Σε άμεση απειλή κραχ βρίσκονται οι δήμοι της Αττικής μετά την απόφαση του Ειδικού Διαβαθμιακού Συνδέσμου Αττικής (ΕΔΣΝΑ) να υπερδιπλασιάσει τα τέλη ταφής των απορριμμάτων.
Μετά την απόφαση-σοκ του ΕΔΣΝΑ, τα τέλη που καλούνται να καταβάλουν οι δήμοι εκτινάσσονται από τα 93 εκατομμύρια στα 204 εκατομμύρια. Τα χρήματα αυτά όχι μόνο δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή, αλλά δεν μπορούν να βρεθούν γιατί οι προϋπολογισμοί του 2025 έχουν ήδη ψηφιστεί.
Επιπλέον, η απόφαση του ΕΣΔΝΑ προβλέπει ότι τα χρήματα θα παρακρατούνται από τους λογαριασμούς της ΔΕΗ από τον Γενάρη του τρέχοντος έτους, κάτι που θα στερήσει πολύτιμη ρευστότητα από τους δήμους. Όλα αυτά σημαίνουν ότι βρισκόμαστε μπροστά στο φάσμα της στάσης πληρωμών των δήμων και της κατάρρευσης των δημοτικών υπηρεσιών.
Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ο δήμος Αθηναίων καλείται να πληρώσει 35.3 εκατομμύρια από 23,9 εκατομμύρια, δηλαδή σχεδόν 12 εκατομμύρια επιπλέον. Αντίστοιχα, ο δήμος Χαλανδρίου πρέπει να πληρώσει 3.652.306 από 1.745.601.
Το ιστορικό
Το τέλος για τα απορρίμματα είχε επιβληθεί για πρώτη φορά το 2018 επί υπουργίας Φάμελλου, με την ονομασία «τέλος ανακύκλωσης». Ο στόχος ήταν να χρηματοδοτηθεί η ανακύκλωση. Στη συνέχεια, το 2021 επί υπουργίας Βορίδη, το νομοθετικό πλαίσιο άλλαξε. Με τον νόμο 4821 επιβλήθηκε το τέλος ταφής και καθορίστηκε το (αυξανόμενο) ύψος του ανά χρόνο.
Τα χρήματα εισπράττονται από τον ΕΔΣΝΑ (του οποίου την διοίκηση ορίζει η Περιφέρεια Αττικής) και προωθούνται στην Εθνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ). Πέρα από το χαράτσι στους δήμους το οποίου εντέλει επιβαρύνει τους πολίτες, η προώθηση της ανακύκλωσης παραμένει βαλτωμένη και συνεχίζουμε με την περιβαλλοντικά απαράδεκτη μέθοδο της ταφής. Το 2023, επί υπουργίας Κεραμέως, η κυβέρνηση παρενέβη και διευκόλυνε τους δήμους σε ό,τι αφορά την καταβολή του τέλους, δίνοντας τους πολύτιμη οικονομική ανάσα.
Να σημειωθεί ότι η οικονομική διαχείριση του ΕΔΣΝΑ επί διοίκησης Πατούλη τελεί υπό έλεγχο.
Σίμος Ρούσσος: Στραγγαλισμός των δήμων
Για το τέλος ταφής, μίλησε στο Dnews ο δήμαρχος Χαλανδρίου Σίμος Ρούσσος, ο οποίος έχει παρακολουθήσει το ζήτημα από την αρχή, αφού εκλέγεται από το 2014. Ο κ. Ρούσσος επισήμανε ότι «η αιφνιδιαστική και ανεδαφική, στην εφαρμογή της, απόφαση της Εκτελεστικής επιτροπής του ΕΔΣΝΑ για την τιμολογιακή πολιτική εισφορών και τελών για το 2025 δημιουργεί με τις τεράστιες αυξήσεις που επιβάλλει στους δήμους αξεπέραστα προβλήματα στην ομαλή λειτουργία τους.
Ιδιαίτερα σε περίοδο σοβαρών πληθωριστικών πιέσεων που επιβαρύνουν κάθε υπηρεσία, έργο η προμήθεια των δήμων, αυξήσεων του μισθολογικού κόστους και ταυτόχρονης έλλειψης χρηματοδοτικού εργαλείου όπως ήταν στο παρελθόν τα
προγράμματα Φιλόδημος και Τρίτσης, ο διπλασιασμός ουσιαστικά των τελών που θα εισπράττει ο ΕΔΣΝΑ από τους δήμους το 2025 οδηγεί σε οικονομικό στραγγαλισμό τους μέσα στο επόμενο εξάμηνο».
