Η Λειτουργία της Μεγάλης Τρίτης είναι αφιερωμένη στην καταγγελία του Ιησού κατά των θρησκευτικών αρχηγών του Ισραήλ. Κατά τη διάρκειά της, ψάλλονται σημαντικά κείμενα της υμνογραφίας και διδάγματα από το Ευαγγέλιο, μεταξύ των οποίων η παραβολή των Δέκα Παρθένων, η παραβολή των Ταλάντων και το τροπάριο της Κασσιανής.
Ο Όρθρος της Μεγάλης Τρίτης είναι αφιερωμένος στις δριμείες κατηγορίες του Ιησού κατά των θρησκευτικών αρχηγών του Ισραήλ, των Γραμματέων και των Φαρισαίων. Κατά τη διάρκεια της Ακολουθίας συνεχίζεται η ανάγνωση από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου, όπου γίνεται λόγος για τη Δευτέρα Παρουσία και την Ημέρα της Κρίσης.
Έτσι, έχουμε αρχικά τη γνωστή παραβολή των Δέκα Παρθένων (παρανύμφων), οι οποίες περίμεναν τον γαμπρό. Όπως αναφέρει το Ευαγγέλιο, οι δέκα ήταν φρόνιμες και είχαν αρκετό λάδι για τις λάμπες που θα χρησιμοποιούσαν κατά την διάρκεια της αναμονής τους, ενώ οι άλλες πέντε ήταν «ανόητες» και έφεραν μαζί τους μόνο τους λαμπτήρες τους, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα να αποκλειστούν από τη γιορτή. Η παραβολή αυτή μας καλεί να είμαστε προετοιμασμένοι για την Ημέρα της Κρίσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παράλληλα, κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Τρίτης θυμόμαστε και την Παραβολή των Ταλάντων, σύμφωνα με την οποία ο αφέντης (Θεός) εμπιστεύτηκε την περιουσία (χαρίσματα) Του στους δούλους Του, δίνοντας σε άλλους περισσότερα και άλλοι λιγότερα. Κάποιοι τα καλλιέργησαν και τα αύξησαν, όμως ο ένας ήταν οκνηρός και έθαψε το μοναδικό τάλαντο που του δόθηκε, με αποτέλεσμα ο αφέντης τελικά να του το πάρει και να τον δώσει στον άλλον που δούλεψε πιο σκληρά και αύξησε την περιουσία του. Η παραβολή αυτή αναφέρεται στα χαρίσματα που μας δίνει ο Θεός και μας θυμίζει ότι πρέπει να εργαζόμαστε σκληρά για να τα καλλιεργούμε.
Το βράδυ της Μεγάλης Τρίτης ψάλλεται ο Όρθρος της Μεγάλης Τετάρτης, ένας από τους πιο δημοφιλείς όρθρους της θρησκευτικής υμνολογίας, το Τροπάριο της Κασσιανής. Πρόκειται για μια ιστορία, αφιερωμένη στην αμαρτωλή γυναίκα, η οποία μετανιωμένη άλειψε τα πόδια του Κυρίου με μύρο, και συγχωρέθηκε για τα αμαρτήματά της, αφού έδειξε μεγάλη αγάπη και πίστη.
Το τροπάριο της Κασσιανής
Πρόκειται για ένα από τα πιο δημοφιλή τροπάρια της θρησκευτικής υμνολογίας, το «Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή». Ο ύμνος αναφέρεται στη μνήμη μιας γυναίκας που είχε αμαρτήσει, την οποία ο Ιησούς έσωσε από τον λιθοβολισμό. Αργότερα, εκείνη άλειψε τα πόδια Του με μύρο και τα σκούπισε με τα μαλλιά της, δείχνοντας ταπεινοφροσύνη και αφοσίωση.
Η ταυτότητα της γυναίκας παραμένει άγνωστη, και πολλοί λανθασμένα την ταυτίζουν είτε με την Οσία Κασσιανή είτε με τη Μαρία τη Μαγδαληνή. Στην πραγματικότητα, η Οσία Κασσιανή δεν υπήρξε αμαρτωλή ή διεφθαρμένη, αλλά μοναχή του Βυζαντίου με εξαιρετικό ποιητικό και υμνογραφικό ταλέντο, η οποία συνέθεσε πολλούς ύμνους που τιμώνται έως σήμερα.
Δείτε LIVE την λειτουργία
Παρακολουθήστε σε απευθείας μετάδοση την ακολουθία της Μεγάλης Τρίτης από τον Καθεδρικό Ναό Ἁγίων Πάντων Καλλιθέας στις 19:30 το απόγευμα.
{https://www.youtube.com/watch?v=sr6KEzEq2rE}
Τροπάριο της Κασσιανής
Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή,
την σήν αισθομένη Θεότητα μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν,
οδυρομένη μύρα σοι προ του ενταφιασμού κομίζει.
Οίμοι! λέγουσα, οτι νύξ μοι υπάρχει, οίστρος ακολασίας,
ζοφώδης τε και ασέληνος ερως της αμαρτίας.
Δέξαι μου τας πηγάς των δακρύων,
ο νεφέλαις διεξάγων της θαλάσσης το ύδωρ,
κάμφθητί μοι προς τους στεναγμούς της καρδίας,
ο κλίνας τους ουρανούς τη αφάτω σου κενώσει.
Καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας,
αποσμήξω τούτους δε πάλιν τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις,
ων εν τω Παραδείσω Εύα το δειλινόν κρότον τοις ώσιν ηχηθείσα,
τω φόβω εκρύβη.
Αμαρτιών μου τα πλήθη
και κριμάτων σου αβύσσους τις εξιχνιάσει,
ψυχοσώστα Σωτήρ μου;
Μη με την σήν δούλην παρίδης,
Ο αμέτρητον έχων το έλεος.
Μετάφραση στο τροπάριο της Κασσιανής δια χειρός Φώτη Κόντογλου:
Κύριε, η γυναίκα που έπεσε σε πολλές αμαρτίες,
σαν ένοιωσε τη θεότητά σου, γίνηκε μυροφόρα και σε άλειψε με μυρουδικά
πριν από τον ενταφιασμό σου κι έλεγε οδυρόμενη:
Αλλοίμονο σε μένα, γιατί μέσα μου είναι νύχτα κατασκότεινη και δίχως φεγγάρι,
η μανία της ασωτείας κι ο έρωτας της αμαρτίας.
Δέξου από μένα τις πηγές των δακρύων,
εσύ που μεταλλάζεις με τα σύννεφα το νερό της θάλασσας.
Λύγισε στ’ αναστενάγματα της καρδιάς μου,
εσύ που έγειρες τον ουρανό και κατέβηκες στη γης.
Θα καταφιλήσω τα άχραντα πόδια σου,
και θα τα σφουγγίσω πάλι με τα πλοκάμια της κεφαλής μου•
αυτά τα πόδια, που σαν η Εύα κατά το δειλινό, τ’ άκουσε να περπατάνε,
από το φόβο της κρύφτηκε.
Των αμαρτιών μου τα πλήθη
και των κριμάτων σου την άβυσσο, ποιος μπορεί να τα εξιχνιάση,
ψυχοσώστη Σωτήρα μου;
Μην καταφρονέσης τη δούλη σου,
εσύ που έχεις τ’ αμέτρητο έλεος
