Στη διάρκεια καταδίωξης την 5η Δεκεμβρίου του 2022, ο 16χρονος Ρομά Κώστας Φραγκούλης πυροβολείται στο κεφάλι από αστυνομικό της ομάδας ΔΙΑΣ.
Είχε φύγει μόλις από πρατήριο βενζίνης της Θεσσαλονίκης χωρίς να πληρώσει τα αντίτιμο των 20 ευρώ για τα καύσιμα. Τότε τέσσερις αστυνομικοί της ομάδας ΔΙΑΣ άρχισαν να τον καταδιώκουν, με έναν εξ αυτών να πυροβολεί εναντίον του 2 φορές.
Ο 16χρονος διακομίστηκε στο «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο, όπου υποβλήθηκε σε πολύωρο χειρουργείο αφαίρεσης σφαίρας από το κεφάλι. Εκεί νoσηλεύτηκε σε κρίσιμη κατάσταση στη ΜΕΘ για 11 ημέρες, μέχρι και τις 13 Δεκεμβρίου οπότε ανακοινώθηκε ο θάνατός του.
Ο αστυνομικός που φέρεται να πυροβόλησε εναντίον του Κώστα Φραγκούλη συνελήφθη κατόπιν εντολής εισαγγελέα, ενώ εναντίον του ασκήθηκε δίωξη για απόπειρα ανθρωποκτονίας με ενδεχόμενο δόλο. Αφέθηκε ωστόσο άμεσα ελεύθερος, αφού του επιβλήθηκαν περιοριστικοί όροι. Η είδηση είχε προκαλέσει οργή και διαμαρτυρίες, επιβεβαιώνοντας τις ανησυχίες πως τα περιστατικά υπέρμετρης αστυνομικής βίας και αυθαιρεσίας είναι κάθε άλλο παρά μεμονονωμένα στην ελληνική κοινωνία, όπως άλλωστε κι η επίδειξη ή η ανοχή ρατσιστικής συμπεριφοράς απέναντι σε ευάλωτες ομάδες, όπως οι Ρομά.
Υπενθυμίζεται πως πριν τον Κώστα Φραγκούλη είχε προηγηθεί το 2021 η δολοφονία του Νίκου Σαμπάνη, επίσης ανήλικου Ρομά, αφού αστυνομικοί της ομάδας ΔΙΑΣ έριξαν αδιάκριτα 36 σφαίρες στο όχημα που επέβαινε. Τον Νοέμβριο του 2023, πάλι, νεκρός σε καταδίωξη στη Βοιωτία είχε πέσει ο 17χρονος Χρήστος Μιχαλόπουλος.
Σε ένα κράτος δικαίου, η δράση της Αστυνομίας πρέπει να διέπεται από ορισμένες αρχές, μεταξύ των οποίων η αρχή της νομιμότητας και η αρχή της αναλογικότητας, ενώ αυτονοήτος κρίνεται ο σεβασμός και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων - χωρίς να γίνονται διακρίσεις λόγω εθνοτικής ή φυλετικής καταγωγής.
Η περίπτωση του Κώστα Φραγκούλη έγειρει ζητήματα υπέρμετρης βίας εκ μέρους της ΕΛΑΣ, καθώς και ενδεχομένου ρατσιστικού κινήτρου με βάση την εθνοτική καταγωγή του θύματος.
«Απαγορεύοταν να πυροβολήσει, δεν ήθελε απλά να εκφοβίσει»
Σύμφωνα με πληροφορίες της Voria, το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης - με βούλευμά του που δημοσιεύτηκε σήμερα - υιοθέτησε την εισαγγελική πρόταση και παραπέμπει τον αστυνομικό σε δίκη.
Στην πρότασή του ο εισαγγελικός λειτουργός είχε περιγράψει αναλυτικά το χρονικό της καταδίωξης, η οποία ξεκίνησε όταν αστυνομικοί ενημερώθηκαν ότι το 16χρονο θύμα αποχώρησε με το Ι.Χ. φορτηγάκι του πατέρα του από βενζινάδικο, χωρίς να πληρώσει το ποσό των 20 ευρώ.
