Το ρεκόρ του Ζιστ Φοντέν, με τα 13 γκολ σε ένα Μουντιάλ, είναι από μόνο του εντυπωσιακό. Πόσο μάλλον αν σκεφτεί κανείς πως δεν φορούσε τα δικά του παπούτσια και ότι πήγε στη διοργάνωση χωρίς να αναμένεται καν να παίζει ως βασικός στην εθνική Γαλλίας.
Δεν πήρε καν Χρυσό Παπούτσι, επειδή ήταν ο πρώτος σκόρερ στο Μουντιάλ 1958, καθώς το βραβείο υιοθετήθηκε πολύ αργότερα. Αντί για αυτό, μια σουηδική εφημερίδα του χάρισε ένα αεροβόλο, για την ευστοχία του.
Το όνομά του αναφέρεται ακόμα κάθε τέσσερα χρόνια, ως ορόσημο για τους σημερινούς ποδοσφαιριστές. Στο Μουντιάλ 2026, κάποιοι από τους κορυφαίους «γκολτζήδες» του πλανήτη τον πλησιάζουν περισσότερο από ότι έχει συμβεί εδώ και δεκαετίες, καθώς ο Λιονέλ Μέσι και ο Κιλιάν Εμπαπέ - μεταξύ άλλων - δίνουν σκληρή μάχη για το Χρυσό Παπούτσι.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Από το 1970, μόνο τρεις φορές ο κορυφαίος σκόρερ του Μουντιάλ πέτυχε περισσότερα από έξι γκολ στο τουρνουά. Ο Εμπαπέ και ο Μέσι μετρούν ήδη από 8, ο Τζουντ Μπέλιγχαμ και ο Χάρι Κέιν έχουν από έξι, ενώ ο Έρλινγκ Χάαλαντ σκόραρε επτά φορές προτού η Αγγλία βάλει φρένο στην πορεία της Νορβηγίας.
Βέβαια, σε ένα Μουντιάλ 48 ομάδων, οι ποδοσφαιριστές έχουν ένα έξτρα ματς, αφού ο δρόμος μέχρι και τον ημιτελικό περιλαμβάνει επτά αναμετρήσεις. Όμως, ακόμα κι έτσι, ήδη είναι αρκετά πίσω από τον άνθρωπο που πέτυχε το ρεκόρ σε μόλις έξι αναμετρήσεις. Έκτοτε, μόνο ο Γκερντ Μίλερ το 1970 έχει πετύχει διψήφιο αριθμό γκολ σε Μουντιάλ (10), ενώ ο Σάντορ Κότσις είχε πετύχει 11 στη διοργάνωση του 1954.
{https://exchange.glomex.com/video/v-djungqxjnbgh?integrationId=40599y14juihe6ly}
{https://www.youtube.com/watch?v=YzxpP0WIYtg}
Με δανεικά παπούτσια ο Φοντέν στο Μουντιάλ 1958
Η ιστορία του Ζιστ Φοντέν δεν είναι γνωστή στο ευρύ κοινό. Κι αν έπαιζε σήμερα, ίσως να ήταν με διαφορετική ομάδα. Γεννήθηκε στο Μαρακές, τον Αύγουστο του 1933 και εγκαταστάθηκε στη Γαλλία στα 19 του χρόνια, όταν πήγε στη Νις. Τότε, το Μαρόκο ήταν γαλλικό προτεκτοράτο. Απέκτησε την ανεξαρτησία του δύο χρόνια πριν από το Μουντιάλ του 1958, αλλά ήδη ήταν διεθνής με τη Γαλλία.
Αν είχαν πάει όλα βάσει σχεδίου για την εθνική Γαλλίας, ο Φοντέν δεν θα ήταν καν βασικός στο Μουντιάλ της Σουηδίας, εξήγησε στο BBC ο δημοσιογράφος και ιστορικός, Φίλιπ Μπάρκερ.
«Στην πραγματικότητα, δεν ήταν η πρώτη επιλογή. Ένας συμπαίκτης του, ο Ρενέ Μπλιάρ, τραυματίστηκε στην προθέρμανση. Ήταν σε τέτοιο βαθμό αλλαγή της τελευταίας στιγμής, που αναγκάστηκε να δανειστεί παπούτσια (από τον συμπαίκτη του Στεφάν Μπρουέ)».
Ο Φοντέν είχε καταστρέψει τα παπούτσια του σε μια προπόνηση και δεν είχε πάρει μαζί του δεύτερο ζευγάρι. «Μου αρέσει να λέω στον κόσμο ότι κάποια από τα γκολ μου ήταν έμπνευση από τον συνδυασμό δύο πνευμάτων στο ίδιο παπούτσι», είχε δηλώσει παλιότερα.
{https://www.instagram.com/p/CpPr4ccDhBl/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=NTc4MTIwNjQ2YQ==}
«Κατά τη διάρκεια εκείνης της σεζόν, ο Φοντέν είχε υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στον μηνίσκο, οπότε ήταν αμφίβολος για το Μουντιάλ. Αλλά πήγε στο τουρνουά φρέσκος, ενώ πολλοί άλλοι παίκτες είχαν μια μακρά, δύσκολη σεζόν», επεσήμανε ο Μπάρκερ.
