Η αντίστροφη μέτρηση για το Πάσχα 2026, που φέτος εορτάζεται στις 12 Απριλίου, έχει ήδη ξεκινήσει, φέρνοντας στο προσκήνιο και το πρόγραμμα των Χαιρετισμών της Θεοτόκου. Αμέσως μετά την Καθαρά Δευτέρα που θα την γιορτάσουμε την επόμενη Δευτέρα 22 Φεβρουαρίου ξεκινά η πρώτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και κάθε Παρασκευή από τις 27 του μήνα και εφεξής θα τελούνται οι Χαιρετισμοί.
Η τελευταία Παρασκευή των Χαιρετισμών είθισται να είναι η πέμπτη εβδομάδα των Νηστειών, οπότε ψάλλεται ο Ακάθιστος Ύμνος. Πρόκειται για μία από τις πιο κατανυκτικές ακολουθίες της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που σηματοδοτεί πνευματικά την πορεία προς την Ανάσταση. Κάθε Παρασκευή μέχρι τις 27 του μήνα ψάλλεται μία από τις τέσσερις «στάσεις» των Χαιρετισμών, ενώ την πέμπτη Παρασκευή ψάλλεται ολόκληρος ο Ακάθιστος Ύμνος, με τους πιστούς να παραμένουν όρθιοι, σύμφωνα με την παράδοση. Παραδοσιακά η λειτουργία των Χαιρετισμών αρχίζει μεταξύ 18:00 και 19:00 το απόγευμα.
Οι Χαιρετισμοί ψάλθηκαν πρώτη φορά το 626 μ.χ. από τους κατοίκους της Κωνσταντινούπολης με επικεφαλής τον Πατριάρχη Σέργιο, στο Ναό της Παναγίας των Βλαχερνών, όταν οι Άβαροι είχαν πολιορκήσει την Κωνσταντινούπολη, ενώ ο αυτοκράτορας Ηράκλειος, με όλο το στρατό του, πολεμούσε στην Περσία. Η Πόλη κινδύνευε να πέσει στα χέρια των εχθρών, αλλά τελικά σώθηκε, με την θαρραλέα αντεπίθεση του λαού κατά των πολιορκητών, που έγινε ύστερα από την λιτανεία της εικόνας της Παναγίας, γύρω από τα τείχη. Από τότε, καθιερώθηκε ο Ακάθιστος ύμνος στην Εκκλησία μας και ψελνόταν πάντα σε παρόμοια περιστατικά, έπειτα, δηλαδή, από νικηφόρα αντίσταση του στρατού και του λαού στις επιθέσεις των επιδρομέων. Οι Χαιρετισμοί της Παναγίας όπως λέγεται αλλιώς ο Ακάθιστος Ύμνος, είναι ποίημα 24 στροφών, που λέγονται «οίκοι».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πότε ξεκινούν οι Χαιρετισμοί το 2026
Οι Α’ Χαιρετισμοί θα ψαλλούν την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου.
Ακολουθούν:
- Α’ Στάση: Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου
- Β’ Στάση: Παρασκευή 6 Μαρτίου
- Γ’ Στάση: Παρασκευή 13 Μαρτίου
- Δ’ Στάση: Παρασκευή 20 Μαρτίου
- Ακάθιστος Ύμνος: Παρασκευή 27 Μαρτίου
Οι Χαιρετισμοί είναι αφιερωμένοι στην Υπεραγία Θεοτόκο και αποτελούν ύμνο δοξολογίας και ευγνωμοσύνης. Το ποίημα περιλαμβάνει 24 οίκους, που ακολουθούν τα γράμματα της αλφαβήτου, και αποδίδεται μουσικά με το βυζαντινό είδος του «κοντακίου». Η ακολουθία λειτουργεί ως εβδομαδιαία πνευματική στάση, βοηθώντας τους πιστούς να προετοιμαστούν για το Πάσχα με προσευχή, εγκράτεια και εσωτερική κάθαρση.
Η ώρα των Χαιρετισμών φτάνει: Τι περιλαμβάνει η Α στάση
Οι Α Χαιρετισμοί περιλαμβάνουν το πρώτο τμήμα του Ακάθιστου Ύμνου (στάση) και κλείνουν με τον γνωστό ύμνο «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια» που ψάλλεται προς τιμήν της Παναγίας ως Προστάτιδας του λαού. Ακολουθεί σε κείμενο η Πρώτη Στάση των Χαιρετισμών (και η απόδοση/μετάφραση στη νεοελληνική):
Άγγελος πρωτοστάτης, ουρανόθεν επέμφθη, ειπείν τη Θεοτόκω το, Χαίρε (εκ γ´)· και συν τη ασωμάτω φωνή, σωματούμενόν σε θεωρών Κύριε, εξίστατο, και ίστατο κραυγάζων προς αυτήν τοιαύτα·
Άγγελος που ήταν πρώτος μεταξύ των αγγέλων, στάλθηκε από τον ουρανό να πεί στη Θεοτόκο το χαίρε (3 φορές)· και με την ασώματή του φωνή, βλέποντάς σε Κύριε να παίρνεις σώμα (να γίνεσαι άνθρωπος), εκπλησσόταν και στεκόταν φωνάζοντας προς αυτήν αυτά τα λόγια·
Χαίρε, δι’ ης η χαρά εκλάμψει· χαίρε, δι’ ης η αρά εκλείψει.
