Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι ο ιδιοκτήτης σκύλου ή γάτας υποχρεούται να προβεί σε στείρωση εντός έξι μηνών από την απόκτησή του εφόσον το ζώο είναι άνω του ενός έτους, προκειμένου να αποφευχθούν οι ανεπιθύμητες γέννες.
Ωστόσο μετά τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν από φιλόζωους κατά τη δημόσια διαβούλευση του νομοσχεδίου, τελικά προστέθηκε η δυνατότητα παράκαμψης αυτής της υποχρέωσης εφόσον έχει αποσταλεί δείγμα γενετικού υλικού (DNA) του ζώου στο Εργαστήριο Φύλαξης και Ανάλυσης Γενετικού Υλικού Ζώων που προβλέπεται να συσταθεί στην Ακαδημία Αθηνών.
Με αυτόν τον τρόπο εκτιμάται ότι διασφαλίζεται πως ακόμα και εάν εγκαταλειφθεί ένα μη σημασμένο ζώο συντροφιάς, θα είναι εύκολο να βρεθεί ο γεννήτοράς του και κατ' επέκταση ο ιδιοκτήτης του, ο οποίος θα έχει όλες τις προβλεπόμενες διοικητικές και ποινικές κυρώσεις. Παράλληλα, σε επόμενο χρόνο, θα μπορεί να δώσει στους επιστήμονες όλο το αναγκαίο υλικό, ώστε να πραγματοποιούν έρευνες τόσο σε σχέση με τις ασθένειες των ζώων, όσο και σε σχέση με τη μελέτη κληρονομικών ασθενειών.
Η συλλογή δείγματος γενετικού υλικού και η αποστολή του στο αρμόδιο εργαστήριο γίνονται αποκλειστικά από κτηνίατρο.
Για τη διατήρηση του γενετικού υλικού για τουλάχιστον 12 έτη υποβάλλεται εφάπαξ από τον ιδιοκτήτη του ζώου συντροφιάς ηλεκτρονικό παράβολο ύψους 150 ευρώ για κάθε ζώο.
Η υποχρέωση του ιδιοκτήτη για στείρωση του δεσποζόμενου ζώου συντροφιάς ή για αποστολή δείγματος γενετικού υλικού αρχίζει την 1η Μαρτίου 2022, ενώ η παράλειψη της μιας ή της άλλης πράξης επιφέρει πρόστιμο 1.000 ευρώ, το οποίο επιβάλλεται από την 1η Σεπτεμβρίου 2022.
Προβλέπεται επίσης η τήρηση στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Εθνικού Μητρώου Ζώων Συντροφιάς (ΕΜΖΣ), που θα αποτελέσει την επίσημη διαδικτυακή ηλεκτρονική βάση σήμανσης και καταγραφής σκύλων και γατών και των ιδιοκτητών τους, καθώς και καταχώρησης αδέσποτων και ζώων προς υιοθεσία, φιλοζωικών σωματείων και οργανώσεων, κτηνιάτρων, εκτροφέων και καταφυγίων.
Για τον σκοπό της διενέργειας υιοθεσιών, δημιουργείται και λειτουργεί στο ΕΜΖΣ Πανελλήνια Πλατφόρμα Υιοθεσίας Αδέσποτων Ζώων Συντροφιάς.
Κατοχυρώνεται, επίσης, ο θεσμός του ερασιτέχνη εκτροφέα, ο οποίος μπορεί να αναπαράγει έως δύο θηλυκούς σκύλους ή θηλυκές γάτες μία φορά ανά έτος.
Πρόστιμα για τις παραβάσεις
Παράλληλα, διευρύνεται ο κατάλογος των πράξεων που περιλαμβάνονται ρητά στη διάταξη περί κακοποίησης ζώων, εισάγονται πρόστιμα για τις νέες παραβάσεις, ενώ αυστηροποιούνται τα υπάρχοντα πρόστιμα για σημαντικές παραβάσεις. Περιστατικά κακοποίησης ζώων και κάθε παράβαση του νομικού πλαισίου για την προστασία των ζώων συντροφιάς θα υπάρχει η δυνατότητα να καταγγέλλονται σε ψηφιακή εφαρμογή και ιστοσελίδα καταγγελιών που προβλέπεται να δημιουργηθούν.
Κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή του νέου πλαισίου έχουν οι δήμοι της χώρας και για τον λόγο αυτό προβλέπεται η μεταφορά αρμοδιοτήτων μαζί με τους αντίστοιχους πόρους, για τη δημιουργία νέων υποδομών, καθώς και την προμήθεια του αναγκαίου εξοπλισμού.
Συγκεκριμένα, μέσω του προγράμματος «Αργος», προγραμματίζεται η χρηματοδότηση των δήμων με 40 εκατ. ευρώ για την κατασκευή καταφυγίων και την προμήθεια του απαραίτητου εξοπλισμού, καθώς και πρόσθετη χρηματοδότηση 15 εκατ. ευρώ, ετησίως για την κτηνιατρική φροντίδα των ζώων συντροφιάς, τη σήμανση και τη στείρωση των αδέσποτων και συναφείς δράσεις.
Παράλληλα, προβλέπονται και συγκεκριμένες υποχρεώσεις, καθώς οι δήμοι -για πρώτη φορά- καλούνται να καταρτίζουν πλήρες επιχειρησιακό σχέδιο, με μετρήσιμους ποσοτικούς στόχους, ως προς τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς, ενώ το Υπουργείο Εσωτερικών μπορεί να επιβάλλει ποινές σε όσους δήμους δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους.
Για πρώτη φορά, επίσης, οι δήμοι μπορούν να δίνουν κίνητρα στους συνεπείς ιδιοκτήτες ζώων, όπως παροχή voucher για σήμανση, καταγραφή και στείρωση ή μείωση δημοτικών τελών, έως και 10%.