Προτού τον επιλέξει ως βασικό ο Αλμπέρ Μπατό, ο Φοντέν είχε μόνο πέντε συμμετοχές με την εθνική Γαλλίας σε 4,5 χρόνια. Μιλώντας στο BBC, τον Απρίλιο του 2002, είχε παραδεχθεί πως ποτέ δεν σκέφτηκε ότι θα ήταν ο πρώτος σκόρερ. «Εκείνη την εποχή δεν είχαμε τόση πίεση. Μόνο δύο δημοσιογράφοι ακολουθούσαν την ομάδα. Οι επικεφαλής της ομάδας ήταν τόσο πεπεισμένοι πως θα αποκλειστούμε, που μας είχαν δώσει μόνο από τρεις φανέλες στον καθένα. Οπότε ήμασταν εντελώς απαλλαγμένοι από την πίεση», είχε εξηγήσει.
«Το ρεκόρ των γκολ δεν ήταν καθόλου στο μυαλό μου. Απέρριψα ακόμα και την ευκαιρία να εκτελέσω ένα πέναλτι, στο ματς για την τρίτη θέση», είχε αναφέρει στις ίδιες δηλώσεις.
Τα γκολ του Φοντέν που του έδωσαν το ρεκόρ
Ο Φοντέν έκανε χατ τρικ στη νίκη 7-3 επί της Παραγουάης, στο πρώτο ματς της Γαλλίας στους ομίλους. Σκόραρε σε κάθε ματς, συμπεριλαμβανομένου του ημιτελικού, όταν η Γαλλία έχασε 5-2 από την ασταμάτητη Βραζιλία που είχε τον τότε 17χρονο Πελέ. Στο ματς για την τρίτη θέση, σκόραρε τέσσερις φορές στον θρίαμβο με 6-3 επί της Δυτικής Γερμανίας
Στο Μουντιάλ 1958 μπήκαν 126 γκολ, τα δεύτερα περισσότερα σε τουρνουά 16 ομάδων, πίσω από το 1954. Η Γαλλία ήταν η ομάδα που πέτυχε τα περισσότερα γκολ με 23.
{https://www.youtube.com/watch?v=svVA7JiHUFQ}
{https://www.youtube.com/watch?v=fGI_jItQnAA}
«Πρέπει να βγάλεις το ρεκόρ από το μυαλό σου»
Για το ρεκόρ του, ο Ζιστ Φοντέν δεν πήρε Χρυσό Παπούτσι στο Μουντιάλ 1958, αφού η FIFA υιοθέτησε το βραβείο το 1982. Ωστόσο, το 2014, του απένειμε το Πλατινένιο Παπούτσι, αναγνωρίζοντας το μοναδικό επίτευγμά του.
«Πέτυχα οχτώ γκολ το 2002 και είναι κάτι για το οποίο είμαι πάρα πολύ υπερήφανος. Εσύ σκόραρες 13. Δεκατρία! Και σε ένα λιγότερο παιχνίδι. Δεν έχω λόγια για το επίτευγμά σου, είσαι ένας θρύλος», του είχε πει στη βράβευση ο Ρονάλντο.
«Δεν υπήρχε Χρυσό Παπούτσι ή αντίστοιχο βραβείο το 1958, οπότε κανένας δεν το σκεφτόταν. Αυτό πιθανότατα μου έδωσε ένα πλεονέκτημα. Σήμερα, μόλις ένας επιθετικός πετύχει τρία γκολ, όλοι αρχίζουν να τον ρωτάνε για αυτό. Μόλις σκεφτεί το ρεκόρ, είναι τελειωμένος. Το μυστικό είναι να το βγάλεις από το μυαλό σου», είχε δηλώσει στο BBC ο Φοντέν.
Ένας σοβαρός τραυματισμός έβαλε πρόωρο τέλος στην καριέρα του Φοντέν. Τον Μάρτιο του 1960 υπέστη κάταγμα σε ματς του γαλλικού πρωταθλήματος. Έπειτα από αρκετές αναποδιές στην προσπάθειά του να επανέλθει, τελικά αποφάσισε να «κρεμάσει τα παπούτσια» του το 1962, σε ηλικία μόλις 28 ετών.
Δεν κράτησε όμως κακία στον άνθρωπο που του έσπασε το πόδι, τον Σεκού Τουρέ. «Ήρθε να με δει στο νοσοκομείο και στο σπίτι. Έβαλε το κεφάλι του ανάμεσα στα χέρια μου και έπρεπε να τον εμψυχώσω. Αργότερα έγινε νονός του γιου μου», είχε πει.
Η πρόωρη «συνταξιοδότησή» του του σήμαινε ότι δεν είχε την ευκαιρία να συμμετάσχει σε άλλο Μουντιάλ. Έκλεισε την καριέρα του έχοντας 21 συμμετοχές με την εθνική Γαλλίας και 30 γκολ με τους «τρικολόρ». Πέθανε την 1η Μαρτίου 2023, σε ηλικία 89 ετών, έχοντας δει τη Γαλλία να αναδεικνύεται δύο φορές παγκόσμια πρωταθλήτρια.
Με πληροφορίες από BBC