Χαίρε εσύ απ’ την οποία θα λάμψει η χαρά· χαίρε εσύ που για χάρη σου θα σβήσει η κατάρα.
Χαίρε, του πεσόντος Αδάμ η ανάκλησις· χαίρε, των δακρύων της Εύας η λύτρωσις.
Χαίρε εσύ που έκανες να σηκωθεί ο πεσμένος Αδάμ· χαίρε εσύ που έγινες η λύτρωση των δακρύων της Εύας.
Χαίρε, ύψος δυσανάβατον ανθρωπίνοις λογισμοίς· χαίρε, βάθος δυσθεώρητον, και Αγγέλων οφθαλμοίς.
Χαίρε ύψος στο οποίο δύσκολα μπορούν να φθάσουν οι ανθρώπινοι λογισμοί· χαίρε βάθος που αδυνατούν να κατοπτεύσουν και αγγέλων οφθαλμοί.
Χαίρε, ότι υπάρχεις Βασιλέως καθέδρα· χαίρε, ότι βαστάζεις τον βαστάζοντα πάντα.
Χαίρε εσύ που έγινες ο θρόνος του Βασιλιά (Χριστού)· χαίρε γιατί βαστάζεις (στην αγκάλη σου) Εκείνον που βαστάζει τα πάντα.
Χαίρε, αστήρ εμφαίνων τον Ήλιον· χαίρε, γαστήρ ενθέου σαρκώσεως.
Χαίρε αστέρι που προμηνύεις τον Ήλιο, χαίρε κοιλία της θεικής (του Λόγου) σαρκώσεως.
Χαίρε, δι’ ης νεουργείται η κτίσις· χαίρε, δι’ ης βρεφουργείται ο Κτίστης.
Χαίρε εσύ με την οποία γίνεται καινούργια η κτίση· χαίρε εσύ με την οποία γίνεται βρέφος ο Κτίστης.
Χαίρε, Νύμφη ανύμφευτε.
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.
Βλέπουσα η Αγία, εαυτήν εν αγνεία, φησί τω Γαβριήλ θαρσαλέως· Το παράδοξόν σου της φωνής, δυσπαράδεκτόν μου τη ψυχή φαίνεται· ασπόρου γαρ συλλήψεως την κύησιν πως λέγεις; κράζων· Αλληλούια.
Γνωρίζοντας την αγνότητά της η Παναγία λέγει στον Γαβριήλ με θάρρος· Όσα παράδοξα ακούω από τη φωνή σου, είναι δύσκολο να τα δεχτώ στην ψυχή μου· πως μου αναγγέλλεις κύηση, αφού δεν προηγήθηκε σύλληψη από ανθρώπινη σπορά; Κι όμως εσύ το λέγεις και φωνάζεις δυνατά, Αλληλούια (αινείτε τον Θεό).
Γνώσιν άγνωστον γνώναι, η Παρθένος ζητούσα, εβόησε προς τον λειτουργούντα· Εκ λαγόνων αγνών Υιόν, πως εστι τεχθήναι δυνατόν; λέξον μοι. Προς ην εκείνος έφησεν εν φόβω, πλην κραυγάζων ούτω·
Θέλοντας η Παρθένος να γνωρίσει το άγνωστο αυτό μυστήριο, είπε δυνατά προς τον λειτουργό Άγγελο· πες μου, από σώμα αγνό (παρθενικό) πως είναι δυνατόν να γεννηθεί γιός; Κι εκείνος τότε είπε προς αυτή με φόβο, φωνάζοντας αυτά τα λόγια·
Χαίρε, βουλής απορρήτου μύστις· χαίρε, σιγής δεομένων πίστις.
Χαίρε εσύ που γνωρίζεις την απόρρητη βουλή του Θεού· χαίρε εσύ που είσαι η πίστη εκείνων που προσεγγίζονται με τη σιγή.
Χαίρε, των θαυμάτων Χριστού το προοίμιον· χαίρε, των δογμάτων αυτού το κεφάλαιον.
Χαίρε εσύ, η αρχή των θαυμάτων του Χριστού. Χαίρε εσύ που αποτελείς το κεφάλαιο στο οποίο στηρίζονται τα δόγματά Του.
Χαίρε, κλίμαξ επουράνιε, δι’ ης κατέβη ο Θεός· χαίρε, γέφυρα μετάγουσα τους εκ γης προς Ουρανόν.
Χαίρε σκάλα επουράνια με την οποία κατέβηκε ο Θεός· χαίρε γέφυρα που μεταφέρεις αυτούς που ‘ναι στη γη, στον ουρανό.
Χαίρε, το των Αγγέλων πολυθρύλητον θαύμα· χαίρε, το των δαιμόνων πολυθρήνητον τραύμα.
