«Ήρθε η ώρα να απαλλαγούμε από τις ασάφειες, είναι καιρός να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις με σαφήνεια και ειλικρίνεια», δήλωσε ο Σαρλ Μισέλ, υπενθυμίζοντας ότι ο δρόμος προς την ΕΕ για τα Δυτικά Βαλκάνια ξεκίνησε πριν από περισσότερα από 20 χρόνια, με τη Σύνοδο Κορυφής της Θεσσαλονίκης, το 2003, όπου επιβεβαιώθηκε η ευρωπαϊκή προοπτική τους.
«Όμως ο αργός ρυθμός αυτού του ταξιδιού στην ΕΕ έχει απογοητεύσει πολλούς, τόσο στην περιοχή όσο και στην ΕΕ», σημείωσε ο Σαρλ Μισέλ, λέγοντας ότι συμφωνεί με το Γερμανό Καγκελάριο, Σολτς, ότι «η Ευρώπη πρέπει να τηρήσει τις υποσχέσεις της».
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τόνισε ότι το Κρεμλίνο δεν επιτίθεται μόνο σε έναν ελεύθερο και κυρίαρχο γείτονα - την Ουκρανία - αλλά σε όλα όσα πρεσβεύει η ΕΕ: ελευθερία, δημοκρατία, ευημερία και συνεργασία.
Παράλληλα, σημείωσε ότι τον Ιούνιο του 2022, η Ουκρανία και η Μολδαβία έλαβαν το καθεστώς υποψήφιας χώρας προς ένταξη στην ΕΕ και ότι το ίδιο καθεστώς αναμένει και η Γεωργία, όταν ολοκληρωθούν τα απαραίτητα βήματα.
«Υπάρχει πολλή δουλειά να γίνει. Θα είναι δύσκολο και μερικές φορές επώδυνο για τα μελλοντικά κράτη μέλη και για την ΕΕ», παραδέχτηκε ο Σαρλ Μισέλ. «Για να είμαστε αξιόπιστοι, πρέπει να μιλήσουμε για το χρονοδιάγραμμα και τη δουλειά που πρέπει να γίνει. Πιστεύω ότι πρέπει να είμαστε έτοιμοι -και από τις δύο πλευρές- έως το 2030 για τη διεύρυνση», πρόσθεσε.
«Αυτό σημαίνει ότι ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ θα πρέπει να περιλαμβάνει τους κοινούς μας στόχους. Αυτό είναι φιλόδοξο, αλλά απαραίτητο. Δείχνει ότι είμαστε σοβαροί», είπε ο Σαρλ Μισέλ.
Οι ηγέτες της ΕΕ θα συζητήσουν το θέμα της διεύρυνσης στις επόμενες συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ο Σαρλ Μισέλ ανακοίνωσε ότι θα συγκαλέσει την επόμενη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων στις 14-15 Δεκεμβρίου, μαζί με τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ενώ το θέμα της διεύρυνσης θα συζητηθεί και στην Σύνοδο για την «Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα» στις 5 Οκτωβρίου στη Μάλαγα της Ισπανίας.
Ο Σαρλ Μισέλ υπενθύμισε ότι για να ανοίξει ο δρόμος των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων προς την ΕΕ χρειάζονται μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου (συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού των δικαιωμάτων των μειονοτήτων), στον τομέα της δικαιοσύνης, στην πάταξη της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος, στην οικονομία, αλλά και επίλυση των διμερών συγκρούσεων του παρελθόντος.
Αναγνώρισε, επίσης, ότι τα υποψήφια κράτη μέλη βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια προσχώρησης προς την ΕΕ, τονίζοντας ότι: «Ένας τρόπος θα μπορούσε να είναι η προσθήκη μιας λεγόμενης "ρήτρας εμπιστοσύνης" στις συνθήκες προσχώρησης για να διασφαλιστεί ότι οι χώρες που μόλις προσχώρησαν δεν μπορούν να εμποδίσουν τα μελλοντικά κράτη μέλη».
«Η ΕΕ πρέπει να προετοιμαστεί για τη διεύρυνση», τόνισε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, λέγοντας ότι συμφωνεί με τον Μακρόν, ότι το να μην κάνουμε μεταρρυθμίσεις από την πλευρά μας πριν από την επόμενη διεύρυνση θα ήταν μεγάλο λάθος.
«Ας είμαστε ειλικρινείς, μερικές φορές χρησιμοποιήσαμε την έλλειψη προόδου των μελλοντικών κρατών μελών για να αποφύγουμε να αντιμετωπίσουμε τη δική μας ετοιμότητα. Πρέπει τώρα να εξετάσουμε σοβαρά την ικανότητα της ΕΕ να απορροφά νέα μέλη», πρόσθεσε.
Συνεχίζοντας, ο Σαρλ Μισέλ αναγνώρισε ότι: «Η ένταξη νέων μελών στην ΕΕ δεν θα είναι εύκολη. Θα επηρεάσει τις πολιτικές μας, τα προγράμματά μας και τους προϋπολογισμούς μας. Θα απαιτηθούν πολιτικές μεταρρυθμίσεις και πολιτικό θάρρος».
Παράλληλα, πρόσθεσε ότι θα χρειαστούν σημαντικά κεφάλαια για να βοηθηθούν τα νέα κράτη μέλη να καλύψουν τη διαφορά σε επίπεδο ανάπτυξης και ευημερίας, σημειώνοντας ότι «το ΑΕΠ των μελλοντικών κρατών μελών είναι περίπου το 50-70% της μικρότερης οικονομίας της ΕΕ» και αυτό σημαίνει ότι τα νέα μέλη θα είναι καθαροί αποδέκτες του προϋπολογισμού της ΕΕ, ενώ αρκετοί τρέχοντες καθαροί αποδέκτες θα γίνουν καθαροί συνεισφέροντες.
«Πρέπει λοιπόν να δούμε πώς θα διαχειριστούμε αυτήν την περίπλοκη μετάβαση», πρόσθεσε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Τέλος, ο Σαρλ Μισέλ εξέφρασε την προσωπική του πεποίθηση ότι η καρδιά της διεύρυνσης δεν αφορά διαδικασίες, αξιολογήσεις, ελέγχους, διαπραγματεύσεις και συνθήκες.
«Η καρδιά της διεύρυνσης αφορά τους ανθρώπους, το μέλλον των παιδιών μας και τη μοίρα της Ευρώπης. Πρέπει λοιπόν να φροντίσουμε να έχουμε την καρδιά τους μαζί μας. Οι καρδιές των ανθρώπων, αυτή μπορεί να είναι η μεγαλύτερη πρόκληση μας. Αυτό περιλαμβάνει την εξήγηση της ΕΕ και την ανάδειξη των οφελών, είναι επιλογή της κοινωνίας.
Σημαίνει επίσης να προχωρήσουμε πέρα από τη γλώσσα του παρελθόντος, να εστιάσουμε στο μέλλον. Με πραγματική πολιτική βούληση, μπορούμε να ετοιμάσουμε τόσο την ΕΕ όσο και τα μελλοντικά κράτη μέλη. Τώρα είναι η ώρα να φανούμε τολμηροί και να οικοδομήσουμε μαζί το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό μας μέλλον», τόνισε.
