Η Ιταλία έχει γίνει πρότυπο στη διαχείριση των προσφύγων στην ΕΕ, δήλωσε η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, καθώς μπαίνει σε εφαρμογή το πρωτόκολλο συνεργασίας Ιταλίας – Αλβανίας με δύο νέα κέντρα κράτησης.
Αποδίδει δε, την επιτυχία αυτή στην νέα προσέγγιση της χώρας, που περιλαμβάνει την συνεργασία με χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως είναι η Αλβανία.
Μιλώντας στην Ιταλική Γερουσία, πριν από την Ευρωπαϊκή Σύνοδο της 17ης-18ης Οκτωβρίου η Τζόρτζια Μελόνι επισήμανε πως η πτώση στις προσφυγικές ροές έχει μειωθεί κατά 60% το 2024, σε σχέση με το 2023. Σύμφωνα με την ίδια, σημείο- κλειδί είναι το πρωτόκολλο Ιταλίας- Αλβανίας, το οποίο παρέχει τη διαδικασία αίτησης ασύλου στην Αλβανική επικράτεια, αλλά με όρους και κανόνες της Ιταλικής και Ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Τα δύο κέντρα κράτησης που έχουν δημιουργηθεί σε Shengjin και Gjadër είναι ήδη λειτουργικά. Η Μελόνι ευχαρίστησε τον Αλβανό ομόλογό της, Έντι Ράμα, και την κυβέρνησή του για τη συνεργασία υπογραμμίζοντας πως αυτή είναι μία τολμηρή και αποτελεσματική κίνηση για τη διαχείριση της μετανάστευσης.
«Η νέα αυτή προσέγγιση αντανακλά το ευρωπαϊκό πνεύμα και έχει όλα τα εχέγγυα για να το ακολουθήσουν και άλλες χώρες εκτός ΕΕ. Ευχαριστώ τον πρωθυπουργό Έντι Ράμα και την κυβέρνησή του που πίστεψαν σε αυτήν την πρωτοβουλία» είπε η Μελόνι. Πρόσθεσε ακόμα πως αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα για την καταπολέμηση των διακινητών και την αποφυγή νέων τραγωδιών.
«Αυτή η συνεργασία μεταξύ Ιταλίας και Αλβανίας συνιστά ένα μοντέλο διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών και συμβάλει στην βελτίωση της κατάστασης σε όλη τη Μεσόγειο» σημείωσε η Μελόνι.
Πρόσθεσε ακόμα ότι θα ακολουθήσουν επίσημες συναντήσεις των χωρών της ΕΕ προκειμένου να συζητηθεί η τεράστια επίδραση της μετανάστευσης, ώστε να βελτιωθεί αυτή η κοινή προσέγγιση.
Τι έχει να κερδίσει όμως η Αλβανία; Μία δυνατή σύμμαχο στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Έντι Ράμα αρνείται ότι πρόκειται για «ανταλλακτική προσέγγιση» με όφελος την ένταξη της Αλβανίας στην Ευρώπη, ωστόσο η στήριξη της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην «out of the box» - όπως είπε χαρακτηριστικά- πρωτοβουλία αυτή της Μελόνι, ενισχύει ακόμα περισσότερο τις υποψίες.
Σημειώνεται πως οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ξεκινούν, σήμερα, ύστερα από μια δεκαετία.
Φτάνουν την Τετάρτη οι πρώτοι 16 πρόσφυγες
Η Ιταλία άρχισε τη Δευτέρα να μεταφέρει πρόσφυγες που εντοπίστηκαν στη Μεσόγειο σε κέντρα στην Αλβανία, σε μια ευρωπαϊκή πρωτιά που έχει προκαλέσει έντονη κριτική από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι αιτούντες άσυλο, 10 από το Μπαγκλαντές και έξι από την Αίγυπτο, διασώθηκαν σε διεθνή ύδατα από τις ιταλικές αρχές την Κυριακή. Τα δύο σκάφη τους είχαν αναχωρήσει από τη Λιβύη στην περιοχή της Τρίπολης, ανέφερε η πηγή.
Η ακροδεξιά πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι ανέλαβε καθήκοντα τον Οκτώβριο του 2022 με την υπόσχεση να σταματήσει τους δεκάδες χιλιάδες μετανάστες που αποβιβάζονται στις ακτές της Ιταλίας κάθε χρόνο από τη Βόρεια Αφρική. Οι 16 πρώτοι μετανάστες φτάνουν στα δύο κέντρα κράτησης στο λιμάνι του Shëngjin την Τετάρτη.
