Στην εξάρθρωση δύο εγκληματικών οργανώσεων, τα μέλη των οποίων φέρονται να δραστηριοποιούνταν στην παράνομη αναζήτηση και διακίνηση αρχαιοτήτων προχώρησε έπειτα από πολύμηνη έρευνα η Υποδιεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Βορείου Ελλάδας. Συνολικά συνελήφθησαν 11 άτομα, ανάμεσά τους και τα αρχηγικά μέλη, ενώ ένας εκ των συλληφθέντων είναι εν ενεργεία στρατιωτικός.
Η ευρείας κλίμακα επιχείρηση, η οποία πραγματοποιήθηκε σε περιοχές της Κοζάνης, της Καβάλας, της Ξάνθης, της Δράμας, της Ροδόπης και του Έβρου, έγινε με τη συμμετοχή 60 αστυνομικών.
Το mondus operandi των δύο κυκλωμάτων αρχαιοκαπηλίας
Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., οι δύο οργανώσεις φέρονται να είχαν αναπτύξει τη δράση τους τουλάχιστον από τον Σεπτέμβριο του 2025, ακολουθώντας παρόμοια μεθοδολογία. Βασικός στόχος τους ήταν ο εντοπισμός, η απόκτηση και η περαιτέρω διάθεση αρχαιοτήτων, είτε μέσω παράνομων ερευνών και λαθρανασκαφών είτε μέσω της αγοράς αντικειμένων από πρόσωπα που τα είχαν ήδη στην κατοχή τους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Για την οργάνωση των δραστηριοτήτων τους φέρονται να αξιοποιούσαν ένα δίκτυο τοπικών συνεργατών, από τους οποίους συγκέντρωναν πληροφορίες για περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και πιθανά σημεία εντοπισμού ευρημάτων.
Η επιλογή των τοποθεσιών γινόταν με βάση την πιθανότητα εντοπισμού αρχαιοτήτων, την προσβασιμότητα και τον κίνδυνο να γίνουν αντιληπτοί από τις Αρχές.
Για τις παράνομες έρευνες χρησιμοποιούσαν ανιχνευτές μετάλλων, μηχανήματα διασκόπησης και καταγραφής του υπεδάφους, φορητούς σαρωτές, GPS και τετρακίνητα οχήματα. Όταν εντόπιζαν ενδείξεις για την ύπαρξη αρχαιοτήτων, προχωρούσαν, κατά περίπτωση, σε λαθρανασκαφές με τη χρήση εργαλείων και μηχανικού εξοπλισμού.
Οι ρόλοι των φερόμενων αρχηγών
Στην πρώτη οργάνωση, ο φερόμενος ως επικεφαλής φέρεται να είχε τον κεντρικό έλεγχο των δραστηριοτήτων, από τη συλλογή πληροφοριών και την επιλογή των στόχων έως την προετοιμασία του εξοπλισμού και τη διανομή των παράνομων εσόδων.
Κατά την αστυνομία, διέθετε εμπειρία στην εκτίμηση της αξίας των ευρημάτων και αποφάσιζε για την απόκτησή τους έναντι χρηματικού ανταλλάγματος, με σκοπό την περαιτέρω διάθεσή τους σε πρόσωπα στο εξωτερικό. Τα υπόλοιπα μέλη φέρονται να συμμετείχαν στις έρευνες, στις λαθρανασκαφές και στη διακίνηση των αντικειμένων.
Στη δεύτερη οργάνωση, ο φερόμενος ως επικεφαλής είναι εν ενεργεία στρατιωτικός και, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, δραστηριοποιούνταν συστηματικά σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες, κυρίως στην περιοχή του Έβρου.
Παράλληλα, άλλο μέλος φέρεται να είχε συγκεντρώσει, σε βάθος χρόνου, αρχείο με τοποθεσίες αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, χρησιμοποιώντας παλαιά έγγραφα, σχεδιαγράμματα και πληροφορίες από επιτόπιες έρευνες. Το συγκεκριμένο αρχείο φέρεται να αξιοποιούνταν για τον σχεδιασμό των δραστηριοτήτων της ομάδας.
Το «slang» των οργανώσεων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο τα μέλη των δύο οργανώσεων φέρονται να επικοινωνούσαν, επιχειρώντας να αποκρύψουν το πραγματικό περιεχόμενο των συζητήσεών τους.
