Στη δημοσιότητα δόθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση τα προκαταρκτικά στοιχεία για τα θανατηφόρα τροχαία το 2025, αποτυπώνοντας μια συγκρατημένα θετική εικόνα για την οδική ασφάλεια στην Ευρώπη. Συνολικά, περίπου 19.400 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στους ευρωπαϊκούς δρόμους, αριθμός μειωμένος κατά 3% σε σχέση με το 2024, δηλαδή 580 λιγότερα θύματα. Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν συνυπολογιστεί η αύξηση της κυκλοφορίας και των διανυθέντων χιλιομέτρων, αν και η απόσταση από τους φιλόδοξους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει αισθητή.
Μειώση 22% στα θανατηφόρα τροχαία στην Ελλάδα
Η πρόοδος, ωστόσο, δεν είναι ομοιόμορφη. Χώρες όπως η Εσθονία και η Ελλάδα κατέγραψαν εντυπωσιακές μειώσεις, της τάξης του 38% και 22% αντίστοιχα μέσα σε έναν μόλις χρόνο. Την ίδια στιγμή, κράτη όπως το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Δανία, η Πολωνία και η Ρουμανία εμφανίζονται, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, πιο κοντά στην επίτευξη του στόχου για μείωση των θανάτων κατά 50% έως το 2030.
Παρά τη συνολική βελτίωση, οι ανισότητες παραμένουν έντονες. Η Ρουμανία εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας, μαζί με τη Βουλγαρία και την Κροατία. Στον αντίποδα, η Σουηδία και η Δανία διατηρούν σταθερά τις καλύτερες επιδόσεις, με ιδιαίτερα χαμηλούς δείκτες θανάτων ανά εκατομμύριο κατοίκων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πίσω από τους αριθμούς, το πρόβλημα παραμένει βαθιά κοινωνικό. Για κάθε άνθρωπο που χάνει τη ζωή του, περίπου πέντε τραυματίζονται σοβαρά, γεγονός που μεταφράζεται σε σχεδόν 100.000 βαριά τραυματίες κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι οι επαρχιακοί δρόμοι εξακολουθούν να είναι οι πιο επικίνδυνοι, συγκεντρώνοντας πάνω από τους μισούς θανάτους, ενώ οι αστικές περιοχές ακολουθούν με σημαντικό ποσοστό.
Ο Απόστολος Τζιτζικώστας, Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δήλωσε: «Η οδική ασφάλεια είναι μια κοινή ευθύνη. Η σταθερή μείωση των θανάτων στους δρόμους της ΕΕ δείχνει ότι οι κοινές μας προσπάθειες αποδίδουν. Ωστόσο, κάθε ανθρώπινη ζωή που χάθηκε στους δρόμους το περασμένο έτος είναι μία απώλεια που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Οφείλουμε να εντείνουμε τις προσπάθειές μας, σε συνεργασία με τα κράτη-μέλη, τη βιομηχανία και τους χρήστες του οδικού δικτύου, ώστε να κάνουμε τους δρόμους μας ασφαλέστερους και να διατηρήσουμε την Ευρώπη σταθερά στην πορεία προς τον στόχο των μηδενικών θανάτων έως το 2050».
Το στοίχημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι το 2030
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η έκθεση των πιο ευάλωτων χρηστών του δρόμου. Σε αστικό περιβάλλον, πεζοί, ποδηλάτες και χρήστες δικύκλων ή μέσων μικροκινητικότητας αντιπροσωπεύουν τη μεγάλη πλειονότητα των θυμάτων. Τα περισσότερα δυστυχήματα συνδέονται με συγκρούσεις στις οποίες εμπλέκονται αυτοκίνητα και φορτηγά, αναδεικνύοντας την ανάγκη για πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στην κυκλοφορία των πόλεων.
Παράλληλα, τα δημογραφικά στοιχεία αποκαλύπτουν ανησυχητικές τάσεις: οι άνδρες αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων, ενώ ιδιαίτερα υψηλή είναι η συμμετοχή τόσο των νέων ηλικίας 18 έως 24 ετών όσο και των ατόμων άνω των 65. Οι επιβαίνοντες σε αυτοκίνητα εξακολουθούν να καταγράφουν το μεγαλύτερο ποσοστό θανάτων, ενώ σημαντική είναι και η παρουσία των δικυκλιστών, των πεζών και των ποδηλατών. Αν και τα μέσα μικροκινητικότητας αποτελούν μικρό μέρος της συνολικής εικόνας, τα θανατηφόρα περιστατικά που τα αφορούν αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως ορόσημο το 2030 για τη μείωση των θανάτων και των σοβαρών τραυματισμών κατά 50%, με απώτερο στόχο την πλήρη εξάλειψη των θανάτων στους δρόμους έως το 2050, στο πλαίσιο της στρατηγικής «Vision Zero». Ωστόσο, όπως επισημαίνεται και στην πρόσφατη αξιολόγηση της πορείας της πολιτικής οδικής ασφάλειας, η πρόοδος, αν και υπαρκτή, δεν εξελίσσεται με τον απαιτούμενο ρυθμό.
Σε αυτό το πλαίσιο, η οδική ασφάλεια παραμένει μια σύνθετη πρόκληση που απαιτεί συντονισμένη δράση. Τα κράτη-μέλη διατηρούν τον κύριο ρόλο στην εφαρμογή μέτρων, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση συμβάλλει μέσω κοινών κανόνων, ενίσχυσης της συνεργασίας και χρηματοδότησης έργων. Οι πρόσφατες πρωτοβουλίες, από την αναθεώρηση των προϋποθέσεων για την απόκτηση άδειας οδήγησης έως την αυστηρότερη διασυνοριακή επιβολή των κανόνων, δείχνουν την κατεύθυνση – αλλά και το μέγεθος της πρόκλησης που παραμένει ανοιχτή.
Διαβάστε αναλυτικά την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
