Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται αύριο Πέμπτη στη Νέα Καληδονία, όπου όπως προανήγγειλε το Παρίσι σκοπεύει να αναπτύξει «αποστολή» - οι λεπτομέρειες για την οποία παραμένουν ως αυτό το στάδιο ασαφείς.
Η υπέρποντια κτήση των Γάλλων με τους περίπου 270.000 κατοίκους παραμένει σε αναβρασμό από τις 13 Μαΐου, όταν ξέσπασαν βίαια επεισόδια λόγω των γαλλικών σχεδίων για την επιβολή νέων κανόνων ψηφοφορίας που θα έδιναν σε δεκάδες χιλιάδες μη αυτόχθονες κατοίκους δικαίωμα ψήφου.
Οι ταραχές έχουν αφήσει πίσω τους έξι νεκρούς - μεταξύ των οποίων δύο αστυνομικοί - και εκατοντάδες τραυματίες. Οι τοπικοί εισαγγελείς δήλωσαν την Τρίτη ότι περίπου 400 καταστήματα και επιχειρήσεις έχουν υποστεί ζημιές, πολλές από αυτές από πυρκαγιά, ενώ τη Δευτέρα καταγράφηκαν ακόμη 150 επιχειρήσεις που «λεηλατήθηκαν και πυρπολήθηκαν». Την ίδια ώρα οι γαλλικές αρχές στη Νέα Καληδονία δήλωσαν ότι η αστυνομία έχει συλλάβει μέχρι στιγμής περίπου 270 «ταραξίες».
Σημειώνεται πως πριν μερικά 24ωρα, ο Γάλλος πρόεδρος κήρυξε την περιοχή σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, με τον Υπατο Αρμοστή της Γαλλικής Δημοκρατίας Λουι ντε Φρανκ να απαγορεύει την κυκλοφορία σε όλους τους πολίτες κατά τις βραδινές ώρες, τουλάχιστον για ένα διάστημα 11 ημερών.
«Είμαστε ήδη μειοψηφία στο ίδιο μας το σπίτι»
Οι ταραχές στη Νέα Καληδονία ξεκίνησαν πριν ακόμα ψηφιστεί στο Παρίσι το νομοσχέδιο που επιτρέπει στους Γάλλους κατοίκους οι οποίοι ζουν στην νήσο για τουλάχιστον δέκα χρόνια να ψηφίζουν στις περιφερειακές εκλογές. Τοπικοί ηγέτες εξέφρασαν, από την πρώτη στιγμή, φόβους ότι η κίνηση θα αποδυναμώσει την ψήφο των Κανάκ.
Σημείωνεται πως μέχρι σήμερα η ψήφος στις περιφερειακές εκλογές περιορίζεται σε άτομα που διέμεναν εκεί πριν από το 1998 και στα παιδιά τους. Το μέτρο είχε στόχο να δώσει μεγαλύτερη εκπροσώπηση στους Κανάκ, που έχουν μετατραπεί εδώ και δεκαετίες σε μειονοτικό πληθυσμό.
Το Παρίσι εκτιμά πως η ρύθμιση - που βρίσκεται σε ισχύ - είναι αντιδημοκρατική, με τους νομοθέτες να εγκρίνουν τώρα το άνοιγμα του εκλογικού σώματος, ώστε να συμπεριλάβει άτομα που ζουν στη Νέα Καληδονία για τουλάχιστον 10 χρόνια.
Οι αλλαγές αυτές - όπως ήταν αναμενόμενο - προκάλεσαν την οργή των Κανάκ που υποστηρίζουν ότι απειλείται η ανεξαρτησία τους και εμποδίζεται το δικαίωμα τους στην αυτοδιάθεση. Η ρύθμιση επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της απόσχισης της Νέας Καληδονίας από τη Γαλλία - κι αυτό παρότι οι πολίτες σε διαδοχικά δημοψηφίσματα το 2018, 2020 και 2021 έχουν αποφασίσει την παραμονή τους στη γαλλική επικράτεια.
Μιλώντας στο AFP ένας από τους αρκετούς μαχητές στα οδοφράγματα δηλώνει ότι η προτεινόμενη μεταρρύθμιση «σημαίνει την εξάλειψη των ιθαγενών Κανάν». «Αυτό είναι που δεν καταλαβαίνουν στο Παρίσι - είμαστε ήδη μειοψηφία στο ίδιο μας το σπίτι».
Οι αυτόχθονες Κανάκ, που αποτελούν περίπου το 40% του πληθυσμού, τονίζουν ότι η μεταρρύθμιση θα αποδυναμώσει την ψήφο τους.
Όταν η Γαλλία κατέλαβε τη Νέα Καληδονία το 1853, Γάλλοι πολίτες σκοπίμως μετοίκησαν στην περιοχή με αποτέλεσμα χρόνια μετά οι κοινότητες Κανάκ να αποτελούν τη μειοψήφια, ενώ πολίτες με γαλλική καταγωγή - οι επονομαζόμενοι Caldoches - να συνιστούν το 25% του πληθυσμού.
Οι υπόλοιποι είναι ακόμη νεότερες αφίξεις Γάλλων πολιτών από τη γαλλική νησιωτική επικράτεια Wallis και Futuna και από την Ταϊτή, καθώς και ένα μείγμα ανθρώπων από την Ινδονησία, το Βιετνάμ και άλλες ασιατικές χώρες. Εκτιμάται ότι από το 1998 μετοίκησαν στη Νέα Καληδονία πάνω από 40.000 Γάλλοι πολίτες, ενώ μέχρι το 1953, η γαλλική ιθαγένεια χορηγήθηκε σε όλους τους κατοίκους της, ανεξάρτητα από την εθνότητα.
Εξέχουσες γαλλικές προσωπικότητες -συμπεριλαμβανομένου του πρώην πρωθυπουργού Μανουέλ Βαλς - ο οποίος παρακολούθησε στενά τον φάκελο της Νέας Καληδονίας όσο ήταν στην εξουσία, ζητούν τώρα την καθυστέρηση της συνταγματικής αλλαγής. «Δεν μπορείς να κάνεις πρόοδο στον φάκελο της Καληδονίας εκδίδοντας τελεσίγραφα», δήλωσε ο Βαλς την Κυριακή.
Όμως όσοι μάχονται κατά της ανεξαρτησίας, ισχυρίζονται πως η απόσυρση «θα αποδείξει πως οι καταστροφείς, οι πλιατσικολόγοι και οι ταραξίες έχουν δίκιο»,
«Η βία δεν μπορεί να αντικαταστήσει την κάλπη σε μια δημοκρατία», δήλωσε ο Nicolas Metzdorf, βουλευτής της Νέας Καληδονίας του κόμματος Αναγέννηση του Μακρόν.
