Ο διευθυντής ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, είναι ένας από τους μάχιμους ερευνητές που έχουν εστιάσει το έργο τους στον καιρό και την πρόγνωσή του. Μέσω του Meteo.gr έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών που επισκέπτονται καθημερινά την πλατφόρμα του για να ενημερωθούν έγκυρα και αξιόπιστα για όλα όσα αφορούν τα καιρικά φαινόμενα αλλά για να μάθουν την πρόγνωση αλλά και την αποτίμηση του καιρού ημερησίως.
Στην πρόσφατη ημερίδα που διεξήγαγε η Ελληνική Μετεωρολογική Εταιρεία Ελλάδος (ΕΜΤΕ) είχαμε την ευκαιρία να τον παρακολουθήσουμε δια ζώσης να εξηγεί τόσο το έργο του Meteo.gr σε επίπεδο καιρικής πρόγνωσης όσο και το ποιες είναι οι θέσεις του αναφορικά με το πώς η επιστήμη της Μετεωρολογίας πέρα από τα μετρήσιμα προγνωστικά μεγέθη για τα εκάστοτε καιρικά φαινόμενα θα προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα ώστε να επικοινωνηθεί αποτελεσματικότερα η φύση και ο βαθμός επικινδυνότητας αυτών. Στην ομιλία του τόνισε τη σημασία του να ξεφύγουμε πλέον από την ερώτηση «Τι καιρό θα κάνει αύριο» αλλά να επεκταθούμε και στην ανάγκη να εκτιμήσουμε ποιες συνέπειες θα έχει ο καιρός (σ.σ. σε περιπτώσεις ακραίων καιρικών φαινομένων) σε κάθε έκφανση της ανθρώπινης δραστηριότητας. Η παρέμβαση του αυτή ουσιαστικά έρχεται να εξυπηρετήσει την ανάγκη των πολιτών να ξέρουν πώς αλλά και πού να προστατευτούν σε κάθε επικείμενο ακραίο καιρικό φαινόμενο δεδομένου ότι τα φαινόμενα αυτά τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί με τις γνωστές συνέπειες (κακοκαιρία Daniel, Ιανός, φωτιές).
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης είναι το παν
Παράλληλα εστίασε και ανέδειξε την τεράστια σημασία που έχουν τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης τα οποία πρέπει να αυξηθούν και να γίνει μια σοβαρή επένδυση στον τομέα αυτό καθώς αυτά θα μας δώσουν συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι του όποιου καιρικού φαινομένου έχουμε να αντιμετωπίσουμε. Με αυτά τα συστήματα οι επιστήμονες και οι επιχειρησιακοί φορείς εξασφαλίζουν το πλεονέκτημα τους επαρκούς χρόνου αντίδρασης. Το να ανιχνεύσουμε ότι ένα φαινόμενο ξεκίνησε και να μην έχουμε προνοήσει ώστε να υπάρχει ένα δεύτερο βήμα που να οδηγήσει στην ανάσχεση του φαινομένου, είναι δώρο άδωρον.
Τα συστήματα αυτά όπως εξήγησε δομούνται σε ένα τετράπτυχο που αν αξιοποιηθεί σωστά σώζει ζωές αλλά και περιουσίες. «Συγκέντρωση παρατηρήσεων, αναλύσεων και προγνώσεων - Επικοινωνία των ειδοποιήσεων - Βελτίωση της προετοιμασίας και αντιμετώπιση - Γνώση της διακινδύνευσης».
Όπως τόνισε χαρακτηριστικά «Η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και μας δείχνει, συχνά με δραματικό τρόπο, την επίπτωσή της στη συχνότητα και την ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων. Επομένως πρέπει να δράσουμε άμεσα, συντονισμένα και συνεργατικά ώστε να προστατεύσουμε τις ζωές και τις περιουσίες των πολιτών με τον καλύτερο τρόπο. Και τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης παίζουν καθοριστικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια».
