Πριν περίπου τρεις μήνες, διαρροή υγρού τσιμέντου στο οδόστρωμα είχε διακόψει την κυκλοφορία στο κέντρο της Κυψέλης - και συγκεκριμένα στην οδό Ευβοίας, από το ύψος της οδού Σπετσών, αλλά και στην οδό Στροφάδων, από το ύψος της οδού Σκύρου.
Με ανακοίνωσή της, η Ελληνικό Μετρό είχε παραδεχτεί τότε το ατύχημα, κάνοντας λόγο για «έγχυση, υπό ελεγχόμενη πίεση, αφρού αποτελούμενου από ειδικά χημικά πρόσμικτα», προκειμένου να εξισορροπηθεί η εδαφική πίεση κάτα τη διάνοιξη της σήραγγας της Γραμμής 4, «κυρίως για λόγους ασφαλείας των υπερκείμενων κατασκευών».
Όπως διαβεβαίωνε η εταιρία, «με τον τρόπο αυτόν και χωρίς να υπάρξει οποιαδήποτε καθίζηση», είχε ήδη ολοκληρωθεί η διάνοιξη της σήραγγας στο τμήμα της Γραμμής μεταξύ Κατεχάκη και Ευαγγελισμού.
Σύμφωνα με την Πρωτοβουλία Κατοίκων Κυψέλης, ωστόσο, αυτό που δεν δημοσιοποίησε τότε η εταιρία ήταν πως το αναβλύζον τσιμέντο ήταν μόνο «η κορυφή του παγόβουνου», αλλά και πως μετά από το παραπάνω περιστατικό τα έργα στην Κυψέλη διακόπηκαν.
«Ένας σεισμός που συνεχίζεται για μέρες»
Όσα περιγράφουν κάτοικοι της περιοχής μαρτυρούν πως το πρόβλημα είναι πολύ πιο μεγάλο από την διορροή υγρού τσιμέντου σε κεντρικούς δρόμους της Αθήνας.
«Στους δρόμους μεταξύ της πλατείας Κυψέλης και Ευελπίδων το προηγούμενο διάστημα και μέχρι να σταματήσει ο μετροπόντικας (κατά πάσα πιθανότητα στην οδό Ζακύνθου) οι κάτοικοι βίωναν σκηνές συνεχιζόμενης καταστροφής μέσα στα ίδια τους τα σπίτια: ρωγμές που ολοένα και άνοιγαν, πόρτες παράθυρα που σταμάτησαν να ανοίγουν/κλείνουν, αποκολλήσεις δομικών υλικών, αποκολλήσεις κτιρίων από τα διπλανά κτίρια, ύδατα που άρχισαν να αναβλύζουν σε υπόγεια (και δεν έχουν σταματήσει ως σήμερα). Κάποιοι κάτοικοι χρειάστηκε να απεγκλωβιστούν από τα σπίτια τους εξαιτίας θυρών που δεν μπορούσαν πια να ανοίξουν. Μερικοί εγκαταλείψανε προσωρινά την οικία τους. Ενοικιαστές που είχαν την δυνατότητα εγκατέλειψαν τελείως την γειτονιά. Το φαινόμενο έμοιαζε με έναν σεισμό που συνεχίζεται για μέρες».
Οι κάτοικοι δεν γνωρίζουν αν αυτή η διαδικασία έχει πλέον λήξει, «μιας και κατά πώς φαίνεται η καθίζηση του εδάφους είναι γενικευμένη και είναι άγνωστο πότε το έδαφος θα σταθεροποιηθεί εντελώς».
«Οι ζημιές αυτές προφανώς δεν αφορούν την αισθητική κατάσταση των κτιρίων. Δημιουργούν εύλογη ανησυχία για τη στατική συμπεριφορά τους και συνεπώς για τη σωματική ακεραιότητα όσων κατοικούν σε αυτά, ιδιαίτερα σε μια περιοχή όπου το μεγαλύτερο μέρος των κτιρίων έχουν κατασκευαστεί πολλές δεκαετίες πριν».
Αξίζει να σημειωθεί πως η κατάσταση αυτή επηρεάζει και σχολεία της περιοχής, καθώς και άλλα δημόσια κτίρια, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο και την ανησυχία.
