Το βράδυ της Τετάρτης -3/09- βρεθήκαμε στο κατάμεστο Ηρώδειο, για να παρακολουθήσουμε την Αντιγόνη του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη, με την Λένα Παπαληγούρα στον ομώνυμο ρόλο της τραγικής ηρωίδας και τον Μελέτη Ηλία στον ρόλο του Κρέοντα.
Πρόκειται για την πιο πολυπαιγμένη τραγωδία (την οποία διδάσκονται και οι μαθητές στη Β' Λυκείου), ένα επίκαιρο (που μοιάζει τόσο σύγχρονο) κείμενο στο οποίο ο Μουμουλίδης συνηθίζει να επιστρέφει, ωστόσο αυτή τη φορά μας παρουσιάζει ίσως την καλύτερη παράσταση του για την Αντιγόνη.
Σε ένα μινιμαλιστικό, μοντέρνο και επίκαιρο σκηνικό, οι ερμηνείες των ηθοποιών και η μαγεία του κειμένου του Σοφοκλή, καθηλώνουν! Ο Μουμουλίδης με γνώση και σεβασμό συνδυάζει το διαχρονικό κείμενο με το μοντέρνο και σύγχρονο στοιχείο, χωρίς να χαθεί τίποτα από τον αρχαίο λόγο. Τίποτα δεν είναι τυχαίο στην παράσταση του σκηνοθέτη: τα αυστηρά, μαύρα κοστούμια, οι ρομποτικές και γεμάτες πειθαρχία κινήσεις, η καθαρή, κοφτή, στιβαρή εκφορά λόγου, η σωματική κίνηση και ερμηνεία, οι φωτισμοί και φυσικά η μουσική που δεν «ντύνει» απλώς το έργο αλλά το διαμορφώνει!
Ο Μουμουλίδης έχει «χτίσει» μια παράσταση μοναδικής αισθητικής με χειρουργική ακρίβεια, με το σύνολο των ηθοποιών που βρίσκονται πάνω στη σκηνή -και όχι μόνο των πρωταγωνιστών- να συνεπαίρνουν και να καθηλώνουν το κοινό με τις επιβλητικές ερμηνείες τους
Αξιέπαινο το γεγονός ότι ηθοποιοί και λόγος λειτουργούν με απόλυτο συγχρονισμό και ρυθμό, αναδεικνύοντας όλα εκείνα τα νοήματα που ταιριάζουν απόλυτα στο σήμερα και στο πάντα, όσο υπάρχει ο άνθρωπος πάνω σε τούτη τη Γη. Διδάγματα που θα πάρεις μαζί σου φεύγοντας και θα γίνουν τροφή για σοβαρή σκέψη. Άλλωστε, αυτός είναι και ο ρόλος της Τέχνης και δη του θεάτρου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η Αντιγόνη της Παπαληγούρα, αποφασισμένη όσο και εύθραυστη, ο Κρέων του Ηλία αυστηρός και επιβλητικός, αλλά τρωτός και ίσως ο απόλυτος τραγικός ήρωας του έργου. Ο Μιχάλης Οικονόμου και ο Βαγγέλης Σαλευρής ξεχωρίζουν με τους ουσιαστικούς ρόλους τους, η Ιφιγένεια Καραμήτρου στον ρόλο του μάντη Τειρεσία σε κερδίζει με την εκφραστικότητα της, ενώ δεν μπορείς να μην χειροκροτήσεις την ερμηνεία του Γιώργου Νούση στον ρόλο του Αίμωνα, προσπαθώντας απεγνωσμένα να μεταπείσει τον πατέρα του Κρέοντα.
Παράσταση και ηθοποιοί κερδίζουν επάξια το ενθουσιώδες, αβίαστο και παρατεταμένο χειροκρότημα του κοινού, όπως συνέβη και χθες βράδυ στη σκιά της Ακρόπολης...
Για το έργο και την παράσταση
Ο πόλεμος τελείωσε. Οι νεκροί περισυλλέγονται κάτω από το σκληρό φως των προβολέων. Το πεδίο της μάχης μεταφέρεται στα γυαλισμένα γραφεία των σύγχρονων κέντρων λήψης αποφάσεων. Ο σκληρός, ενισχυμένος ήχος του σήμερα και η εύθραυστη ανάσα της ζωντανής φωνής, τα ατσαλάκωτα κοστούμια και τα ράκη, τα μηχανοποιημένα και τα βεβηλωμένα σώματα συνθέτουν έναν κόσμο όπου οι συγκρούσεις οξύνονται και οι αντιθέσεις βαθαίνουν.
