Στις 21 Ιουνίου 1982, στο πρόγραμμα των αγώνων του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Ισπανίας ήταν προγραμματισμένος ο αγώνας μεταξύ της Γαλλίας και του Κουβέιτ. Σ τις κερκίδες του γηπέδου της πόλης Βαγιαδολίδ, καθόταν ο Σεΐχης του Κουβέιτ Φαχάντ Αλ-Αχμέ ντ Αλ Τζαμπέρ Αλ Σαμπάχ (για λόγους συντομίας και μόνο για τους φίλους, ας τον λέμε απλώς «Φαχάντ» ή απλώς «Σεΐχη»).
Ο αγώνας δεν ξεκίνησε καλά για τους Άραβες. Η και τότε μεγάλη ομάδα της Γαλλίας του Πλατινί κέρδιζε από το ημίχρονο με 2-0. Στις αρχές του δευτέρου ημιχρόνου πέτυχε και τρίτο γκολ… Ο Σεΐχης, ήδη, από την αρχή του αγώνα άρχισε να αγριοκοιτάζει τους γύρω του (άραγε τί περίμενε;). Οι Γάλλοι μετά το 3-0 έκαναν συντήρηση δυνάμεων. Οι Κουβεϊτιανοί αναθάρρησαν. Στο 75ο λεπτό μείωσαν το σκορ. Ο Φαχάντ σηκώθηκε και άρχισε να χορεύει ανατολίτικους χορούς στις κερκίδες. Λίγο αργότερα, όμως, οι «Τρικολόρ» σημείωσαν ένα απολύτως κανονικό γκολ με τον Ζιρές. Αυτό δεν άρεσε καθόλου στον συμπαθή Σεΐχη ο οποίος εισέβαλε στον αγωνιστικό χώρο, διέκοψε το ματς και ζήτησε από τον Σοβιετικό διαιτητή Στούπαρ να ακυρώσει το γκολ. Ο ισχυρισμός ήταν ότι ακούστηκε ένα σφύριγμα από τις κερκίδες που παραπλάνησε τους παίκτες της ομάδας του.
Ο Στούπαρ, στην αρχή αρνήθηκε. Ο Σεΐχης, όμως, του είπε ότι αν δεν ακύρωνε το γκολ δε θα επέτρεπε τη συνέχιση του αγώνα. Έτσι, το γκολ ακυρώθηκε. Ο Φαχάντ στη θέση του στην κερκίδα. Ο αγώνας συνεχίστηκε και έληξε τελικά 4-1, καθώς οι Γάλλοι, λίγο πριν το τέλος πέτυχαν και τέταρτο τέρμα.
Και άλλες γραφικότητες
Το Μουντιάλ της Χιλής του 1962 έχει περάσει στην ιστορία για τα σκληρά μαρκαρίσματα. Θεωρείται το Παγκόσμιο Κύπελλο όπου παίχτηκε το περισσότερο ξύλο. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο αγώνας μεταξύ της Χιλής και της Ιταλίας πέρασε στην ιστορία ως «η μάχη του Σαντιάγο». Ο Άγγλος διαιτητής Κεν Άστον, που διεύθυνε το ματς (κατς) δήλωσε μεταγενέστερα ότι «δεν ήμουν παρατηρητής ποδοσφαιρικού αγώνα, αλλά πολεμικών δραστηριοτήτων». Μετά τον αγώνα αυτό, ο Άστον επινόησε το θεσμό της κίτρινης και κόκκινης κάρτας, που εισήχθη επίσημα στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1970.
Παρά το γεγονός, ότι δεν υπάρχουν ακόμη οι κόκκινες κάρτες, οι διαιτητές είχαν δικαίωμα να αποβάλουν τους παίκτες. Στον ημιτελικό του ίδιου Μουντιάλ του 1962, οι – πάντα – σκληροτράχηλοι Χιλιανοί αμυντικοί επεφύλαξαν ειδική μεταχείριση στον περίφημο Βραζιλιάνο εξτρέμ Γκαρίντσα. Εκείνος εκνευρισμένος κλώτσησε έναν αντίπαλο και ο Περουβιανός διαιτητής Αρτούρο Γιαμασάκι τον απέβαλε. Η συμμετοχή του Γκαρίντσα στο τελικό, έπρεπε να κριθεί από την εκτελεστική επιτροπή της ΦΙΦΑ, η οποία κρίθηκε ότι ο Βραζιλιάνος βιρτουόζος θα μπορούσε να συμμετάσχει στον τελικό, στον οποίο η Βραζιλία συνέτριψε την Τσεχοσλοβακία με 3-1. Για να λάβει αυτή την απόφαση χρειάστηκε η παρέμβαση του Προέδρου της Βραζιλίας και της διοργανώτριας Χιλής. Ακόμα και ο Πρόεδρος του Περού επικοινώνησε με τον διαιτητή και του ζήτησε να συντάξει μία αναφορά απαλλακτική για τον Γκαρίντσα(!).
Η πρόωρη λέξη…
Το μακρινό 1930, στο πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου, που φιλοξενήθηκε στην Ουρουγουάη, η Αργεντινή αντιμετώπισε τη Γαλλία. Ο αγώνας είχε φτάσει στο 83ο λεπτό. Οι Αργεντινοί προηγήθηκαν με 1-0. Οι Γάλλοι φεύγουν στην αντιπαράθεση και πλησιάζουν να απειλήσουν την αντίπαλη εστία. Ο Βραζιλιάνος διαιτητής Αλμέιντα Ρέγκο σφυρίζει τη λήξη του ματς, πριν προλάβουν να ισοφαρίσουν!
