Οι δύο σεισμοί που σημειώθηκαν στην Αττική, το απόγευμα της Τετάρτης, ανησύχησαν τους κατοίκους της πρωτεύουσας. Οι δονήσεις μεγέθους 2,3 και 2,8 ρίχτερ είχαν το ίδιο επίκεντρο την Αγία Παρασκευή και πιο συγκεκριμένα το τρίγωνο Χαλάνδρι-Χολαργός-Αγ. Παρασκευή με τον Γεράσιμο Παπαδόπουλο να αναφέρει ότι «δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας προς το παρόν. Αν συνεχιστεί η σεισμική δράση θα επανέλθω».
Ποια όμως είναι τα ρήγματα που απειλούν με σεισμούς την Αττική
Ο καθηγητής σεισμολογίας Γεράσιμος Παπαδόπουλος έχει υπογραμμίσει με νόημα: Τα τρία πιο απειλητικά για την Αττική ρήγματα, είναι αυτό του Ωρωπού, τα ρήγματα Αλκυονίδων-Σχίνου-Καπαρελίου και της Φυλής».
Ο καθηγητής Γεράσιμος Παπαδόπουλος
Αναλυτικά:
«Ποια σεισμικά ρήγματα απειλούν την Αττική; Πολλοί ρωτούν. Στο πλαίσιο της Εκστρατείας Αντισεισμικής Ενημέρωσης που κάνουμε από χρόνια, απαντώ, πάντα με ελεγμένα επιστημονικά δεδομένα των τελευταίων περίπου 120 ετών.
1. Ρήγμα Ωρωπού, σεισμός 20-7-1938, πολλές βλάβες, πολλά θύματα.
2. Ρήγματα Αλκυονίδων-Σχίνου-Καπαρελίου, σεισμοί 24/2, 25/2 και 4/3 του 1981. Πολλές βλάβες και θύματα στην επικεντρική περιοχή, σημαντικές βλάβες στην Αττική.
3. Ρήγμα Φυλής, Πάρνηθα, σεισμός 7-9-1999, πολλές βλάβες, πολλά θύματα στα δυτικά προάστια της Αθήνας.
Από την πλευρά του ο καθηγητής Τεκτονικής Γεωλογίας, Γεωπεριβάλλοντος και Φυσικών Καταστροφών και Διευθυντής Εργαστηρίου Ορυκτολογίας-Γεωλογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου σε πρόσφατη συνομιλία μας είχε τονίσει χαρακτηριστικά ότι τα τρία ρήγματα που πραγματικά απειλούν την Αττική είναι:
- Ρήγμα Μαλακάσας έως 6.6 ρίχτερ
- Ρήγμα Μήλεσι έως 6,3 ρίχτερ
- Ρήγμα Φυλής έως 6,3 ρίχτερ.
Πρόκειται για έρευνα που ολοκλήρωσε το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου (Birkbeck College και UCL) με τον Gerald Roberts, το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο με τον Ιωάννη Παπανικολάου, Διευθυντή του Εργαστηρίου Ορυκτολογίας - Γεωλογίας και το Αστεροσκοπείο Αθηνών με τη συμμετοχή του σεισμολόγου Αθανάσιου Γκανά.
Ειδικότερα, στη πολύ σημαντική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports του Nature και η οποία αφενός επιβεβαιώνει ότι τα ρήγματα του Μηλεσίου, της Μαλακάσας και της Φυλής που περιβάλλουν το Λεκανοπέδιο της Αττικής είναι ενεργά και αφετέρου αποκωδικοποιεί την ιστορία των σεισμών σε κάθε ρήγμα τις τελευταίες λίγες δεκάδες χιλιάδες χρόνια μέσω ανάλυσης των συγκεντρώσεων κοσμογενούς ακτινοβολίας ισοτόπων Cl 36 στο μεταπαγετώδες ασβεστολιθικό κρημνό που αποτελεί και την ζώνη ολίσθησης των ρηγμάτων.
Η ιστορία των ρηγμάτων αναδεικνύει ότι υπάρχει ένα πρότυπο ενεργοποίησης που οδηγεί σε μια μη αυστηρά περιοδική επανάληψη των σεισμών ανά ρήγμα, έτσι ώστε σε κάθε χρονική στιγμή να ενεργοποιείται με διαδοχικούς σεισμούς ένα από τα παράλληλα αυτά ρήγματα (clustering mode), ενώ τα υπόλοιπα βρίσκονται σε περίοδο χαμηλής σεισμικότητας ή και σεισμικής ησυχίας (anticlustering mode/ quiescence).
Ο καθηγητής Ιωάννης Παπανικολάου
Όπως μας είχε πει ο κ. Παπανικολάου «διαφαίνεται ότι τα παράλληλα αλλά τοποθετημένα κατά πλάτος ρήγματα (across strike) μοιράζονται την παραμόρφωση και την σεισμικότητα με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε σε κάθε χρονική περίοδο λίγων χιλιάδων χρόνων, η παραμόρφωση να επικεντρώνεται μέσω σεισμών κυρίως σε ένα από τα 3 ρήγματα. Πιο συγκεκριμένα για το ρήγμα του Μηλεσίου καταγράφηκε αυξημένη ολίσθηση τα διαστήματα μεταξύ 7000 με 11000 χρόνων και μεταξύ 3000 και 5000 χρόνων από σήμερα, στην Μαλακάσα αυξημένη ολίσθηση τα διαστήματα 16000 με 11000 χρόνια και 3500 έως 1000 χρόνια από σήμερα, ενώ για το ρήγμα της Φυλής παρατηρείται σημαντική αύξηση της ολίσθησης τα τελευταία 2000 χρόνια».
Τα βασικά συμπεράσματα σύμφωνα με τον κ. Ιωάννη Παπανικολάου είναι τα ακόλουθα:
-«Επιβεβαιώσαμε και με δεδομένα απόλυτης χρονολόγησης ότι τα τρία ρήγματα είναι ενεργά.
-Επιβεβαιώσαμε ότι έχουν σχετικά χαμηλούς ρυθμούς ολίσθησης που σημαίνει ότι δεν δίνουν τόσο συχνά σεισμούς. Δηλαδή δεν δίνουν κάθε 50, 100 και 200 χρόνια σεισμούς αλλά σε βάθος αρκετών εκατοντάδων έως μερικών χιλιάδων χρόνων. Εντοπίσαμε, ωστόσο, ότι δεν υπάρχει αυστηρή περιοδικότητα που σημαίνει ότι μπορεί να έχουμε έναν ή και κανένα σεισμό σε 3 με 4χιλ. χρόνια ή και στο επόμενο αντίστοιχο χρονικό διάστημα να έχουμε τρεις ή και τέσσερις σεισμούς.
-Τέλος αναδείξαμε ότι αυτά τα τρία ρήγματα μοιράζονται την παραμόρφωση με τέτοιο τρόπο ώστε κάθε φορά η παραμόρφωση να επικεντρώνεται μέσω σεισμών κυρίως σε ένα από τα 3 αυτά ρήγματα. Αυτό σημαίνει ότι δεν ενεργοποιούνται όλα μαζί και ουσιαστικά το ένα παίρνει την σκυτάλη από το άλλο».
