Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, παραχώρησε σήμερα, Κυριακή 26 Ιουλίου, συνέντευξη στο voria.gr και την δημοσιογράφο Κάτια Γερακαρίτου.
Ακολουθεί η συνέντευξη:
Πρόσφατα δηλώσατε ότι το υπουργείο προβληματίζεται από την αυξημένη συχνότητα πυρκαγιών φέτος στην Κεντρική Μακεδονία. Ειδικά στη Θεσσαλονίκη ο αριθμός ήταν αυξημένος και ιδιαίτερα στη δυτική πλευρά της πόλης. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ίσως να πρόκειται για οργανωμένο σχέδιο ή η εκδήλωσή τους είναι από αμέλεια πολιτών;
Η αυξημένη συχνότητα των πυρκαγιών στην Κεντρική Μακεδονία και ιδιαίτερα στη δυτική Θεσσαλονίκη μάς προβληματίζει έντονα και γι' αυτό παρακολουθούμε στενά κάθε περιστατικό. Ωστόσο, οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και να μην οδηγούμαστε σε συμπεράσματα πριν ολοκληρωθεί η διερεύνηση κάθε υπόθεσης. Τα στοιχεία που έχουμε μέχρι σήμερα δείχνουν ότι η μεγάλη πλειονότητα των πυρκαγιών εξακολουθεί να οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα και κυρίως στην αμέλεια. Σε πανελλαδικό επίπεδο, από τις 221 συλλήψεις που έχουν πραγματοποιηθεί φέτος, οι 195, δηλαδή σχεδόν το 88%, αφορούν πυρκαγιές από αμέλεια, ενώ οι υπόλοιπες σχετίζονται με εμπρησμό από πρόθεση. Κάθε πυρκαγιά διερευνάται εξαντλητικά από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού και τα Ανακριτικά Κλιμάκια. Για εμάς δεν έχει σημασία αν μια πυρκαγιά οφείλεται σε αμέλεια ή σε πρόθεση. Σημασία έχει να εντοπίζονται οι υπεύθυνοι και να οδηγούνται στη Δικαιοσύνη. Για τον λόγο αυτό έχουμε θέσει ως βασικό στόχο φέτος, όχι μόνο την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, αλλά και τη μείωση των ενάρξεών τους.
Οι πυροσβεστικές δυνάμεις – επίγειες και εναέριες - που βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη είναι επαρκείς; Υπάρχει το ενδεχόμενο, λόγω της ανησυχητικής κατάστασης, να αυξηθούν; Στην πρόσφατη σύσκεψη στο ΥΜΑΘ αναφέρεται ότι «τα δύσκολα είναι μπροστά μας».
Ο επιχειρησιακός σχεδιασμός του Πυροσβεστικού Σώματος είναι δυναμικός. Οι εναέριες δυνάμεις αναδιατάσσονται καθημερινά ανάλογα με την εκτίμηση κινδύνου, τις καιρικές συνθήκες και τις επιχειρησιακές ανάγκες, ενώ υπάρχει πάντοτε η δυνατότητα ενίσχυσης με επιπλέον επίγειες ή εναέριες δυνάμεις από άλλες περιοχές της χώρας. Υπήρξε εικοσιτετράωρο όπου το Πυροσβεστικό Σώμα κλήθηκε να αντιμετωπίσει 51 αγροτοδασικές πυρκαγιές σε ολόκληρη τη χώρα, με την επιχειρησιακή πίεση να συγκεντρώνεται στη Βόρεια Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας με 17 ταυτόχρονα συμβάντα, κάτι που προκάλεσε σημαντική διάσπαση των διαθέσιμων πυροσβεστικών δυνάμεων. Η εκδήλωση πολλαπλών πυρκαγιών στην ευρύτερη περιοχή απαιτεί