Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αποφάσισε αυτεπαγγέλτως την εκκίνηση διαδικασίας κανονιστικής παρέμβασης στον κλάδο των πετρελαιοειδών. Στόχος της παρέμβασης είναι η αξιολόγηση των συνθηκών ανταγωνισμού στα στάδια παραγωγής και διανομής των προϊόντων αμόλυβδης βενζίνης 95, πετρελαίου κίνησης και πετρελαίου θέρμανσης, τα οποία αποτελούν βασικά αγαθά με χαμηλή ανελαστική ζήτηση ως προς την τιμή.
Η Επιτροπή σημειώνει ότι κατά την αξιολογούμενη περίοδο, δύο σημαντικά σοκ επηρέασαν την ελληνική οικονομία: η πανδημία του κορονοϊού, η οποία ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2020, και ο πόλεμος στην Ουκρανία, ο οποίος άρχισε τον Φεβρουάριο του 2022. Αυτά τα γεγονότα είχαν αρνητικές επιπτώσεις στην προσφορά πρώτων υλών και τελικών προϊόντων σε παγκόσμιο επίπεδο.
Στο πλαίσιο της κανονιστικής παρέμβασης, διενεργήθηκε εις βάθος ανάλυση του κλάδου των πετρελαιοειδών στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών ανταγωνισμού, της διάρθρωσης της αγοράς ανά στάδιο (διύλιση, εμπορία και λιανική διάθεση) και των εμποδίων εισόδου ή ανάπτυξης της αγοράς.
Εξετάστηκε η εξέλιξη της ζήτησης και των τιμών των τριών προϊόντων κατά την περίοδο 2019-2022, καθώς και το περιθώριο διύλισης (refining ή crack spread), δηλαδή η διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς αργού πετρελαίου και της τιμής πώλησης των έτοιμων διυλισμένων προϊόντων.
Ακολούθησε ανάλυση της δραστηριότητας, των εμπορικών ροών και της αποδοτικότητας των εταιρειών διύλισης και εμπορίας κατά το ίδιο διάστημα, τόσο συνολικά όσο και ανά προϊόν. Η έρευνα επικεντρώθηκε επίσης στη μετακύλιση των μεταβολών των τιμών από τον δείκτη Platts στην τιμή διύλισης, και από την τιμή διύλισης στην τιμή χονδρικής εμπορίας, με έμφαση σε διάφορες γεωγραφικές περιοχές.
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι στο στάδιο της διύλισης επικρατούν συνθήκες δυοπωλίου, με τις τιμές να καθορίζονται κυρίως από την τιμή του δείκτη Platts MED. Παρά τις αυξήσεις στα περιθώρια διύλισης, οι εταιρείες δεν εμφάνισαν λειτουργικά κέρδη το 2020, λόγω της μειωμένης ζήτησης από την πανδημία. Αντίθετα, το αυξημένο περιθώριο διύλισης το 2022 οδήγησε σε σημαντικά λειτουργικά κέρδη.
Η έρευνα αποκάλυψε συνθήκες δυοπωλίου στη διύλιση, με υψηλό βαθμό συγκέντρωσης και παρόμοιες τιμολογιακές πολιτικές από τις δύο εταιρείες διύλισης. Παράλληλα, τα περιθώρια διύλισης αυξήθηκαν, παρά τις αντιφατικές τάσεις στην κίνηση των τιμών αργού πετρελαίου και τελικών προϊόντων. Στο στάδιο της χονδρικής εμπορίας, παρατηρείται μέτριος προς χαμηλός βαθμός συγκέντρωσης, με περιορισμένη διαπραγματευτική δύναμη των πρατηρίων καυσίμων.
Η δυσκολία εισαγωγής πετρελαιοειδών και η ύπαρξη εμποδίων εισόδου, όπως τα υψηλά μη ανακτήσιμα κόστη κεφαλαίου και οι θεσμικοί περιορισμοί, περιορίζουν τον ανταγωνισμό. Η έρευνα έδειξε επίσης ότι οι εισαγωγές δεν αποτελούν σημαντική ανταγωνιστική πίεση στις εγχώριες εταιρείες διύλισης.
Η δημόσια διαβούλευση θα είναι ανοιχτή έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2024.
