Πρόκειται για το φιλόδοξο εγχείρημα της τελευταίας ηγεσίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης, του Υπουργού Γιώργου Φλωρίδη και του Υφυπουργού Γιάννη Μπουγά που όπως έχουν δηλώσει «αποτελεί τη μεγαλύτερη τομή στη δικαιοσύνη τα τελευταία 104 χρόνια».
Το στοίχημα όμως, πέρα από τις κοινότυπες πολιτικές εκφράσεις είναι πολύ μεγάλο και κρίσιμο, αν θέλουμε η χώρα μας να περιορίσει τον αριθμό των καταδικαστικών αποφάσεων που λαμβάνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για τη μεγάλη καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης. Άλλωστε οι αριθμοί αντανακλούν τη “ζούγκλα” που επικρατεί στις ελληνικές δικαστικές αίθουσες:
1482 ημέρες, δηλαδή 4 ολόκληρα χρόνια, απαιτούνται για μια τελεσίδικη δικαστική απόφαση, δηλαδή και από τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, όταν ο αντίστοιχος χρόνος στις χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης είναι λιγότερο από το μισό χρόνο, δηλαδή 637 ημέρες.
«Πρεμιέρα» με καθολική αποχή των δικηγόρων
Με απόφασή τους οι κατά τόπους δικηγορικοί σύλλογοι της χώρας, αποφάσισαν την καθολική αποχή από τα καθήκοντά τους, κατα την επίσημη “πρώτη” ισχύος των αλλαγών που προβλέπει ο δικαστικός χάρτης.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας, ο λόγος της αποχής είναι «η παντελώς πρόχειρη και χωρίς να έχουν προετοιμασθεί οι υποδομές και να έχουν γίνει οι αναγκαίες ενέργειες, από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, για την εφαρμογή από αύριο, του νέου δικαστικού χάρτη».
Τι περιλαμβάνει ο νέος δικαστικός χάρτης
Ο βασικός άξονας των αλλαγών που φέρνει ο νέος δικαστικός χάρτης είναι η ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας, δηλαδή η ενοποίηση των Πρωτοδικείων με τα Ειρηνοδικεία, τα οποία και καταργούνται. Από αυτή τη συγχώνευση προέκυψαν 56 Πρωτοδικεία και 7 παράλληλες έδρες των κεντρικών Πρωτοδικείων. Τα Πρωτοδικεία λειτουργούν στην πρωτεύουσα κάθε περιφερειακής ενότητας. Στις ακριτικές περιοχές και τα νησιά, η χωροταξία των Πρωτοδικείων δεν αλλάζει.
Στις Περιφερειακές Ενότητες όπου υπάρχουν 2 ή 3 Πρωτοδικεία, οι έδρες των Πρωτοδικείων (πλην της κεντρικής) μετατρέπονται σε παράλληλες, με πλήρη καθ’ ύλην αρμοδιότητα. Όλοι οι Ειρηνοδίκες θα συνεχίσουν να εκδικάζουν υποθέσεις αρμοδιότητας Πρωτοδικείου.
Συγκεκριμένα, στην Αθήνα:
Το Πρωτοδικείο Αθηνών χωρίζεται σε Ποινικό, που θα στεγαστεί στην Ευελπίδων και Πολιτικό με έδρα στη Λουκάρεως, στο κτίριο που στεγαζόταν μέχρι σήμερα το Ειρηνοδικείο Αθηνών και τμήμα του Πρωτοδικείου. Στην Αθήνα θα λειτουργούν πλέον πέντε (5) περιφερειακά Πρωτοδικεία με έδρες το Μαρούσι, το Κορωπί και το Περιστέρι, την Καλλιθέα και την Ελευσίνα (τα δύο τελευταία από 15/9/2026 θα υπαχθούν στο Πρωτοδικείο Πειραιά). Στο Πρωτοδικείο Αθηνών εφεξής θα απασχολούνται συνολικά 740 δικαστικοί λειτουργοί και 749 δικαστικοί υπάλληλοι.
Οι αλλαγές σε Ευελπίδων και Δέγλερη
Όλο το Ποινικό Τμήμα μεταφέρεται στα δικαστήρια της οδού Ευελπίδων. Εκτός από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών και τα ανακριτικά γραφεία που παραμένουν στα κτίρια της πρώην σχολής Ευελπίδων, στα δικαστήρια της Κυψέλης μεταφέρονται όλες οι ποινικές δίκες, δηλαδή το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο με 5 αίθουσες συνεδριάσεων (στα κτίρια 9 και 13). Σε διπλανά κτίρια καθημερινά θα συνεδριάζουν 5 συνθέσεις Τριμελούς Πλημμελειοδικείου, 15 συνθέσεις Μονομελούς Πλημμελειοδικείου και 3 Αυτόφωρα. Δύο Αυτόφωρα θα συνεδριάζουν τα Σάββατα.
Διχοτομείται το Πολιτικό Τμήμα του Πρωτοδικείου Αθηνών
Ελλείψει διαθέσιμων κτιριακών εγκαταστάσεων, επί του παρόντος το Πολιτικό Τμήμα του μεγαλύτερου Πρωτοδικείου της χώρας διχοτομείται. Το μεγαλύτερο μέρος μεταφέρεται στους χώρους του πρώην Ειρηνοδικείου Αθηνών και στο πρώην Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο της οδού Δέγλερη και ένα τμήμα παραμένει στην Ευελπίδων. Ειδικότερα, στην Ευελπίδων διατηρούνται οι υποθέσεις ασφαλιστικών μέτρων, πτωχεύσεις και διαθήκες. Όλες οι υπόλοιπες πολιτικές υποθέσεις (αυτοκίνητα, εργατικά, μισθώσεις, ανακοπές, οικογενειακά, προσημειώσεις κ.α.) θα εκδικάζονται στα δικαστήρια της οδού Λουκάρεως και Δέγλερη.
Στις πέντε περιφερειακές έδρες του Πρωτοδικείου Αθηνών, για δύο χρόνια, δηλαδή έως τις 15/9/2026 θα συνεχίσουν να εκδικάζονται οι υποθέσεις που χειρίζονταν και ως ειρηνοδικεία, δηλαδή αγωγές έως 20.000 ευρώ και μισθωτικές διαφορές. Τα υπό κατάργηση 8 Ειρηνοδικεία της Αθήνας έως τα τέλη του έτους θα έχουν περιθώριο περαίωσης των υποθέσεων που είναι σε εξέλιξη.
Στόχος: 900 ημέρες για μια υπόθεση
Δια στόματος του αρμόδιου Υπουργού, η συγχώνευση Ειρηνοδικείων με Πρωτοδικεία και η εξοικονόμηση 916 Ειρηνοδικών που πλέον “ρίχνονται στη μάχη” των υποθέσεων αρμοδιότητας Πρωτοδικείων στοχεύει στην αποκλιμάκωση του φόρτου εργασίας και στην επιτάχυνση απονομής δικαιοσύνης από τις 1482 ημέρες ανά υπόθεση που είναι ο μέσος όρος της Ελλάδας στις 900 ημέρες. Το στοίχημα για το Υπουργείο Δικαιοσύνης, όπως το έχει περιγράψει ο ίδιος ο κ. Φλωρίδης είναι να αυξηθεί η απόδοση στην περαίωση των υποθέσεων έως και το 24%.
Οψόμεθα… κοντός ψαλμός αλληλούια!