συνεχή εγρήγορση και άμεσο συντονισμό των διαθέσιμων δυνάμεων, προκειμένου να ανακοπεί η εξάπλωσή τους πριν λάβουν επικίνδυνες διαστάσεις. Όταν ένας τόσο μεγάλος αριθμός ενάρξεων συνδυάζεται με υψηλές θερμοκρασίες, ξηρή βλάστηση, ισχυρούς ανέμους και αμελή ανθρώπινη δραστηριότητα, ακόμη και ένα μικρό περιστατικό μπορεί να εξελιχθεί πολύ γρήγορα σε μια ιδιαίτερα επικίνδυνη πυρκαγιά. Μεγάλες επιχειρήσεις αναπτύχθηκαν στη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκιδική και το Κιλκίς, ενώ στην ευρύτερη περιοχή του Ωραιοκάστρου εκδηλώθηκαν διαφορετικές πυρκαγιές σε διαφορετικές ημέρες, ασκώντας διαρκή επιχειρησιακή πίεση. Στην πιο πρόσφατη πυρκαγιά στο Δερβένι Ωραιοκάστρου Θεσσαλονίκης, για την αντιμετώπισή της επιχείρησαν 120 πυροσβέστες, 4 ομάδες πεζοπόρων τμημάτων και 33 οχήματα, 7 αεροσκάφη και 3 ελικόπτερα, με την πολύτιμη συνδρομή εθελοντών, καθώς και του Δήμου Θεσσαλονίκης, ενώ από την έναρξη του συμβάντος γινόταν συνεχής επόπτευση του πεδίου επιχειρήσεων από δύο drones. Καθοριστική ήταν επίσης η διεθνής συνδρομή με τη συμμετοχή 12 πυροσβεστών και 3 οχημάτων από τη Μολδαβία, που βρίσκονται στη χώρα μας στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος προεγκατάστασης δυνάμεων. Όταν ανέφερα ότι «τα δύσκολα είναι μπροστά μας», δεν αναφερόμουν μόνο στη Θεσσαλονίκη αλλά συνολικά στην εξέλιξη της αντιπυρικής περιόδου. Είχαμε πολλές βροχοπτώσεις, οι οποίες δημιούργησαν ιδιαίτερα αυξημένη βλάστηση. Καθώς τώρα εισερχόμαστε στην περίοδο των υψηλών θερμοκρασιών και των ισχυρών ανέμων, αυτή η βλάστηση μετατρέπεται σε καύσιμη ύλη και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο. Γι' αυτό απαιτείται αυξημένη ετοιμότητα από όλους τους φορείς και διαρκής επαγρύπνηση.
Ανακοινώθηκε προ ημερών η ενίσχυση του τοπικού Ανακριτικού Κλιμακίου Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού στη Θεσσαλονίκη λόγω της αυξημένης δραστηριότητας ενάρξεων πυρκαγιών. Τι αποτελέσματα έχουμε έως τώρα από τη δράση τους;
Η ενίσχυση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού και η δημιουργία των 37 περιφερειακών Ανακριτικών Κλιμακίων σε όλη τη χώρα έχουν αναβαθμίσει σημαντικά τη δυνατότητα διερεύνησης των περιστατικών. Στη Θεσσαλονίκη, μάλιστα, λόγω της αυξημένης συχνότητας ενάρξεων πυρκαγιών, κρίθηκε αναγκαία η αποστολή ειδικού κλιμακίου έμπειρων στελεχών της Δ.Α.Ε.Ε. από την Αθήνα, προκειμένου να ενισχύσει το τοπικό Ανακριτικό Κλιμάκιο τόσο στην πρόληψη όσο και στην άμεση διερεύνηση των περιστατικών. Τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας είναι ήδη ορατά. Μόλις πριν από λίγες ημέρες, στην πυρκαγιά στην περιοχή Λαγυνά – Δερβένι του Δήμου Ωραιοκάστρου, ο υπαίτιος εντοπίστηκε και συνελήφθη στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας μέσα σε λίγες μόλις ώρες από την εκδήλωση της πυρκαγιάς. Αντίστοιχα, στις αρχές Ιουλίου, μετά τη μεγάλη πυρκαγιά στο Ωραιόκαστρο, ειδικό κλιμάκιο της Δ.