O κατηγορούμενος αστυνομικός πυροβόλησε με το υπηρεσιακό του όπλο δύο φορές από απόσταση 10-15 μέτρων: μία από τις βολίδες πέτυχε το αυτοκίνητο από το πίσω μέρος, διαπέρασε τον υαλοπίνακα, πλήττοντας το πίσω μέρος του κεφαλιού του 16χρονου ο οποίος έχασε τις αισθήσεις του και τον έλεγχο του αυτοκινήτου, με συνέπεια αυτό να προσκρούσει διαδοχικά στα σκαλοπάτια παρακείμενου ξενοδοχείου και εξωτερικού τοίχου, όπου ακινητοποιήθηκε.
Αναφερόμενος στον ισχυρισμό του 35χρονου αστυνομικού ότι βρισκόταν σε άμυνα κι ότι προέβη στον πυροβολισμό για εκφοβισμό, λόγω των επικίνδυνων ελιγμών που πραγματοποιούσε ο 16χρονος θέτοντας σε κίνδυνο τη σωματική ακεραιότητα τόσο του ίδιου όσο και των συναδέλφων του, ο εισαγγελικός λειτουργός σημειώνει:
«Αν ήθελε πραγματικά απλώς να εκφοβίσει τον 16χρονο θα μπορούσε να πυροβολήσει μία ή και περισσότερες φορές στον αέρα».
Σχολιάζοντας την ενέργεια του αστυνομικού να πυροβολήσει, ο εισαγγελέας πρωτοδικών επισήμανε, μεταξύ άλλων, πως «πυροβόλησε προκειμένου να αναγκάσει τον 16χρονο να σταματήσει την πορεία του οχήματός του και να τερματίσει με τον τρόπο αυτό την καταδίωξη», ενώ σε άλλο σημείο τόνιζε πως έδρασε πιθανά «εμφορούμενος από αισθήματα οργής και εκδικητικότητας για τον επικίνδυνο τρόπο που οδηγούσε ο ανήλικος και την άρνησή του μέχρι τότε να συμμορφωθεί στα σήματα στάσης σε συνδυασμό με την ελλιπή εκπαίδευση που έχει λάβει και λαμβάνει για την αντιμετώπιση παρόμοιων περιστατικών (εκπαίδευση ως αστυνομικός επί τέσσερις μήνες, εκπαίδευση στη χρήση όπλου άπαξ ετησίως)».
Σε ό,τι αφορά την κατηγορία περί άσκοπων πυροβολισμών εξουδετέρωσης, στην εισαγγελική πρόταση αναφερόταν ρητά ότι η επιλογή για πυροβολισμό ήταν απαγορευμένη:
«Στη συγκεκριμένη περίπτωση απαγορευόταν, καθώς στρεφόταν εναντίον ανηλίκου, όπως γνώριζε ο κατηγορούμενος, χωρίς μάλιστα να αποτελεί μοναδικό μέσο για την αποτροπή επικείμενου κινδύνου θανάτου, αφού, αφενός ο 16χρονος επιχειρούσε πλέον μόνο να διαφύγει και δεν επιτίθετο στους αστυνομικούς, αφετέρου θα μπορούσε ο κατηγορούμενος να πυροβολήσει προς εκφοβισμό στοχεύοντας ψηλά».
Τεκμηριώνοντας την πρότασή του περί παράνομων πυροβολισμών εξουδετέρωσης, ο εισαγγελέας επισημαίνει ότι «δεν επρόκειτο για απόκρουση επίθεσης ενωμένης με επικείμενο κίνδυνο θανάτου ή βαριάς σωματικής βλάβης ανθρώπου, ούτε για διάσωση ομήρων, όπως προβλέπεται από τον νόμο».