Καταγγελίες για αδιαφάνεια και «κουκούλωμα»
Σύμφωνα πάντα με την Πρωτοβουλία Κατοίκων, η Ελληνικό Μετρό με κοινοποίηση στην ανάδοχη κοινοπραξία αποδέχτηκε ότι υπήρξε πρόβλημα λόγω «δυσμενών γεωλογικών συνθηκών» - δηλαδή ως ένα τεχνικά αναμενόμενο ρίσκο του έργου και όχι ως λάθος ή αμέλεια.
Το πιο σημαντικό, ωστόσο, είναι πως φαίνεται να «προσπάθησαν να μειώσουν τη βαρύτητα των περιστατικών και κυρίως απέφυγαν να παραχωρήσουν πρόσβαση στις μετρήσεις λέγοντας ότι αυτές είναι μέρος μιας ευρύτερης επιστημονικής διεργασίας και δεν θα βοηθούσαν περαιτέρω στην ενημέρωση των κατοίκων».
Όπως εξηγούν αναλυτικά:
«Οι μηχανικοί της κοινοπραξίας Άβαξ προσφέρθηκαν μάλιστα να "μερεμετίσουν" τις ζημιές, δηλαδή να στοκάρουν τις ρωγμές και να τρίψουν πόρτες και παράθυρα που δεν έκλειναν, βάζοντας τους κατοίκους να υπογράψουν πως δεν έχουν άλλες απαιτήσεις από την εταιρεία: με λίγα λόγια θέλησαν να κρύψουν σημαντικά στοιχεία χρήσιμα στους οπτικούς ελέγχους του ΤΕΕ και στους ιδιώτες μηχανικούς και να αφαιρέσουν το δικαίωμα για απαίτηση ουσιαστικής υποστήριξης των κτιρίων.
Στις έντονες πιέσεις ειδικά για τις μετρήσεις διαβιβάστηκε σε όλους με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο ότι οι εταιρείες δεν θέλουν να δώσουν τα στοιχεία ή να επιτρέψουν στους ιδιώτες μηχανικούς των κτιρίων τουλάχιστον να τα δουν ώστε να επιβεβαιωθεί ότι έχει σταματήσει να εξελίσσεται το φαινόμενο της καθίζησης.
Παράλληλα, οι κάτοικοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με σημαντική οικονομική επιβάρυνση, καθώς κλήθηκαν να καλύψουν με δικά τους έξοδα τεχνικούς συμβούλους και μηχανικούς για να διαπιστώσουν την πραγματική έκταση των βλαβών που έχουν προκληθεί στις περιουσίες τους.
Η δε πολεοδομία, (η οποία δεν πραγματοποιεί δομοστατικούς ελέγχους) έστειλε σε κάποιους κατοίκους γραπτή πρόταση πως ο έλεγχος οφείλει να γίνει από ιδιώτη μηχανικό με "μέριμνα" των κατοίκων και πως σε περίπτωση ακαταλληλότητας του κτιρίου αυτοί θα πρέπει να το εκκενώσουν άμεσα (πού να πάνε άραγε;). Σε διαφορετική περίπτωση θα συνδράμει η αστυνομία για την εκκένωση του κτιρίου. Με λίγα λόγια έκανε ό,τι μπορεί για να τους αποθαρρύνει και να τους τρομοκρατήσει περαιτέρω: λες και οι ίδιοι θα επέλεγαν να ζούνε σε ένα κτίριο που κινδυνεύει από κατάρρευση».
Τα ερωτήματα των κατοίκων που ζητούν απαντήσεις
Η πρωτοβουλία των κατοίκων ξεκαθαρίζει δεν είναι εν γένει αντίθετη στα έργα υποδομής. Ωστόσο, θεωρεί αυτονόητο ότι «τα μεγάλα δημόσια έργα θα έπρεπε να υλοποιούνται με πλήρη διαφάνεια, επιστημονική τεκμηρίωση και σεβασμό προς τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται στις γειτονιές που επηρεάζονται από αυτά».