Η μεταφορά τους είναι μέρος ενός διαρκούς σχεδίου για τη μεταφορά χιλιάδων αιτούντων άσυλο εκτός των ιταλικών συνόρων. Παρά τις έντονες επικρίσεις που έχει δεχθεί η συνεργασία αυτή Ιταλίας- Αλβανίας, εντός και εκτός συνόρων, η Μελόνι το αποκάλεσε ένα καλό παράδειγμα.
Το σχέδιο Αλβανίας- Ιταλίας
Η συμφωνία μεταξύ Μελόνι και Ράμα υπογράφηκε τον περασμένο Νοέμβριο. Η Μελόνι άνοιξε επίσημα τα δύο κέντρα κράτησης στην Αλβανία την Παρασκευή. Η Ρώμη σχεδιάζει να μεταφέρει εκεί χιλιάδες άνδρες πρόσφυγες και μετανάστες που ζητούν άσυλο, και οι οποίοι προηγουμένως έχουν εντοπιστεί σε διεθνή ύδατα.
Οι 16 πρώτοι άνδρες έφυγαν από τη Λαμπεντούζα με πλοίο αφού διασώθηκαν στη θάλασσα. Κατά την άφιξή τους στο λιμάνι του Shëngjin την Τετάρτη θα ακολουθήσει ταυτοποίηση και ιατρικές εξετάσεις, είπε εκπρόσωπος του υπουργείου. Όσοι βρεθούν να είναι υγιείς και μπορούν να αιτηθούν άσυλο στην Ιταλία θα μεταφερθούν στο Gjader, 20 χλμ από το λιμάνι του Shëngjin, στις νέες εγκαταστάσεις, όπου έχουν δημιουργηθεί διάφορες δομές, μεταξύ αυτών ένα κέντρο υποδοχής, ένα κέντρο επαναπατρισμού για όσους προορίζονται για απέλαση στις χώρες καταγωγής τους και μια εγκατάσταση για όσους έχουν ποινικό μητρώο.
Οι μετανάστες αυτοί είναι μεταξύ εκείνων των περίπου 1.000 που αναχώρησαν από τη Λιβύη και κατέληξαν στη Λαμπεντούζα.
Φωτογραφίες από την επιθεώρηση της Μελόνι
Το σχέδιο αρχίζει
Η συμφωνία Ιταλίας- Αλβανίας που υπογράφηκε πέρυσι, ζητά από την Αλβανία να παράσχει στέγαση σε πάνω από 3.000 άνδρες μετανάστες ενώ από την πλευρά της η Ιταλία θα διεξάγει με διαδικασίες fast track τα αιτήματά τους για άσυλο. Οι μετανάστες θα διατηρήσουν το δικαίωμά τους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της ΕΕ να υποβάλουν αίτηση για άσυλο στην Ιταλία και να διεκπεραιωθεί η αίτησή τους εκεί.
Σύμφωνα με Ιταλούς αξιωματούχους, τα αλβανικά κέντρα θα μπορούν αρχικά να φιλοξενήσουν έως και 400 άτομα, ενώ ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί σε 880 μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Οι ιταλικές αυτές δομές σε αλβανικό έδαφος, για τη διαχείριση των δύο κέντρων υπό ιταλική δικαιοδοσία θα κοστίσουν περίπου 670 εκατομμύρια ευρώ σε διάστημα πέντε ετών. Τη διαχείριση των κέντρων στο εσωτερικό αναλαμβάνει η Ιταλία ενώ εκτός των κέντρων την ευθύνη έχει η αλβανική αστυνομία.
Εκπρόσωπος της υπηρεσίας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, έχει εκφράσει σοβαρές ανησυχίες για το σχέδιο. Ο οργανισμός συμφώνησε να εποπτεύει τους πρώτους τρεις μήνες της λειτουργίας του συστήματος για να βοηθήσει στη «διασφάλιση των δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας όσων υπόκεινται σε αυτό».
Οι ιταλικές αρχές λένε ότι δεν σκοπεύουν να χωρίσουν οικογένειες, αλλά γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι και όσοι είναι άρρωστοι ή θύματα βασανιστηρίων θα φιλοξενηθούν στην Ιταλία.
Με τη στήριξη της Ευρώπης
Καθώς οι διελεύσεις μικρών σκαφών στη Μεσόγειο εξακολουθούν να επηρεάζουν τις χώρες στο νότιο άκρο της ΕΕ, η Τζόρτζια Μελόνι και οι δεξιοί σύμμαχοί της απαιτούν εδώ και καιρό από τις ευρωπαϊκές χώρες να μοιραστούν περισσότερο το βάρος της μετανάστευσης.
