Την ήττα του στις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής (25/10) παραδέχθηκε ο επί χρόνια ισχυρός άνδρας της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, σηματοδοτώντας μια ιστορική πολιτική ανατροπή στη βαλκανική χώρα, όπου το φοιτητικό κίνημα κατάφερε να αμφισβητήσει την κυριαρχία του έπειτα από δύο χρόνια μαζικών κινητοποιήσεων.
Ο Βούτσιτς αναγνώρισε την ήττα του απέναντι στο αντιπολιτευόμενο κίνημα που συγκροτήθηκε με πρωτοβουλία φοιτητών και εξελίχθηκε στη μεγαλύτερη πολιτική πρόκληση για το κυβερνών Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS).
«Ακόμη δεν έχουμε τελικά αποτελέσματα, με βάση ένα δείγμα (…) είναι σαφές ότι χάσαμε τις εκλογές αυτές, η Φοιτητική Λίστα κέρδισε, θα έχουν μεταξύ 135-140 έδρες και εμείς θα έχουμε 105, κανείς άλλος δεν εκλέγεται στο κοινοβούλιο», είπε ο Βούτσιτς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η εξέλιξη αυτή συνιστά σημαντική αλλαγή στο πολιτικό σκηνικό της Σερβίας, καθώς ο Βούτσιτς και το κόμμα του κυριαρχούσαν στην εξουσία επί 14 χρόνια. Ο ίδιος είχε την υποστήριξη του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ κατηγορούσε επανειλημμένα το φοιτητικό κίνημα ότι καθοδηγείται από ξένα συμφέροντα.
Η Φοιτητική Λίστα επικράτησε στις εκλογές της Σερβίας, συγκεντρώνοντας το 51,47% των ψήφων, έναντι 40,42% του συνδυασμού «Aleksandar Vučić - United Serbia», σύμφωνα με τα αποτελέσματα που ανακοίνωσε ο διευθυντής προγράμματος της οργάνωσης Crta, Ράσα Νεδέλικοφ. Όπως διευκρίνισε, κανένας άλλος συνδυασμός δεν ξεπέρασε το εκλογικό όριο, με εξαίρεση τις λίστες των μειονοτήτων, ενώ τα άκυρα ψηφοδέλτια ανήλθαν στο 1,55%. Παράλληλα, κάλεσε τους πολίτες να γιορτάσουν το εκλογικό αποτέλεσμα με αξιοπρέπεια.
Μαζική συμμετοχή και καταγγελίες για παρατυπίες
Η εκλογική διαδικασία χαρακτηρίστηκε από ιδιαίτερα υψηλή συμμετοχή, με μεγάλες ουρές να σχηματίζονται από νωρίς έξω από εκλογικά τμήματα σε ολόκληρη τη χώρα.
Οι εκλογικοί παρατηρητές εκτιμούσαν ότι η προσέλευση θα μπορούσε να φτάσει το 70%, ποσοστό που δεν είχε καταγραφεί στη Σερβία από το 2000.
Παράλληλα, ανεξάρτητοι παρατηρητές κατήγγειλαν δεκάδες περιστατικά παρατυπιών, μεταξύ των οποίων φωτογράφιση ψηφοδελτίων, ενδείξεις άσκησης πίεσης σε ψηφοφόρους και απόπειρες εξαγοράς ψήφων.
Η ένταση ήταν εμφανής και στους δρόμους του Βελιγραδίου, όπου ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν κοντά στην έδρα της εκλογικής επιτροπής.
Ο πρεσβευτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Σερβία, Αντρέας φον Μπέκερατ, εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις αναφορές βίαιων περιστατικών, καλώντας όλες τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση.
Από την τραγωδία στο Νόβι Σαντ στην πολιτική ανατροπή
Η αφετηρία των κινητοποιήσεων εντοπίζεται στο 2024, όταν 16 άνθρωποι σκοτώθηκαν από την κατάρρευση τσιμεντένιου στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ.
Η τραγωδία πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις, με τους φοιτητές να καταγγέλλουν διαφθορά και ευνοιοκρατία στα δημόσια έργα.
Το φοιτητικό κίνημα δημιούργησε στη συνέχεια τον συνδυασμό «Students' List», επιλέγοντας ως υποψηφίους επιστήμονες, αθλητές, αγρότες και καλλιτέχνες αντί για τους ίδιους τους φοιτητές.
Κεντρικό μήνυμα της εκστρατείας ήταν η αποκατάσταση της δημοκρατίας, η αντιμετώπιση της διαφθοράς και η ανασυγκρότηση της οικονομίας.
Το ΑΡ επισημαίνει πως η παραδοχή της ήττας από τον Βούτσιτς ανοίγει πλέον ένα νέο πολιτικό κεφάλαιο για τη Σερβία, με την προσοχή να στρέφεται στην ολοκλήρωση της καταμέτρησης και στη διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης.
