Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν σταθερά τη νίκη του κοινού προεδρικού υποψηφίου της αντιπολίτευσης Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στον δεύτερο γύρο των εκλογών, που έχει προγραμματιστεί για τον Μάιο, αν κανείς δεν συγκεντρώσει πάνω από 50% στον πρώτο γύρο.
Η προοπτική αυτή θέτει την εξωτερική πολιτική της αντιπολίτευσης στο διεθνές προσκήνιο.
Τα ερωτήματα που προκύπτουν όμως είναι τα εξής:
Θα αποσυρθεί η Τουρκία από τη Λιβύη ή τη Συρία; Θα έρθει πιο κοντά στις ΗΠΑ και το Ισραήλ; Θα σταματήσει η Τουρκία να είναι ο «αμήχανος» άνθρωπος του ΝΑΤΟ;
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν κρύψει την αντιπάθειά τους για τον Ερντογάν. Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν δήλωσε ότι θα ήθελε μια κυβέρνηση της αντιπολίτευσης και ο Κιλιτσντάρογλου έβαλε σκοπό να επισκεφθεί τη χώρα στις αρχές της προεκλογικής του εκστρατείας.
Αυτό έχει οδηγήσει σε εικασίες ότι η τουρκική εξωτερική πολιτική, η οποία έχει συμβάλει στη διαμόρφωση μεγάλου μέρους του κόσμου τα τελευταία χρόνια, θα μπορούσε να πάρει μια απότομη -ίσως απομονωτική- στροφή.
Από τη μία πλευρά, ο Κιλιτσντάρογλου έδωσε σαγηνευτικές υποσχέσεις που έγιναν πρωτοσέλιδα στην Τουρκία, όπως η υπόσχεση για ταξίδια χωρίς βίζα στην Ευρωπαϊκή Ένωση εντός τριών μηνών από την ανάληψη των καθηκόντων του ή η απειλή της Ελλάδας με ένοπλη επίθεση.
Αλλά οι άνθρωποι που βρίσκονται κοντά του επιθυμούν να προσδώσουν περισσότερες αποχρώσεις σε αυτές τις δηλώσεις και μιλούν για πιθανές προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής με ευρύτερους όρους, ζητώντας προσοχή όταν πρόκειται για προβλέψεις για το μέλλον.
Μια σειρά από κυβερνήσεις στις δεκαετίες του 1980 και του 1990 που προηγήθηκαν του Ερντογάν πρωωθούσαν σχεδόν τα ίδια ιδανικά.
Δεν είναι τυχαίο ότι η αντιπολιτευόμενη Εθνική Συμμαχία, υπό την ηγεσία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) του Κιλιτσντάρογλου, δήλωσε ότι η Τουρκία θα υιοθετήσει εκ νέου το σύνθημα του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ "ειρήνη στην πατρίδα, ειρήνη στον κόσμο" ως ακρογωνιαίο λίθο της εξωτερικής της πολιτικής.
Πολιτική της ΕΕ
Αξιωματούχοι της αντιπολίτευσης στην Άγκυρα επαναλαμβάνουν ότι ο Κιλιτσντάρογλου δεν έχει αποφασίσει ακόμη για κανένα άλλο θέμα εκτός από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο αντιπρόεδρος του αντιπολιτευόμενου Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) της Τουρκίας, Ουνάλ Τσεβικόζ, για παράδειγμα, δήλωσε ότι μια κυβέρνηση Κιλιτσντάρογλου θα υποστηρίξει τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), απελευθερώνοντας από τη φυλακή τον εξέχοντα Κούρδο πολιτικό Σελαχατίν Ντεμιρτάς και τον Τούρκο φιλάνθρωπο Οσμάν Καβάλα.
Δύο Ευρωπαίοι πρεσβευτές, μιλώντας ανώνυμα, δήλωσαν στο MEE ότι ο Κιλιτσντάρογλου υποσχέθηκε στους διπλωμάτες της ΕΕ σε εκδήλωση στην Άγκυρα νωρίτερα αυτό το μήνα ότι η κυβέρνησή του θα εκπληρώσει όλα τα κριτήρια και τις μεταρρυθμίσεις που απαιτεί το μπλοκ, ακόμη και αν δεν δεχθεί την Τουρκία ως μέλος.
