Η 21η Νοεμβρίου, ημέρα των Εισοδίων της Θεοτόκου, αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές θεομητορικές εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αλλά και έναν σταθμό για τον παραδοσιακό ετήσιο αγροτικό κύκλο. Η γιορτή αυτή συνδέεται άμεσα με τον Νοέμβρη – τον Σπορέα, τον μήνα που οι γεωργοί βρίσκονται στο μέσο της σποράς. Δεν είναι τυχαίο ότι ο λαός αποκαλεί την Παναγία της ημέρας αυτής Μεσοσπορίτισσα, Αρχισπορίτισσα ή Πολυσπορίτισσα, αφού οι παραδόσεις της σχετίζονται με την ευφορία της γης και την καλή σοδειά.
Το έθιμο με τα σπόρια
Στις περισσότερες αγροτικές περιοχές της Ελλάδας – και ιδιαίτερα στη Μικρά Ασία – υπήρχε ένα συμβολικό έθιμο. Οι γεωργοί, έχοντας σπείρει ήδη το μισό από το στάρι τους, έπαιρναν ένα μέρος από τον υπόλοιπο σπόρο και το πήγαιναν στην εκκλησία για ευλογία. Μετά τη λειτουργία, συνέχιζαν τη σπορά με την ευχή «να καρπίσει και να χορτάσουμε». Ήταν τάμα, προσφορά και σύμβολο. Στην ουσία αποτελούσε μια μορφή «ευχετικού πολυσπορίου», όπου κάθε σπόρος συμβόλιζε και μια προσδοκία: υγεία, ευφορία, προκοπή, οικογενειακή ειρήνη.
Mε αρκετές παραλλαγές σε ολόκληρη την χώρα φτιάχνονται τα πολυσπόρια στη γιορτή της Παναγίας της Πολυσπορίτισσας ή Μεσοσπορίτισσας, δηλαδή στα Εισόδεια της Θεοτόκου, στις 21 Νοεμβρίου ή του Αγίου Ανδρέα στις 30 Νοεμβρίου. Πρόκειται για ένα έθιμο όπου τα αγροτικά νοικοκυριά κάνουν μια προσφορά στη γη, ακριβώς αυτή την εποχή που είναι ταυτισμένη με τη σπορά, και είναι η συνέχεια αρχαιότατου εθίμου που ονομαζόταν πανσπερπία, δηλαδή όλοι οι σπόροι, μ’ άλλα λόγια πολυσπόρια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα πολυσπόρια είναι βρασμένα δημητριακά ανακατεμένα με όσπρια, μία πανσπερμία από σιτάρι, κριθάρι, καλαμπόκι, κουκιά, ρεβίθια, φασόλια και φακές. Την παραμονή της γιορτής τα πήγαιναν στην εκκλησία για να ευλογηθούν. Μετά την ευλογία της Παναγίας ένα μικρό μέρος από τα όσπρια αυτά βράζονταν όλα μαζί στην κατσαρόλα και αποτελούσαν το φαγητό εκείνης την ημέρας, ενώ την υπόλοιπη ποσότητα την έσπερναν στα χωράφια τους.
Η γιορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου «πέφτει» μέσα στη Νηστεία των Χριστουγέννων, όμως αποτελεί από τις λίγες ημέρες όπου η νηστεία χαλαρώνει καθώς επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού, λαδιού και κρασιού.
Ο συμβολισμός της θεομητορικής γιορτής των Εισοδίων της Θεοτόκου
Σύμφωνα με την Αγία Γραφή ο γονείς της Παναγίας, ο Ιωακείμ και η Άννα από το γένος του Δαυίδ, δεν είχαν αποκτήσει τέκνα. Σε μεγάλη ηλικία απέκτησαν την Μαρία την οποία και αφιέρωσαν στο Θεό από πολύ μικρή. Η αφιέρωση έγινε στο Ναό του Σολομώντος και σε ανάμνηση της εισόδου της αυτής στον ιερό χώρο, γιορτάζουμε τα Εισόδια της Θεοτόκου, όπως η Εκκλησία έχει θεσπίσει. Σύμφωνα με την Παράδοση, η Παναγία έμεινε στο ναό μεγάλο χρονικό διάστημα για προστασία και ανατροφή, αφού λίγο μετά την αφιέρωσή της οι γονείς της πέθαναν. Η θεομητορική γιορτή εντάσσεται στα προεόρτια των Χριστουγέννων.