Α.Ε.Ε. μετέβη άμεσα από την Αθήνα, συνέδραμε το τοπικό Ανακριτικό Κλιμάκιο και η υπόθεση εξιχνιάστηκε σε πολύ σύντομο χρόνο, οδηγώντας στη σύλληψη του υπαιτίου. Παράλληλα, είχαμε και την ταχεία εξιχνίαση της πυρκαγιάς στα Βασιλικά του Δήμου Θέρμης, όπου η έρευνα του Ανακριτικού Κλιμακίου Θεσσαλονίκης οδήγησε στη σύλληψη του υπαιτίου, ο οποίος προκάλεσε την πυρκαγιά κατά τη διάρκεια εργασιών. Συνολικά, μόνο φέτος, μέχρι και της 24 Ιουλίου, έχουν πραγματοποιηθεί 221 συλλήψεις στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας και έχουν επιβληθεί 608 διοικητικά πρόστιμα, συνολικού ύψους άνω των 858.000 ευρώ, σε όλη τη χώρα. Αυτό αποδεικνύει ότι πλέον κάθε πυρκαγιά διερευνάται άμεσα, συστηματικά και σε βάθος. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: όποιος προκαλεί πυρκαγιά, είτε από αμέλεια είτε από πρόθεση, θα εντοπίζεται και θα λογοδοτεί στη Δικαιοσύνη.
Στη Θεσσαλονίκη οι πολίτες ανταποκρίνονται στον καθαρισμό των οικοπέδων τους; Έχουμε μεγάλες εκτάσεις που δεν έχουν ακόμα καθαριστεί; Υπάρχει το ενδεχόμενο αυστηροποίησης των προστίμων ή λήψης επιπλέον μέτρων για αυτές τις περιπτώσεις;
Η εικόνα είναι σαφώς καλύτερη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια και αυτό ισχύει και για τη Θεσσαλονίκη. Πανελλαδικά, μέχρι τη λήξη της προθεσμίας υποβλήθηκαν περισσότερες από 765.000 δηλώσεις καθαρισμού οικοπέδων, γεγονός που δείχνει ότι ολοένα και περισσότεροι πολίτες αντιλαμβάνονται τη σημασία της πρόληψης. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το έργο έχει ολοκληρωθεί. Ωστόσο, ο καθαρισμός ενός οικοπέδου δεν είναι μια διαδικασία που γίνεται μία φορά τον χρόνο. Η βλάστηση συνεχίζει να αναπτύσσεται και απαιτεί συνεχή συντήρηση, ιδιαίτερα σε μια χρονιά όπως η φετινή, όπου οι πολλές βροχοπτώσεις δημιούργησαν μεγάλη ποσότητα καύσιμης ύλης. Οι έλεγχοι συνεχίζονται κανονικά από τους αρμόδιους φορείς και όπου διαπιστώνονται παραβάσεις επιβάλλονται οι προβλεπόμενες κυρώσεις. Αυτή τη στιγμή προτεραιότητά μας είναι η πλήρης εφαρμογή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου. Το ζητούμενο όμως δεν είναι να αυξάνουμε διαρκώς τα πρόστιμα, αλλά να εμπεδωθεί η πρόληψη στην κουλτούρα μας, ως καθημερινή ευθύνη όλων μας. Άλλωστε, έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι όπου έχουν πραγματοποιηθεί καθαρισμοί, η εξάπλωση των πυρκαγιών περιορίζεται σημαντικά, γεγονός που προστατεύει ανθρώπινες ζωές, περιουσίες και το φυσικό περιβάλλον.