Από την άλλη πλευρά, ανώτερος αξιωματούχος της τουρκικής αντιπολίτευσης, ο οποίος μίλησε ανώνυμα προκειμένου να μιλήσει ελεύθερα, αναγνώρισε ότι η υπόσχεση του Κιλιτσντάρογλου να επιτρέψει στους Τούρκους πολίτες να επισκέπτονται ελεύθερα τις χώρες της ζώνης Σένγκεν είναι πολύ αισιόδοξη.
Σύριοι πρόσφυγες
Στη συνέχεια, υπάρχει η Συρία. Αξιωματούχος της αντιπολίτευσης δήλωσε ότι η πολιτική της Τουρκίας για τη Συρία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον διάλογο με τον Σύρο πρόεδρο Μπασάρ αλ Άσαντ, ο οποίος για μια δεκαετία ήταν παρίας αλλά γίνεται όλο και πιο ευπρόσδεκτος μεταξύ των χωρών της Μέσης Ανατολής.
Ο Κιλιτσντάρογλου, πάντως, έχει θέσει το ρολόι να χτυπάει. Τον Μάρτιο υποσχέθηκε να στείλει τους Σύρους πρόσφυγες πίσω στην πατρίδα τους μέσα σε δύο χρόνια.
Η Ρωσία και οι ΗΠΑ
Οι δυτικές πρωτεύουσες είναι επίσης περίεργες για το πώς η Άγκυρα θα αντιμετωπίσει τη Ρωσία στο μέλλον.
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ο Ερντογάν κατάφερε να διατηρήσει μια ισορροπία μεταξύ Μόσχας και Κιέβου - ακόμη και να εξοπλίσει τη δεύτερη χωρίς αντιδράσεις από την πρώτη.
Και οι δύο αξιωματούχοι της αντιπολίτευσης συμφωνούν ότι η Άγκυρα θα πρέπει να συνεχίσει αυτή την ισορροπημένη προσέγγιση επιδιώκοντας μια θέση διαμεσολαβητή. Όπως επίσης λένε ότι η Άγκυρα δεν θα πρέπει να ενταχθεί στις δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, τις οποίες ο Ερντογάν έχει επίσης αποφύγει.
Όσον αφορά την Ουάσινγκτον, η αντιπολίτευση έχει υιοθετήσει μια πιο σκληρή γραμμή από ό,τι πολλοί θα περίμεναν.
Ο Κιλιτσντάρογλου δήλωσε πέρυσι ότι οι ΗΠΑ έχουν γεμίσει την Ελλάδα με στρατιωτικές βάσεις και το κόμμα του ήταν έτοιμο να υποστηρίξει την κυβέρνηση Ερντογάν αν ήθελε να κλείσει όλες τις αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Τουρκία.
Ωστόσο, τον περασμένο μήνα, ο Κιλιτσντάρογλου συναντήθηκε με τον Αμερικανό πρέσβη Τζεφ Φλέικ στην Άγκυρα, προκαλώντας την οργή του Ερντογάν, ο οποίος είναι καχύποπτος απέναντι στην Ουάσινγκτον λόγω των δηλώσεων του προέδρου Τζο Μπάιντεν κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας για τις αμερικανικές εκλογές του 2020, όπου είπε ότι θα στηρίξει την αντιπολίτευση και ότι ο Τούρκος πρόεδρος πρέπει "να πληρώσει ένα τίμημα".
Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ
Όσον αφορά τους γείτονες Ελλάδα και Κύπρο, και οι δύο αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η Τουρκία θα επανεκκινήσει τον "προσανατολισμένο στα αποτελέσματα" διάλογο με την Αθήνα.
Και οι δύο αξιωματούχοι πρόσθεσαν ότι η επόμενη κυβέρνηση θα αντιμετωπίσει πρώτα τα ζητήματα με την Κύπρο, ενοποιώντας τον ελεγχόμενο από την Τουρκία βορρά, ο οποίος έχει μια τοπική κυβέρνηση που υποστηρίζει την ανεξαρτησία και μια αντιπολίτευση που επιθυμεί μια ομοσπονδιακή λύση. Στη συνέχεια θα ξεκινούσε συνεχείς συνομιλίες με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ με την Κυπριακή Δημοκρατία στο νότο, όπως συνέβη στον αποτυχημένο διάλογο του 2017 στο Κραν Μοντάνα.
