Ειδικότερα τα κεντρικά στοιχεία της απαιτούμενης μεταρρύθμισης, θα πρέπει να:
1. εξασφαλίζουν θεσμικά την διάκριση των σχέσεων μεταξύ κρατικού και τοπικού/αυτοδιοικητικού, προωθώντας παράλληλα τις αναγκαίες αλλαγές μέσω της συνταγματικής αναθεώρησης
2. οδηγούν στην κατάργηση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων της στην Αυτοδιοίκηση, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας
3. δρομολογούν την κατάργηση του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας, του οποίου η δομή και οι αρμοδιότητες έχουν μονόπλευρη και παρεμβατική λειτουργία και στοχεύουν στην επιτροπεία των Περιφερειών
4. προωθούν την αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και την ενίσχυση των Περιφερειών με πόρους και προσωπικό, κατ΄εφαρμογή και των συνταγματικών προβλέψεων
5. επιλύουν τα γραφειοκρατικά προβλήματα των Περιφερειών, την αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων και θέματα που αφορούν την οικονομική τους αυτοτέλεια
6. ενισχύουν την ενδοπεριφερειακή αποκέντρωση μεταξύ άλλων με τη θέσπιση διαδικασίας εκλογής των χωρικών αντιπεριφερειαρχών
7. επιτρέπουν την αντιμετώπιση των νέων κοινωνικών αναγκών (ανθρωπιστική κρίση, προσφυγικό κ.α.), και την αξιοποίηση των σύγχρονων αναπτυξιακών εργαλείων (τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών)
8. εξειδικεύουν περαιτέρω τις μητροπολιτικές λειτουργίες σε ότι αφορά στην θεσμική τους υπόσταση και το περιεχόμενο και την βαρύτητα αυτής της έννοιας στην άσκηση πολιτικής. Σημαντικό ρόλο σε αυτό μπορεί να παίξει η αναθεώρηση του άρθρου 102 του Συντάγματος, το οποίο πρέπει να περιλαμβάνει την καθιέρωση μητροπολιτικών αυτοδιοικητικών θεσμών στα μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα της Αττικής και της Θεσσαλονίκης
9. ατιμετωπίζουν τις πιεστικές ανάγκες του χωροταξικού ζητήματος που αφορούν τον Α΄ Βαθμό Αυτοδιοίκησης.
Αναφορικά με το σχέδιο νόμου, το ΠΕΣΥ Αττικής εκτιμά ότι επιχειρεί να παρέμβει στο υπάρχον προβληματικό θεσμικό πλαίσιο του Καλλικράτη, το οποίο πρόσθεσε καινούργια προβλήματα στο χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Αναγνωρίζεται ότι οι επιχειρούμενες αλλαγές δεν διαμορφώνουν ένα νέο ριζικά αναθεωρημένο θεσμικό πλαίσιο που να απαντά στις ανάγκες της κοινωνίας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ενώ δεν ανατρέπει το υφιστάμενο μοντέλο των μονοπρόσωπων εκπροσωπήσεων.
Την ίδια στιγμή εισάγει την απλή αναλογική, που ακόμη και σε αυτή της την μορφή, αποτελεί «δημοκρατική τομή κόντρα στο υφιστάμενο πλειοψηφικό σύστημα που φαλκιδεύει την λαϊκή ψήφο».
Διαπιστώνεται ότι η κοινή αντιμετώπιση των 2 βαθμών Αυτοδιοίκησης «δεν λαμβάνει υπόψη της, τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες του κάθε βαθμού, ενώ η «υποτίμηση του θεσμού που υπάρχει όχι αδικαιολόγητα, εξαιτίας φαινομένων μεταφοράς του κεντρικού πολιτικού σκηνικού στα τοπικά πράγματα, θα έχει ως φυσικό αποτέλεσμα το τέλος ενός δυνάμει λαϊκού θεσμού».
Τέλος καταλογίζεται ευθύνη στις ηγεσίες των συλλογικών αυτοδιοικητικών οργάνων (ΚΕΔΕ - ΕΝΠΕ), που έχουν «επιδοθεί σε μία κεντρικοπολιτικού και μικροκομματικού ή μικροπαραταξιακού χαρακτήρα αντιπαράθεση γύρω από το εκλογικό σύστημα και δεν αρθρώνουν ούτε λέξη για όλα τα υπόλοιπα μείζονα ζητήματα της Αυτοδιοίκησης που δεν περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο».