Ο κ. Ρούσσος προσέθεσε ότι «ανεξάρτητα από την άποψη που έχει ο καθένας για την νομιμότητα η την αποτελεσματικότητα της επιβολής του τέλους ταφής στην συνολική πολιτική για την διαχείριση των απορριμμάτων, είναι σαφές ότι τέτοιες χρεώσεις σε αυτήν την χρονική συγκυρία οδηγούν σε κατάρρευση της καθημερινής λειτουργίας των δήμων».
Να παρέμβει η κυβέρνηση
Ο δήμαρχος Χαλανδρίου ανέφερε ακόμα ότι «σε προηγούμενο χρόνο( τον Δεκέμβριο του 2023) η ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών είχε με παρέμβασή της εξασφαλίσει την απευθείας καταβολή του τέλους ταφής στον ΕΟΑΝ, παρακρατώντας το σταδιακά από τις καταβολές των ΚΑΠ στους δήμους. Αυτή η παρέμβαση αν και δεν έθιγε το μέτρο της επιβολής του τέλους ταφής, τουλάχιστον έδινε κάποιο χρόνο για την αλλαγή πλεύσης στην διαχείριση των αποβλήτων.
Δυστυχώς τα χρήματα αυτά παραμένουν ακόμη αναξιοποίητα στον ΕΟΑΝ (ύψους 129.000.000 ευρώ),ενώ τίποτα δεν έχει αλλάξει με την κατάσταση του ΕΔΣΝΑ, την στροφή στην διαχείριση των αποβλήτων κλπ.».
Καταλήγοντας, ο κ. Ρούσσος υπογράμμισε: «Λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι εκκρεμεί η απόφαση του ΣτΕ σχετικά με την προσφυγή των 165 δήμων για την νομιμότητα της επιβολής του τέλους ταφής, είναι σαφές ότι επιβάλλεται η άμεση παρέμβαση του υπουργείου Εσωτερικών προκειμένου να διασφαλιστεί η καθημερινή λειτουργία των δήμων.
Η εκκαθάριση των οικονομικών προβλημάτων του ΕΔΣΝΑ, η συνολική πολιτική για τα απορρίμματα, η προσαρμογή στις ανάγκες της κυκλικής οικονομίας δεν μπορούν να γίνουν με πτωχευμένους δήμους, ούτε με μετακύλιση και άλλων βαρών στις τσέπες των δημοτών».
Πολιτική αντιπαράθεση
Την απόσυρση της απόφασης του ΕΔΣΝΑ ζήτησαν με ανακοινώσεις τους το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ και η Νέα Αριστερά. Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας με επιστολή του ζήτησε την άμεση σύγκληση των αρμοδίων οργάνων της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) και της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ), προκειμένου «να ληφθούν αποφάσεις για την αναστολή της εκτέλεσης της απόφασης του ΕΔΣΝΑ που προβλέπει αύξηση 50% στα τέλη ταφής και τις εισφορές».
Απαντώντας στην επιστολή Δούκα ο πρόεδρος του ΕΣΔΝΑ και αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος & Ποιότητας Ζωής Χαράλαμπος Σιάτρας υποστήριξε ότι «το τέλος ταφής δεν αποτελεί έσοδο του ΕΔΣΝΑ ή της Περιφέρειας, αλλά αποδίδεται εξ ολοκλήρου στον Ε.Ο.ΑΝ. Εν κατακλείδι, ο ΕΔΣΝΑ είναι σύμφωνα με το νόμο ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΣ, υπόχρεος καταβολής του τέλους ταφής, το οποίο οφείλει να υπολογίσει και να εισπράξει από τους Δήμους και εν συνεχεία να αποδώσει στον ΕΟΑΝ σύμφωνα με τον Ν 4819/2021. Και είναι αυτονόητο, ότι η ετήσια τιμή του τόνου αποβλήτων έχει ορισθεί από τον ίδιο τον Νόμο και ΜΟΝΟ!».
Ανεξάρτητα με τις ευθύνες του ΕΔΣΝΑ, είναι προφανές ότι οι αυξήσεις του τέλους ταφής οδηγούν τους δήμους της Αττικής στη χρεοκοπία. Η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να παρέμβει για να διασφαλίσει την εύρυθμη λειτουργία τους.
