Με διαφορά ωρών, το τελευταίο διήμερο ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν προσπάθησε- και σε ένα βαθμό πέτυχε, τουλάχιστον επικοινωνιακά- να πείσει κάθε ενδιαφερόμενο ότι η Γαλλία παραμένει μια παγκόσμια γεωπολιτική δύναμη που επιδιώκει να αφήνει αυτοτελές στίγμα στις διεθνείς εξελίξεις. Δηλαδή, ότι δεν αυτοπεριορίζεται στον ρόλο της δεύτερης συνιστώσας του γαλλογερμανικού άξονα. Πρώτα, στη συνάντησή του με τη Μέρκελ στο Βερολίνο, έθεσε τους όρους του για την ολοκλήρωση και εμβάθυνση της Ευρωζώνης.
Κι έπειτα, υποδεχόμενος τον Τραμπ ως κορυφαίο φιλοξενούμενο στην γαλλική εθνική γιορτή, στην επέτειο της πτώσης της Βαστίλλης, υπογράμμισε ότι η Ε.Ε. και η Ευρωζώνη δεν είναι το μόνο «γήπεδο» στο οποίο θέλει να παίξει ως (παρηκμασμένη) υπερδύναμη. Αφήνοντας ορθάνοιχτη την πόρτα επικοινωνίας και συνδιαλλαγής με τον απρόβλεπτο αμερικανό πρόεδρο, την οποία η λοιπή ευρωπαϊκή ηγεσία, με πρώτη τη γερμανική, εμφανίζεται πρόθυμη να κλείσει ερμητικά.
Το μισό «ναι» της καγκελαρίου
Στο Βερολίνο, κατά την κοινή συνεδρίαση των υπουργικών συμβουλίων Γερμανίας- Γαλλίας, ο Μακρόν κατάφερε να αποσπάσει ένα μισό και κάπως απρόθυμο «ναι» της Άνγκελα Μέρκελ σε βασικά σημεία της γαλλικής πρότασης για την εμβάθυνση της Ευρωζώνης, όπως ο κοινός προϋπολογισμός και ο κοινός υπουργός Οικονομικών. Το «δεν θα είχα αντίρρηση…» της γερμανίδας καγκελαρίου είναι ήδη πολύ δυο και κάτι μήνες πριν τις εκλογές, στις οποίες διεκδικεί τέταρτη θητεία. Αν και κατέστησε σαφές ότι η σχετική συζήτηση είναι αδύνατο να διεξαχθεί πριν τις εκλογές, το γεγονός ότι αποδέχθηκε ως βάση τη γαλλική ατζέντα είναι ήδη ένα κέρδος για τον Μακρόν. Το ενδιαφέρον είναι ότι η κατ’ αρχήν γερμανική συναίνεση στις προτάσεις Μακρόν, που υποστηρίζονται θερμά και από τον σκληρό πυρήνα της «ευρωκρατίας» (Κομισιόν κ.α.), δεν απαίτησε – προς το παρόν- ανταλλάγματα. Ακόμη και η πολύ προβεβλημένη συμφωνία παραγωγής γαλλογερμανικού μαχητικού αεροσκάφους , που απαιτεί ευρύτερη συνεργασία ανάμεσα στα αμυντικά συστήματα των δυο χωρών, αφήνει ένα σαφές προβάδισμα στη γαλλική πλευρά, εκ των πρωταθλητών στις αμυντικές δαπάνες στη Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ.