Όπως σημειώνουν, καμία επίσημη ανακοίνωση της Ελληνικό Μετρό δεν απαντάει σε καίρια ερωτήματα, βυθίζοντας όλη την περιοχή της Κυψέλης στην αβεβαιότητα:
- Ποιο είναι το μέγεθος της καθίζησης που υπέστη το μέχρι τώρα διανοιγμένο τμήμα;
- Λέγεται ότι ο μετροπόντικας έπεσε σε υπόγεια ύδατα. Πώς είναι δυνατόν να μη γνωρίζει η εταιρεία ότι η Φωκίωνος Νέγρη, η οδός Κερκύρας και οι παρακείμενοι δρόμοι ήταν ρέματα και ποτάμια μέχρι πολύ πρόσφατα; Τι σημαίνει αυτό για τις μελέτες που έχουν εκπονηθεί;
- Σε ποιο βάθος έσκαψε ο μετροπόντικας; Εικάζεται ότι ήταν εξαιρετικά μικρό: της τάξεως των 15 μέτρων μπορεί και λιγότερο. Υπάρχουν κτίρια με υπόγεια και καταφύγια τα οποία πρέπει να πλησιάζουν εξαιρετικά κοντά σε αυτό το βάθος.
- Γιατί η εταιρεία δεν έχει προβεί σε μετρήσεις και προαποτυπώσεις κτιρίων που θα επηρεαστούν από τη διάνοιξη της σήραγγας, ακόμα και μετά από έγγραφες επιστολές των κατοίκων;
- Τι θα συμβεί στους δρόμους, τις κατοικίες και τα μαγαζιά όταν ο μετροπόντικας ξαναρχίσει τη λειτουργία του; Πολλοί κάτοικοι έχουν ήδη προσλάβει ιδιώτες μηχανικούς (με το αντίστοιχο κόστος) προκειμένου να συντάξουν δικές τους τεχνικές μελέτες για πιθανές κατόπιν διενέξεις με την εταιρεία σε περίπτωση που βρεθούν στην ίδια θέση.
Στο δημοτικό συμβούλιο σήμερα το μεσημέρι το θέμα των καθιζήσεων
Οι κάτοικοι της Κυψέλης κατόρθωσαν να φέρουν το ζήτημα στο δημοτικό συμβούλιο, όπου αναμένεται να συζητηθεί σήμερα Τετάρτη 15/7 στις 15:00.
Μεταξύ άλλων ζητούν:
- Πλήρη δομοστατικό έλεγχο από το ΤΕΕ και σύνταξη γραπτής τεχνικής μελέτης για όλα τα κτίρια που έχουν εμφανίσει ζημιές ή βρίσκονται εντός της ζώνης επιρροής του έργου.
- Πλήρη επανέλεγχο των γεωτεχνικών και γεωστατικών μελετών και των πορισμάτων τους από το ΤΕΕ, στην επηρεαζόμενη ζώνη της Κυψέλης, προκειμένου να διαπιστωθεί η ορθότητα των τεχνικών δεδομένων και των τομών.
- Πλήρη αποκατάσταση όλων των ζημιών που έχουν προκληθεί στα κτίρια, με αποκλειστική ευθύνη και δαπάνη της «Ελληνικό Μετρό» και του αναδόχου του έργου.
- Αποζημίωση των κατοίκων και επαγγελματιών για τυχόν αποδεδειγμένη απώλεια χρήσης ακινήτων, απώλεια εισοδήματος ή άλλες οικονομικές επιπτώσεις που συνδέονται με τις ζημιές και τις παρεμβάσεις του έργου.
- Παροχή Νομικής Αρωγής και συμπαράστασης από τον Δήμο Αθηναίων.
- Ρητή δέσμευση του Υπουργείου Υποδομών και της «Ελληνικό Μετρό» ότι σε περίπτωση που προκύψουν στοιχεία που υποδεικνύουν σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια κτιρίων ή κατοίκων, θα λαμβάνονται άμεσα τα αναγκαία τεχνικά μέτρα προστασίας και θα επανεξετάζεται η συνέχιση των εργασιών στο συγκεκριμένο τμήμα.
- Πλήρη έλεγχο στατικότητας στα σχολεία και τα δημόσια κτίρια της περιοχής, μέσω άμεσης συνεργασίας του Δήμου Αθηναίων, του ΟΑΣΠ και του ΤΕΕ, με κάλυψη του κόστους από το κράτος.
Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με τον Πέτρο Κωνσταντίνου, δημοτικό σύμβουλο της «Ανατρεπτικής Συμμαχίας για την Αθήνα», τουλάχιστον 16 πολυκατοικίες έχουν δεχτεί πλήγματα από το πέρασμα του μετροπόντικα στην Κυψέλη για τη διάνοιξη της γραμμής 4 του Μετρό.