Έχοντας λοιπόν εξοπλιστεί με τα κατάλληλα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης η επόμενη φάση πέραν της καταγραφής ενός επικείμενου φαινομένου στηρίζεται στο τρίπτυχο Παρατηρήσεις - Προγνώσεις- Ειδοποιήσεις. Η μονάδα ΜΕΤΕΟ που συντονίζει βασίζεται σημαντικά στα συστήματα αυτά όμως χρειάζεται ενίσχυση και αναβάθμισή τους δεδομένου ότι η ένταση και η συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων αυξάνεται προοδευτικά με τις αντίστοιχες επιπτώσεις σε επίπεδο κοινωνίας. Για αυτό τόνισε ότι σε επίπεδο παρατήρησης πρέπει να πυκνώσει το δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών, να υπάρχει συνεχή παρακολούθηση της ορθής λειτουργίας τους αλλά και συστηματική καταγραφή των μεταδεδομένων (δυσλειτουργίες, κενά) όσο και των δεδομένων (με διαβάθμιση της πρόσβασης όπου απαιτείται) και εύλογα αξιοποίηση νέων πηγών δεδομένων με επενδύσεις σε μετεωρολογικά ραντάρ.
Αναφορικά με την πρόγνωση εστίασε στην απαίτηση για λειτουργία περιοχικών μετεωρολογικών μοντέλων υψηλής ανάλυσης, ενσωμάτωση καινοτομίας για νέα προϊόντα και υπηρεσίες, διάχυση πιθανολογικών προγνώσεων αλλά πάντα με την αξιοποίηση των προαναφερθέντων ραντάρ. Έχοντας λοιπόν εξασφαλιστεί τα ανωτέρα οι ειδοποιήσεις θα οδηγηθούν σε καλύτερα συμπεράσματα και πιο στοχευμένες προγνώσεις που βοηθήσουν στην ορθότερη και πιο εξατομικευμένη ενημέρωση των πολιτών.
Προς ενίσχυση αυτού του σκοπού φαίνεται πόσο σημαίνουσες είναι η επένδυση σε μετεωρολογικά ραντάρ και αυτόματους μετεωρολογικούς σταθμούς. Με την υποσημείωση ότι κρίνεται απαραίτητο τα δίκτυα να υποστηρίζονται συστηματικά από την πολιτεία, σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο ενώ παράλληλα πρέπει να αξιοποιηθούν επιχειρησιακά και τα ερευνητητικά αποτελέσματα σε σε θέματα παρατήρησης και πρόγνωσης καιρού.
Υπό αυτό το πρίσμα εξάλλου ξεχωρίσαμε και την πρότασή του για εξειδικευμένες προγνώσεις που θα εστιάζουν στη χρήση αριθμητικών μοντέλων πρόγνωσης καιρού υψηλής χωρικής ανάλυσης. Πρόκειται για προγνώσεις που σε δεύτερο επίπεδο παρέχουν αξιόπιστες εκτιμήσεις π.χ. για το ύψος βροχής που αναμένεται σε μια περιοχή, για την πιθανότητα ή όχι εκδήλωσης χαλαζόπτωσης και έντονης κεραυνικής δραστηριότητας, την τάση πυρομετεωρολογικού κινδύνου, τους χάρτες εξάπλωσης δασικής πυρκαγιάς αλλά και επιβάρυνσης υγείας.
Κλείνοντας τόνισε πως όλα τα παραπάνω ουσιώδη για την πρόγνωση και επικοινωνία του καιρού πρέπει να αποτελέσουν αφορμή για δράση, αύξηση της χρηματοδότησης και συμπράξεις ερευνητικών και επιχειρησιακών φορέων για την παροχή καινοτόμων υπηρεσιών σε καιρικά φαινόμενα θέτωντας στο επίκεντρο της προσοχής τους πολίτες και τις ανάγκες τους.
