Οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού καθώς και ο καύσωνας αυξάνουν σημαντικά τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, ιδιαίτερα όσων απασχολούνται σε υπαίθριες εργασίες ή σε χώρους όπου αναπτύσσονται υψηλές θερμοκρασίες λόγω της παραγωγικής διαδικασίας.
Η θερμική καταπόνηση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους επαγγελματικούς κινδύνους κατά τη θερινή περίοδο, καθώς η συνδυασμένη επίδραση της ζέστης, της υγρασίας, της έντονης σωματικής εργασίας και του προστατευτικού εξοπλισμού μπορεί να επιβαρύνει σοβαρά τον ανθρώπινο οργανισμό.
Μεγαλύτερη επιβάρυνση παρατηρείται σε εργασίες όπως οι οικοδομές, τα οδικά και τεχνικά έργα, αλλά και σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις, χυτήρια, μεταλλουργίες, βιομηχανίες πλαστικών, μαγειρεία και άλλους χώρους όπου επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες. Ιδιαίτερα αυξημένος είναι ο κίνδυνος για όσους εκτελούν χειρωνακτικές εργασίες, όπως η μεταφορά βαρέων αντικειμένων ή οικοδομικών υλικών.
Σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία, οι εργοδότες υποχρεούνται να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προβλέπονται διοικητικές και ποινικές κυρώσεις.
Oι βασικές υποχρεώσεις των εργοδοτών είναι οι εξής:
1. Ο προσδιορισμός των εργασιών και των χώρων εργασίας όπου ο κίνδυνος θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων αναμένεται να είναι αυξημένος – με βάση τη σχετική βιβλιογραφία, την εμπειρία από προηγούμενα έτη και τα αποτελέσματα μετρήσεων θερμοκρασίας και υγρασίας και άλλων δεικτών μικροκλίματος – και η αναλυτική εξειδίκευση των τεχνικών και οργανωτικών μέτρων που πρέπει κατά περίπτωση να ληφθούν για την αντιμετώπισή του, πραγματοποιείται με την ενεργό συμμετοχή του Τεχνικού Ασφαλείας και του Ιατρού Εργασίας (όπου προβλέπεται να απασχολείται), σε συνεργασία με τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους.
Όλα τα παραπάνω πρέπει να αποτυπώνονται στη γραπτή εκτίμηση των υφιστάμενων κατά την εργασία κινδύνων για την υγεία και ασφάλεια που προβλέπεται βάσει των παρ. 1- εδάφιο α’ & παρ. 3-7, του άρθρου 43, του Κώδικα νόμων για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων (ΚΝΥΑΕ, ν. 3850/2010, ΦΕΚ 84 Α’).
2. Η λήψη των κατάλληλων κατά περίπτωση τεχνικών και οργανωτικών μέτρων για τη μείωση της θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων. Ενδεικτικός κατάλογος τεχνικών και οργανωτικών μέτρων παρατίθεται στο συνημμένο Παράρτημα 1.
3. Η οργάνωση της κατάλληλης υποδομής για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και την παροχή πρώτων βοηθειών που προβλέπεται βάσει των παρ. 1 & 2, του άρθρου 45, του ΚΝΥΑΕ (ν. 3850/2010).
4. Η ενημέρωση και παροχή οδηγιών στους εργαζόμενους.
5. Η χορήγηση στους εργαζόμενους κατάλληλων μέσων ατομικής προστασίας.
6. Σε κάθε περίπτωση, η θερμοκρασία στους χώρους εργασίας πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ανθρώπινου οργανισμού λαμβανομένης υπόψη της φύσης της εργασίας, της σωματικής προσπάθειας που απαιτείται για την εκτέλεσή της και των κλιματολογικών συνθηκών των εποχών του έτους, σύμφωνα με το π.δ. 305/96 "Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας που πρέπει να εφαρμόζονται στα προσωρινά ή κινητά εργοτάξια σε συμμόρφωση προς την οδηγία 92/57/EOK" και το π.δ. 16/96, "Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας σε συμμόρφωση με την οδηγία 89/654/EOK", όπου και αναφέρεται η υποχρέωση εφαρμογής των ειδικών μέτρων που προβλέπονται από τις ισχύουσες διατάξεις και τις εγκυκλίους οδηγίες σε περίπτωση καύσωνα.
7. Οι εργοδότες οφείλουν να επιδεικνύουν ιδιαίτερη μέριμνα για την προστασία των εργαζομένων που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Η ένταξη των εργαζομένων στις παραπάνω ομάδες γίνεται από τον Ιατρό Εργασίας της επιχείρησης και, όπου δεν προβλέπεται η απασχόληση Ιατρού Εργασίας, με ιατρική βεβαίωση που θα προσκομίζει ο ίδιος ο εργαζόμενος.
8. Επιχειρήσεις υπαγόμενες σε συλλογικές ρυθμίσεις εργασίας εν ισχύ, οφείλουν να τηρούν τα μέτρα προστασίας των εργαζομένων από τη θερμική καταπόνηση, σύμφωνα με τυχόν ειδικούς όρους που περιλαμβάνονται σε αυτές.
Ο έλεγχος εφαρμογής των μέτρων για την προστασία της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων πραγματοποιείται από τους αρμόδιους Επιθεωρητές ΑΥΕ της Επιθεώρησης Εργασίας.
9. Επισημαίνεται ότι συμβάντα στο χώρο εργασίας που σχετίζονται με τη θερμική καταπόνηση, όπως αυτά εξειδικεύονται στο Παράρτημα 2, αναγγέλλονται από τον εργοδότη στην Επιθεώρηση Εργασίας.
Με την τήρηση των παραπάνω μέτρων επιδιώκεται η προστασία της υγείας των εργαζομένων κατά τη διάρκεια των υψηλών θερμοκρασιών, η πρόληψη εργατικών ατυχημάτων και η δημιουργία ασφαλών συνθηκών εργασίας καθ' όλη τη θερινή περίοδο.
Αναλυτικά η εγκύκλιος