Στην κίνησή της αυτή, βρήκε σύμμαχο την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία κάλεσε τους ηγέτες της Ευρώπης τη Δευτέρα να πάρουν ένα μάθημα από την εμπειρία της Ιταλίας στην Αλβανία.
«Θα πρέπει να συνεχίσουμε να διερευνούμε πιθανούς τρόπους προόδου σχετικά με την ιδέα της ανάπτυξης κόμβων επιστροφής εκτός της Ένωσης, ειδικά δεδομένης μιας νέας νομοθετικής πρότασης για την επιστροφή (μεταναστών)», έγραψε σε επιστολή της της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η ίδια χαρακτήρισε την συμφωνία Ιταλίας - Αλβανίας μία σκέψη «out of the box».
Ξεκινούν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Αλβανία
Ο Φρέντι Μπελέρης, ευρωβουλευτής της ΝΔ και του ΕΛΚ, σχολίασε την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Αλβανίας. «Στις υποχρεώσεις της Αλβανίας αποτυπώνονται πλέον τα πάγια αιτήματά μας, οι αγώνες μας και οι αδικίες, που τόσα χρόνια υπoστήκαμε τα μέλη της ελληνικής εθνικής μειονότητας», αναφέρει σε δήλωσή του με αφορμή την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Αλβανία.
Σημειώνει πως οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ξεκινούν, σήμερα, ύστερα από μια δεκαετία, και ότι «η θέση της Αλβανίας πρέπει να είναι στην Ευρώπη» και υπογραμμίζει ότι «πλέον εναπόκειται στην Αλβανία η ταχύτητα, η αποφασιστικότητα και η τόλμη, με τις οποίες θα βαδίσει προς αυτήν την κατεύθυνση» και ότι «πρέπει να γνωρίζει ότι έχει πολλά ακόμα βήματα να κάνει με οδοδείκτη τον σεβασμό στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, στο κράτος Δικαίου και στη Δημοκρατία».
»Πιστεύω ακράδαντα πως θα είναι μια απαιτητική, αλλά άκρως θεραπευτική διαδικασία για τη χώρα. Σε αυτήν, βέβαια, δεν χωρούν εκπτώσεις και εθνικοί εγωισμοί», προσθέτει στη δήλωσή του ο Φρέντι Μπελέρης, ο οποίος είναι και μέλος της Αντιπροσωπείας του ΕΚ στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Σταθεροποίησης και Σύνδεσης ΕΕ-Αλβανίας.
Για το λόγο αυτό, όπως αναφέρει, περιμένει από την Ευρώπη «να δρα ως θεσμικός εγγυητής και άγρυπνος τοποτηρητής των κρίσιμων τομών που πρέπει να πραγματοποιήσει η Αλβανία στη θεσμική της ραχοκοκαλιά», καθώς «η Ένωση μας διαθέτει, άλλωστε, τους απαραίτητους μηχανισμούς, προκειμένου να επιτηρεί ουσιαστικά, να παρεμβαίνει διορθωτικά, να απαιτεί αποφασιστικά την υλοποίηση των ενταξιακών υποχρεώσεων της Αλβανίας».
Προσθέτει ακόμα πως «πλέον, στη πρώτη δέσμη κεφαλαίων που συνυπογράφουν 27 κράτη-μέλη, περιλαμβάνονται τα δικαιώματα της ελληνικής εθνικής μειονότητας και κυρίως τα περιουσιακά μας δικαιώματα, ενώ ταυτόχρονα καταγράφεται ρητά η υποχρέωση της Αλβανίας να υιοθετήσει άμεσα τους εφαρμοστικούς νόμους που αφορούν το δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό και στη χρήση της ελληνικής γλώσσας σε επαφές με δημόσιες υπηρεσίες».
«Αυτά οφείλει να πράξει η Αλβανία, προκειμένου να μην απωλέσει μια ιστορική ευκαιρία που ανοίγεται μπροστά της. Ευελπιστώ να εκπληρώσει μέχρι κεραίας τους ενταξιακούς όρους και να μην παρεκκλίνει από το ευρωπαϊκό μονοπάτι που επέλεξε», καταλήγει ο κ. Μπελέρης, ο οποίος είναι και μέλος της Αντιπροσωπείας του ΕΚ στην Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή Σταθεροποίησης και Σύνδεσης ΕΕ-Αλβανίας.
