Τις προτάσεις της για τη σταδιακή απεξάρτηση της ΕΕ από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα πριν το 2030, αλλά και μέτρα για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων τιμών της ενέργειας στην Ευρώπη παρουσίασε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υπό το φως της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να μειώσει κατά 2/3 την εισαγωγή φυσικού αερίου από τη Ρωσία για το 2022 και παράλληλα να εξαλείψει τη συνολική εισαγωγή τόσο φυσικού αερίου όσο και πετρελαίου από τη Ρωσία πριν από το 2030.
Σε σχετική ανακοίνωση, η ΕΕ παρουσίασε το πλάνο της, σύμφωνα με το οποίο σχεδιάζει να μειώσει -και πιο μακροπρόθεσμα να εξαλείψει- την εξάρτησή της ενεργειακά από τη Ρωσία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αυτό σημαίνει ότι ετοιμάζεται να διαφοροποιήσει το πλάνο εισαγωγών, δηλαδή να επιλέξει άλλες χώρες και άλλους τρόπους εισαγωγής ενέργειας.
Η ΕΕ εξαρτάται από τη Ρωσία για το 40% της συνολικής ποσότητας φυσικού αερίου που χρειάζεται κάθε χρόνο, ενώ το ποσοστό εισαγωγών σε ό, τι αφορά τις προμήθειες πετρελαίου φτάνει το 27% ετησίως.
Το σχέδιο της Κομισιόν
Ειδικότερα, το σχέδιο της Επιτροπής για την εξάλειψη της εξάρτησης της ΕΕ από το ρωσικό αέριο πριν το 2030 (REPowerEU), περιλαμβάνει τα εξής:
- Διαφοροποίηση των προμηθειών φυσικού αερίου, μέσω υψηλότερων εισαγωγών LNG (από ΗΠΑ, Κατάρ κλπ.) και αγωγών από μη Ρώσους προμηθευτές.
- Μεγαλύτερο όγκο παραγωγής και εισαγωγών βιομεθανίου και ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου.
- Ταχύτερη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων στα σπίτια, τα κτίρια, τη βιομηχανία και το ηλεκτρικό σύστημα, ενισχύοντας την ενεργειακή απόδοση και αυξάνοντας τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
- Πλήρης εφαρμογή των προτάσεων της Επιτροπής για την πράσινη μετάβαση «Fit for 55», η οποία θα μπορούσε να μειώσει την ετήσια κατανάλωση ορυκτού αερίου κατά 30%, που ισοδυναμεί με 100 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm), έως το 2030.
Με τα μέτρα στο σχέδιο REPowerEU, η Επιτροπή εκτιμά ότι θα μπορούσαν να καταργηθούν σταδιακά τουλάχιστον 155 bcm χρήσης ορυκτών αερίων, που ισοδυναμούν με τον όγκο που εισήχθη από τη Ρωσία το 2021.
Σχεδόν τα δύο τρίτα (2/3) αυτής της μείωσης μπορούν να επιτευχθούν εντός ενός έτους, τερματίζοντας την υπερβολική εξάρτηση της ΕΕ από έναν μόνο προμηθευτή. Η Επιτροπή προτείνει να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για τον εντοπισμό των καταλληλότερων έργων για την επίτευξη αυτών των στόχων, βασιζόμενη στην εκτεταμένη εργασία που έχει ήδη γίνει στα εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
Σημειώνεται ότι η Ρωσία παρείχε περίπου το 45% των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου της ΕΕ το 2021. Οι άλλοι κύριοι προμηθευτές αερίου στην ΕΕ ήταν η Νορβηγία (23%), η Αλγερία (12%), οι Ηνωμένες Πολιτείες (6%) και το Κατάρ (5%).
Για το αργό πετρέλαιο, η Ρωσία ήταν επίσης ο μεγαλύτερος προμηθευτής εισαγωγών από την ΕΕ (27%), ενώ στον τομέα του λιθάνθρακα, παρόλο που οι όγκοι των εισαγωγών έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια, η Ρωσία παραμένει επίσης ο πρώτος προμηθευτής (46%), ακολουθούμενη από τις ΗΠΑ (15%) και την Αυστραλία (13%).