Χαίρε, το πολυθρύλητο θαύμα των Αγγέλων, χαίρε το πολυθρήνητο τραύμα των δαιμόνων.
Χαίρε, το Φως αρρήτως γεννήσασα· χαίρε, το πως, μηδένα διδάξασα.
Χαίρε εσύ που γέννησες με τρόπο ανέκφραστο το φως· χαίρε εσύ που σε κανέναν δεν δίδαξες το πως.
Χαίρε, σοφών υπερβαίνουσα γνώσιν· χαίρε, πιστών καταυγάζουσα φρένας.
Χαίρε εσύ που ξεπερνάς τη γνώση των σοφών· χαίρε εσύ που διαφωτίζεις τη διάνοια των πιστών.
Χαίρε, Νύμφη ανύμφευτε.
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.
Δύναμις του Υψίστου, επεσκίασε τότε, προς σύλληψιν τη Απειρογάμω· και την εύκαρπον ταύτης νηδύν, ως αγρόν υπέδειξεν ηδύν άπασι, τοις θέλουσι θερίζειν σωτηρίαν, εν τω ψάλλειν ούτως· Αλληλούια.
Δύναμη του Υψίστου τότε επισκίασε εκείνη που δε γνώρισε γάμο, ώστε να συλλάβει· και την εύκαρπή της κοιλιά την κατέστησε χωράφι ευχάριστο για όσους θέλουν να θερίσουν (να βρούν) τη σωτηρία τους και οι οποίοι ψάλλουν αυτά τα λόγια, Αλληλούια.
Έχουσα θεοδόχον, η Παρθένος την μήτραν, ανέδραμε προς την Ελισάβετ· το δε βρέφος εκείνης ευθύς, επιγνόν τον ταύτης ασπασμόν, έχαιρε! και άλμασιν ως ασμασιν, εβόα προς την Θεοτόκον·
Έχουσα η Παρθένος μες στη μήτρα της τον Θεό, έτρεξε προς την Ελισάβετ. Το βρέφος εκείνης (ο Ιωάννης) μόλις κατάλαβε τον χαιρετισμό της σκίρτησε από χαρά· και με σκιρτήματα αντί για ύμνους, φώναζε δυνατά προς τη Θεοτόκο·
Χαίρε, βλαστού αμαράντου κλήμα· χαίρε, καρπού ακηράτου κτήμα.
Χαίρε κλήμα που πρόβαλες τον αμάραντο βλαστό· χαίρε κτήμα που πρόσφερες τον άφθαρτο καρπό.
Χαίρε, γεωργόν γεωργούσα φιλάνθρωπον· χαίρε, φυτουργόν της ζωής ημών φύουσα.
Χαίρε εσύ που γεώργησες τον φιλάνθρωπο γεωργό· χαίρε εσύ που φύτρωσες τον φυτουργό της ζωής (το Χριστό).
Χαίρε, άρουρα βλαστάνουσα ευφορίαν οικτιρμών· χαίρε, τράπεζα βαστάζουσα ευθηνίαν ιλασμών.
Χαίρε γη που βλαστάνεις άφθονη ευσπλαγχνία· χαίρε τραπέζι που βαστάζεις πλούσιο το έλεος.
Χαίρε, ότι λειμώνα της τρυφής αναθάλλεις· χαίρε, ότι λιμένα των ψυχών ετοιμάζεις.
Χαίρε γιατί κάνεις να ανθίσει λιβάδι πνευματικής απόλαυσης· χαίρε γιατί ετοιμάζεις λιμάνι (σωτηρίας) για τις ψυχές.
Χαίρε, δεκτόν πρεσβείας θυμίαμα· χαίρε, παντός του κόσμου εξίλασμα.
Χαίρε, εσύ που είσαι θυμίαμα μεσιτείας δεκτό από τον Θεό, χαίρε, εσύ του κόσμου όλου ο εξιλασμός.
Χαίρε, Θεού προς θνητούς ευδοκία· χαίρε, θνητών προς Θεόν παρρησία.
Χαίρε, εσύ που είσαι η αγαθή ευδοκία (εύνοια) του Θεού προς τους ανθρώπους, χαίρε εσύ η παρρησία των ανθρώπων προς τον Θεό.
Χαίρε, Νύμφη ανύμφευτε.
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.
Ζάλην ένδοθεν έχων, λογισμών αμφιβόλων, ο σώφρων Ιωσήφ εταράχθη, προς την άγαμόν σε θεωρών, και κλεψίγαμον υπονοών Άμεμπτε· μαθών δε σου την σύλληψιν εκ Πνεύματος αγίου, έφη· Αλληλούια.
Έχοντας μέσα του ζάλη από λογισμούς αμφιβολίας, ο δίκαιος Ιωσήφ ταράχτηκε, κι ενώ σε θεωρούσε άγαμη (Παρθένο), τώρα σε υποπτευόταν για παράνομες σχέσεις, Άμεμπτε· Σαν πληροφορήθηκε όμως ότι η σύλληψη προερχόταν από το Άγιο Πνεύμα, φώναξε Αλληλούια.
