Ο πόλεμος στη Συρία αλλά και η τύχη του ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν που ζει αυτοεξόριστος στις ΗΠΑ και τον οποίο η Άγκυρα κατηγορεί για την απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2016, αξιώνοντας την έκδοση του, βρίσκονται στην κορυφή του καταλόγου με τα θέματα-αγκάθια μεταξύ των δύο χωρών. Μαζί τους και η υπόθεση του Αμερικανού πάστορα Άντριου Μπράνσον.
Ψυχρή υποδοχή
Την 24η Ιουνίου, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κερδίζει τις προεδρικές εκλογές στη χώρα του από τον πρώτο γύρο εξασφαλίζοντας το 52,6% των ψήφων. Η εκλογή του θα ενισχύσει την εξουσία του, με τις κάλπες αυτές να σηματοδοτούν τη μετάβαση από το κοινοβουλευτικό σύστημα σε ένα προεδρικό σύστημα όπου ο επικεφαλής του κράτους συγκεντρώνει το σύνολο της εκτελεστικής εξουσίας.
«Ενθαρρύνουμε την Τουρκία να λάβει μέτρα με στόχο την ενίσχυση της δημοκρατίας» είχε δηλώσει μία ημέρα μετά η εκπρόσωπος τύπου του Λευκού Οίκου Σάρα Σάντερς.
«Προσπαθούμε να οργανώσουμε μια τηλεφωνική συνδιάλεξη» μεταξύ του Ντόλαλντ Τραμπ και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «για να επιβεβαιώσουμε την ισχύ του δεσμού μας» είχε συμπληρώσει η ίδια.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ περιορίστηκε στο να διαβεβαιώσει ότι «σέβεται» το αποτέλεσμα της κάλπης.
«Απόλυτη ντροπή»
Την 18η Ιουλίου, τουρκικό δικαστήριο διέταξε την παράταση της προφυλάκισης του Αμερικανού πάστορα Άντριου Μπράνσον, που δικάζεται για «τρομοκρατία».
«Είναι η απόλυτη ντροπή που η Τουρκία δεν θέλει να αφήσει ελεύθερο έναν αξιοσέβαστο Αμερικανό πάστορα» ήταν η αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ.
Στις 20 του ίδιου μήνα, η Ουάσιγκτον επαναλαμβάνει την άρνησή της να συνδέσει την απελευθέρωση του Αμερικανού πάστορα με την έκδοση του Γκιουλέν, ενώ ο Ταγίπ Ερντογάν είχε προτείνει τον Σεπτέμβριο μια ανταλλαγή των δύο ανδρών.
Την 25η Ιουλίου, η Άγκυρα θέτει τον Άντριου Μπράνσον υπό κατ΄οίκον περιορισμό. «Χαιρετίζουμε την ανακοίνωση (...) όμως δεν επαρκεί» δηλώνει ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο.
Μία ημέρα μετά, ο πρόεδρος των ΗΠΑ προανήγγειλε την επιβολή «σημαντικών κυρώσεων» σε βάρος της Τουρκίας, εάν δεν απελευθερώσει «αμέσως» τον πάστορα. Ο Τούρκος ομόλογός του κατηγορεί την Ουάσιγκτον, λίγες ημέρες αργότερα, για «ευαγγελική και σιωνιστική νοοτροπία».
Οι κυρώσεις
Την 1η Αυγούστου, οι ΗΠΑ ανακοινώνουν την επιβολή κυρώσεων σε βάρος των Τούρκων υπουργών Εσωτερικών και Δικαιοσύνης, κατηγορώντας τους ότι έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο στη σύλληψη και κράτηση του πάστορα.
Την 4η Αυγούστου, ο Ερντογάν ζητάει το «πάγωμα» στην Τουρκία των περιουσιακών στοιχείων των Αμερικανών υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών.
Εντούτοις, δεν κατέστη σαφές εάν ο Τούρκος πρόεδρος αναφερόταν στον υπουργό Εσωτερικών Ράιαν Ζίνκε, επιφορτισμένο με τα Εθνικά Πάρκα και τους Αυτόχθονες ή την υπουργό Εσωτερικής Ασφαλείας Κίρστεν Νίλσεν.
«Οικονομικός Πόλεμος»
Την 10η Αυγούστου, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώνει την αύξηση των δασμών στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου από την Τουρκία, επισημαίνοντας ότι οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών δεν «είναι καλές αυτή τη στιγμή».
Η τουρκική λίρα καταρρέει χάνοντας σε μία ημέρα το 16% της αξίας της έναντι του δολαρίου.
Ο πρόεδρος Ερντογάν απαντάει ότι θα βγει νικητής από αυτόν τον «οικονομικό πόλεμο». Απευθύνει κάλεσμα στους συμπατριώτες του να συμμετάσχουν στην «εθνική μάχη» ανταλλάσσοντας τα ξένα νομίσματα ώστε να στηρίξουν τη λίρα.
«Νέοι σύμμαχοι»
Την 11η Αυγούστου ο Ερντογάν προειδοποιεί τον Λευκό Οίκο ότι θα στραφεί προς «νέους συμμάχους» εάν συνεχίσουν να επιδεικνύουν «έλλειψη σεβασμού».
«Είναι άσχημο να επιχειρούν να γονατίσουν την Τουρκία με απειλές αναφορικά με έναν πάστορα (...). «Ντροπή σας, ντροπή σας. Θα ανταλλάξετε τον στρατηγικό σας εταίρο στο ΝΑΤΟ με έναν πάστορα».
«Εάν εκείνοι έχουν το δολάριο, εμείς έχουμε τον Αλλάχ» υπογράμμισε ο Ερντογάν, απευθύνοντας έκκληση στους Τούρκους να μην πανικοβάλλονται και κυρίως να μετατρέψουν τα κρυμμένα τους αποθέματα σε χρυσό ή σε ξένα νομίσματα σε τουρκικές λίρες, για να στηρίξουν το τουρκικό νόμισμα.
«Συνωμοσία»
Την 12η Αυγούστου ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν διατυπώνει την εκτίμηση ότι η πτώση της τουρκικής λίρας είναι αποτέλεσμα μιας «πολιτικής συνωμοσίας». «Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια νέα κρυφή πολιτική συνωμοσία. Με τη βοήθεια του θεού, θα το ξεπεράσουμε» λέει ο Τούρκος πρόεδρος.
Την 13η Αυγούστου, κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι επιδιώκουν να πλήξουν «πισώπλατα» την Τουρκία.
Διαβάστε επίσης: Διπλωματική κρίση στο ΝΑΤΟ: Έξαλλος ο Ερντογάν - Οι ΗΠΑ μας «πυροβολούν στα πόδια»