Η δική μας Αντιγόνη…
Να μην ενδώσει. Αυτός είναι ο δικός της νόμος. Η διεκδίκηση του τελετουργικού της κηδείας γίνεται η μηχανή αποκάλυψης της σχέσης της εξουσίας με τον θάνατο: η ηχηρή καταγγελία του ολοκληρωτισμού, που σφετερίζεται την εξουσία για να ασκήσει κάθε δικαίωμα επί της ανθρώπινης υπόστασης, έως και μετά θάνατον. Μια εξουσία που πατάσσει κάθε έννοια ανθρωπινότητας, παράγει και αναπαράγει την υποταγή ως μέτρο της κανονικότητας.
Ο Κρέων εκφράζει το τυφλό ένστικτο μιας γυμνής ζωής με ωμούς βιολογικούς όρους. Θέλει να επεκτείνει την εξουσία του σε κάθε πτυχή της ελεύθερης έκφρασης, ακόμη και στην πιο δειλή - ανομολόγητη επιθυμία της. Ο Κρέων είναι ο προάγγελος της βιοπολιτικής του σήμερα: ενός βίου αβίωτου, όπου οι άνθρωποι είναι οι τελευταίοι που μαθαίνουν τον θάνατό τους όχι αναγκαστικά ως βιολογικά, αλλά ως ψυχικά, πολιτικά και κοινωνικά πρόσωπα.
Με την Αντιγόνη τα πεδία συγκρούσεων τίθενται σε αμφισβήτηση: σωστό-λάθος, ζωή-θάνατος, άνδρας-γυναίκα, φως-σκοτάδι, αυθεντικότητα-συμβιβασμός, νόμος- δίκαιο, παράβαση-υποταγή. Η Αντιγόνη γνωρίζει την θνητότητά της, αλλά αποφασίζει το πότε και το πώς του θανάτου της. Αναδιατυπώνει κάθε σύγκρουση γιατί μόνο έτσι στρέφει ακόμη και τον θάνατο υπέρ της ζωής. Αγκαλιάζοντας τον θάνατο διεκδικεί τη ζωή. Μια ζωή άξια να βιωθεί. Έτσι, ακόμη και αν οδηγείται τελικά στον θάνατο και ο Κρέων επιζεί, στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν συνεχή θάνατο του Κρέοντα και για ένα άνοιγμα της Αντιγόνης προς το μέλλον.
Στη σύγχρονη ζωή, η Αντιγόνη είναι παρούσα στα hot spots που στοιβάζουν, στις δομές που φυλάσσουν, στα σύνορα που ηλεκτροφορούν, στις θάλασσες που πνίγουν. Είναι παρούσα στα διαρκώς επεκτεινόμενα στρατόπεδα-τάφους ζώντων, στις φυσικές και εικονικές εκδοχές αλλεπάλληλων επιστρώσεων εγκλεισμών, στα παιχνίδια της βιοπολιτικής, στις έδρες και τις ενέδρες του θανάτου. Το ΟΧΙ της Αντιγόνης ορθώνεται ως η απόλυτη κατάφαση.
Συντελεστές
Μετάφραση Παναγιώτα Πανταζή
Σκηνοθεσία Θέμης Μουμουλίδης
Σκηνικό Μικαέλα Λιακατά
Κοστούμια Βασιλική Σύρμα
Μουσική Σταύρος Γασπαράτος
Επιμέλεια κίνησης - Χορογραφία Πατρίσια Απέργη
Φωτισμοί Νίκος Σωτηρόπουλος
Βοηθός χορογράφου
Φωτογραφίες Artwork Ηλίας Χατζηγεωργίου, Ελίνα Γιουνανλή, Mike Rafail
Makeup artist Olga Faleichyk
Hair styling Θωμάς Γαλαζούλας
Επικοινωνία Ειρήνη Λαγουρού
Διεύθυνση Παραγωγής Σταμάτης Μουμουλίδης
Ερμηνεύουν: Λένα Παπαληγούρα, Μελέτης Ηλίας, Μιχάλης Οικονόμου, Θανάσης Δόβρης, Ιφιγένεια Καραμήτρου, Λίλα Μπακλέση, Λένα Μποζάκη, Γιώργος Νούσης, Βαγγέλης Σαλευρής, Ιώβη Φραγκάτου