Ενώ όμως ο Μακρόν εμφανίζεται να ευνοεί τη στρατηγική αμυντικής αυτονόμησης της Ε.Ε., που ήδη δρομολογήθηκε με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Ιούνιο, την ίδια στιγμή επιδιώκει μια παράλληλη εταιρική σχέση με την αμερικανική ηγεσία σε πεδία που δεν εντάσσονται στην κοινή γαλλογερμανική ατζέντα. Πλειοδότησε στο αμερικανικό σχέδιο εκεχειρίας στη Συρία, το οποίο η λοιπή ευρωπαϊκή ηγεσία απλώς «παρατηρεί», εγκατέλειψε την πολιτική «αλλαγής καθεστώτος στη Συρία», μια προτεραιότητα που στην πραγματικότητα προκάλεσε τον εμφύλιο στη χώρα και μάλιστα πρωταγωνιστικό ρόλο από τη Γαλλία του Σαρκοζί και από την οποία η διπλωματία της Ε.Ε. δεν έχει ακόμη
αποκολληθεί, βρήκε κοινό τόπο με τον Τραμπ στην εκστρατεία υπέρ του «ελεύθερου και αποκολληθεί, βρήκε κοινό τόπο με τον Τραμπ στην εκστρατεία υπέρ του «ελεύθερου και δίκαιου εμπορίου», δίνοντας εν μέρει δίκιο στις πρωτοβουλίες «προστατευτισμού» της αμερικανικής κυβέρνησης.
Ο άξονας του «δίκαιου εμπορίου»
Ιδιαίτερα το τελευταίο στοιχείο εισάγει «καινά δαιμόνια» στην επικρατούσα μέχρι σήμερα ευρωπαϊκή αντίληψη. Αν η γαλλοαμερικανική σύγκλιση στο πεδίο αυτό αποκτήσει και πρακτικό πολιτικό περιεχόμενο, πολλά project επενδυτικών και εμπορικών συμφωνιών που έχουν επί χρόνια απορροφήσει τους Ευρωπαίους τεχνοκράτες θα αναθεωρηθούν εκ βάθρων, αν δεν ενταφιαστούν οριστικά. Ωστόσο, η κυριότερη πολιτική λειτουργία της εκστρατείας Μακρόν υπέρ του «δίκαιου εμπορίου» δεν αφορά την παγκόσμια οικονομική κοινότητα, αλλά την ίδια την Ευρωζώνη και ιδιαίτερα τη Γερμανία. Δίκαιο παγκόσμιο εμπόριο, λέει εν ολίγοις ο Μακρόν, σημαίνει πριν απ’ όλα δίκαιο ενδοευρωπαϊκό εμπόριο. Ενώ ταξίδευε από Παρίσι για Βερολίνο, για τη συνάντησή του με τη Μέρκελ, σε συνέντευξή του σε γαλλική εφημερίδα επέκρινε τη γερμανική πολιτική ως πηγή των ανισορροπιών στην Ευρωζώνη: «Η Γερμανία οφείλει εν μέρει την οικονομική της ισχύ στα κακώς κείμενα της Ευρωζώνης, αλλά και τις αδυναμίες των υπολοίπων χωρών-μελών. Υπάρχει μια οικονομική και εμπορική ανισορροπία μεταξύ της Γερμανίας και των γειτόνων της», είπε ο Μακρόν και κάλεσε τη Γερμανία να φροντίσει για την αναζωογόνηση των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων στην Ευρώπη. Αυτό σημαίνει ότι η γαλλική πρόταση για την μεταρρύθμιση της Ευρωζώνης δεν θα εξαντληθεί στις θεσμικές παρεμβάσεις του κοινού προϋπολογισμού ή του υπουργού Οικονομικών, αλλά φιλοδοξεί να ενοχλήσει τη γερμανική ηγεσία στο μαλακό της υπογάστριο.
Το Βερολίνο είναι προς το παρόν ανεκτικό στις οχλήσεις αυτές, προφανώς για να μην διαταραχθεί η νηφαλιότητα των Γερμανών ψηφοφόρων. Την πραγματική του αντίδραση στην επιχειρούμενη γαλλική αντεπίθεση θα τη δούμε μετά τις εκλογές. Τότε θα κριθούν και οι αντοχές του φιλόδοξου Ε. Μακρόν.