Η Επίτροπος Ενέργειας Κάντρι Σίμσον δήλωσε: «Για τις υπόλοιπες εβδομάδες αυτού του χειμώνα, η Ευρώπη έχει επαρκείς ποσότητες φυσικού αερίου, αλλά πρέπει να αναπληρώσουμε τα αποθέματά μας επειγόντως για το επόμενο έτος. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα προτείνει έως την 1η Οκτωβρίου, η αποθήκευση φυσικού αερίου στην ΕΕ να έχει πληρωθεί έως τουλάχιστον 90%.»
Εξάλλου, σε συνέχεια της «Εργαλειοθήκης τιμών ενέργειας» που πρότεινε η Επιτροπή τον περασμένο Οκτώβριο, βοηθώντας τα κράτη-μέλη να μετριάσουν τον αντίκτυπο των υψηλών τιμών στους ευάλωτους καταναλωτές, σήμερα η Επιτροπή παρουσιάζει πρόσθετα έκτακτα μέτρα.
Δίνεται η δυνατότητα ρύθμισης των τιμών σε εξαιρετικές περιστάσεις και τα κράτη-μέλη να μπορούν να αναδιανέμουν στους καταναλωτές, τα έσοδα από τα υψηλά κέρδη του ενεργειακού τομέα και την εμπορία εκπομπών.
Η Επιτροπή θα διαβουλεύεται με τα κράτη-μέλη σχετικά με τις ανάγκες και το πεδίο εφαρμογής ενός νέου προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων για την παροχή ενισχύσεων σε εταιρείες που έχουν πληγεί από την κρίση, ιδίως σε εταιρείες που αντιμετωπίζουν υψηλό ενεργειακό κόστος.
Η Επιτροπή σκοπεύει να υποβάλει έως τον Απρίλιο μια νομοθετική πρόταση που απαιτεί την πλήρωση της υπόγειας αποθήκευσης φυσικού αερίου σε ολόκληρη την ΕΕ έως τουλάχιστον το 90% της χωρητικότητάς της, έως την 1η Οκτωβρίου κάθε έτους. Η πρόταση θα συνεπαγόταν την παρακολούθηση και την επιβολή των επιπέδων πλήρωσης και τη δημιουργία ρυθμίσεων αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών.
Για να αντιμετωπίσει την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, η Επιτροπή θα εξετάσει όλες τις πιθανές επιλογές, μεταξύ άλλων, έκτακτα μέτρα για τον περιορισμό της μεταδοτικής επίδρασης των τιμών του φυσικού αερίου στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, όπως προσωρινά όρια τιμών. Θα αξιολογήσει επίσης επιλογές για τη βελτιστοποίηση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας λαμβάνοντας υπόψη την τελική έκθεση του Οργανισμού της ΕΕ για τη Συνεργασία των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) και άλλες συνεισφορές σχετικά με τα οφέλη και τα μειονεκτήματα των εναλλακτικών μηχανισμών τιμολόγησης για να διατηρηθεί η ηλεκτρική ενέργεια προσιτή, χωρίς διακοπή του εφοδιασμού και περαιτέρω επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση.
Ο αντιπρόεδρος για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία Φρανς Τίμερμανς δήλωσε: «Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι μια φθηνή, καθαρή και δυνητικά ατελείωτη πηγή ενέργειας και αντί να χρηματοδοτούν τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων αλλού, δημιουργούν θέσεις εργασίας εδώ. Ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία καταδεικνύει την επείγουσα ανάγκη επιτάχυνσης της μετάβασής μας στην καθαρή ενέργεια».
Αναφορικά με το ζήτημα, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Εξαρτόμαστε πολύ από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. »Πρέπει να διασφαλίσουμε έναν αξιόπιστο, ασφαλή και οικονομικά προσιτό εφοδιασμό των ευρωπαίων καταναλωτών με ενέργεια. Με το #EUGreenDeal, ξέρουμε πώς να φτάσουμε εκεί. Αλλά πρέπει να κινηθούμε πιο γρήγορα. Αυτό είναι το θέμα του RePowerEU», έγραψε πρόεδρος της Κομισιόν.
We are too dependent on Russian fossils fuels.
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) March 8, 2022
We must ensure a reliable, secure and affordable supply of energy to European consumers.
With the #EUGreenDeal, we know how to get there.
But we need to move faster.
This is what RePowerEU is about.