Σύμφωνα με την αστυνομία, προτιμούσαν τις συναντήσεις με φυσική παρουσία και εφάρμοζαν μεθόδους αντιπαρακολούθησης. Στις τηλεφωνικές επικοινωνίες χρησιμοποιούσαν συνθηματικές λέξεις και εκφράσεις.
Ενδεικτικά, οι όροι «δουλειά», «προθέρμανση» και «αθλήματα» φέρονται να χρησιμοποιούνταν για τις παράνομες αρχαιολογικές έρευνες, ενώ οι λέξεις «jogging», «γυμναστική» και «βόλτα» παρέπεμπαν στη μετάβαση σε υπαίθριες περιοχές για την πραγματοποίησή τους.
Αντίστοιχα, η έκφραση «όργανα γυμναστικής» φέρεται να αναφερόταν στον εξοπλισμό ανίχνευσης, ενώ η λέξη «φόρτιση» χρησιμοποιούνταν για την προετοιμασία του. Με τον όρο «κέρμα» αναφέρονταν στα αρχαία νομίσματα, ενώ οι λέξεις «άσπρα» και «θαύμα» φέρονται να παρέπεμπαν σε νομίσματα υψηλής εμπορικής αξίας και σε σημαντικά ευρήματα αντίστοιχα.
Πλήθος ευρημάτων
Ο όγκος των αντικειμένων που εντοπίστηκαν κατά τις έρευνες είναι ιδιαίτερα μεγάλος. Μεταξύ των κατασχεθέντων περιλαμβάνονται αρχαία νομίσματα, ένα χάλκινο σύμπλεγμα ιππέα με άλογο, τμήματα χάλκινων καμπανών, δακτύλιοι, πόρπες, περόνες, λαβές αγγείων, διακοσμητικά εξαρτήματα και μολύβδινα αντικείμενα.
Επίσης, βρέθηκαν τμήματα πήλινων αγγείων και αμφορέων, διακοσμημένα κεραμικά όστρακα, τμήμα ακροκέραμου, τέσσερα μαρμάρινα τμήματα αρχιτεκτονικών μελών και ένα λίθινο τμήμα αρχιτεκτονικής διακόσμησης.
Τα ευρήματα θα αποσταλούν στην αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων για φύλαξη, εξέταση και αξιολόγηση, προκειμένου να προσδιοριστούν η χρονολόγηση, η προέλευση και η αρχαιολογική τους σημασία.
Εκτός από τα αντικείμενα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, οι αστυνομικοί κατάσχεσαν 24 ανιχνευτές μετάλλων, 11 πηνία ανίχνευσης και ένα ανταλλακτικό εξάρτημα ανιχνευτή.
Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης μηχάνημα καταγραφής υπεδάφους, φορητός τρισδιάστατος σαρωτής εδάφους, γεωφυσικά συστήματα, ραντάρ, GPS χειρός και drone.
Βρέθηκαν ακόμη εργαλεία που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε εκσκαφές, όπως οκτώ φτυάρια, 16 αξίνες, δύο δράπανα, δύο γεννήτριες βενζίνης και λοστοί. Κατασχέθηκαν, επιπλέον, τρία επιβατηγά αυτοκίνητα, κινητά τηλέφωνα, ασύρματοι πομποδέκτες, χάρτες και ιδιόχειρες σημειώσεις.
Στο πλαίσιο της ίδιας επιχείρησης κατασχέθηκαν τρία κυνηγετικά όπλα, ένα αεροβόλο πιστόλι, εξοπλισμός λειτουργίας του και μία ξιφολόγχη.
Οι Αρχές εντόπισαν επίσης 11.130 ευρώ, 875 τουρκικές λίρες, τρεις χρυσές λίρες και ένα χρυσό δαχτυλίδι.
Παράλληλα, βρέθηκαν επιπλέον νομίσματα και μεταλλικά αντικείμενα των οποίων η φύση και η υπαγωγή στη νομοθεσία περί αρχαιοτήτων θα εξεταστούν περαιτέρω.
Σε βάρος των 11 συλληφθέντων, δέκα Ελλήνων και ενός αλλοδαπού, σχηματίστηκε δικογραφία για κατά περίπτωση συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, παραβάσεις της νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και για παραβάσεις της νομοθεσίας περί όπλων. Οι συλληφθέντες αναμένεται να οδηγηθούν στις αρμόδιες εισαγγελικές Αρχές, ενώ η έρευνα για την πλήρη αποτίμηση των κατασχεθέντων αρχαιοτήτων και της φερόμενης δράσης των δύο οργανώσεων συνεχίζεται.