Χρειάστηκε η παρεμβολή της αστυνομίας για να σταματήσουν τα επεισόδια που ξέσπασαν, μεταξύ των παικτών και του διαιτητή, ο οποίος τελικά πείστηκε να παιχτούν και τα άλλα έξι λεπτά του αγώνα. Το αποτέλεσμα πάντως δεν άλλαξε.
Γενικά, όπως και να το δει κάποιος, η φίλαθλη κοινότητα έχει πολλά ράμματα για τη γούνα της Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (ΦΙΦΑ). Από γραφικότητες, στημένες διαιτησίες, περίεργες αποφάσεις, μέχρι, φυσικά, οικονομικά και οικονομικά σκάνδαλα, που ρίχνουν σκιές στη σπουδαία οργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Στα παραπάνω που ήδη αναφέρθηκαν δεν μπορεί να μην αναφερθεί κάποιος στην επίσκεψη του Δικτύου της Αργεντινής Βιδέλα στα αποδυτήρια της ομάδας του Περού, λίγο πριν την έναρξη του αγώνα με την Αργεντινή, το 1978. Οι οικοδεσπότες έπρεπε να κερδίσουν το Περού με διαφορά πάνω από τέσσερα γκολ, για να προκριθούν στον τελικό. Όπερ και εγένετο.
Το 1986, η διαστημική εθνική ομάδα της ΕΣΣΔ αποκλείστηκε από το Βέλγιο, με τη βοήθεια του διαιτητή Σουηδού και των βοηθών του, που σήκωναν τη σημαία για οφσάιντ με να σταματήσουν οι σοβιετικοί αμυντικοί και να σκοράρουν οι Βέλγοι.
Ακόμα πιο κραυγαλέο ήταν το σπρώξιμο της διοργανώτριας Κορέας, το 2002. Οι Ασιάτες με τη βοήθεια του Εκουαδοριανού διαιτητή Μορένο, απέκλεισαν την Ιταλία στη φάση των «16». Ο διαιτητής αντί να δώσει πέναλτι υπέρ της Ιταλίας, για μαρκάρισμα στον Τότι, απέβαλε τον Ιταλό για «θέατρο» και στη συνέχεια ακύρωσε καθαρό γκολ των Ιταλών για δήθεν οφσάιντ. Στα προημιτελικά ήταν η σειρά να σφαγιασθούν οι Ισπανοί. Ο Αιγύπτιος διαιτητής Ελ Γκαντούρ τους ακύρωσε δύο καθαρά γκολ (ως δήθεν οφσάιντ). Τελικά οι Κορεάτες προκρίθηκαν στα πέναλτι…
Το «χέρι του Θεού», με το οποίο ο Μαραντόνα σκόραρε εις βάρος της Αγγλίας, στο Μουντιάλ του Μεξικού το 1986, μπορεί να συγκεντρωθεί στη συνείδηση των φιλάθλων (όχι των Άγγλων), επειδή το ακολούθησε το σλάλομ του Μαραντόνα στον ίδιο αγώνα, όπου ο Ντιεγκίτο ντρίμπλαρε ολόκληρη την Εθνική Αγγλίας και πέτυχε το 2-0. Ο Τυνήσιος διαιτητής Μπενασέρ, όμως, κατακυρώνοντας το γκολ που σημειώθηκε με το χέρι πέρασε κι αυτός στους… θρύλους των Παγκοσμίων Κυπέλλων, ως αρνητικός πρωταγωνιστής. Η «ζωγραφιά» του Μαραντόνα που έχει πάντα τη σκιά της μπαγαποντιάς…
Το τρέχον Παγκόσμιο Κύπελλο έχει κι αυτό τα δικά του σκάνδαλα… Η διαιτητική εύνοια της Αργεντινής στον αγώνα με την Αίγυπτο, αλλά και με την Ελβετία δεν περνάει απαρατήρητη.
Η ακόμη πιο σκανδαλώδης απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΦΙΦΑ να επιτρέψει τη συμμετοχή του Αμερικάνου Μπάλογκαν στον αγώνα των ΗΠΑ , ενώ είχε αποβληθεί με κόκκινη κάρτα στον προηγούμενο αγώνα τραυμάτισε σοβαρά τον κύκλο της διοργάνωσης. Ο Ντόναλντ Τραμπ παραδέχθηκε ότι επικοινώνησε με τον Ινφαντίνο και του ζήτησε να μην τιμωρηθεί ο παίκτης της Εθνικής των ΗΠΑ. Η υπόθεση Γκάριτσα αναβίωσε με πολύ χειρότερο τρόπο…
Τραύμα στο αυτοδιοίκητο
Η απόφαση αυτή τραυμάτισε πρώτ' απ' όλα το ίδιο το άθλημα. Διότι, δημιουργήθηκε ένα ακόμη δεδικασμένο, βάσει του οποίου ένας Κράτος (εν προκειμένω ο Πρόεδρος ενός κράτους) μπορεί να επέμβει και να αλλάξει τους κανονισμούς διεξαγωγής των αγώνων. Αυτό που οι διεθνείς ομοσπονδίες όλων των αθλημάτων (αλλά και η ίδια η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή) υπερασπίζονται πριν και πάνω από όλα είναι το λεγόμενο αυτοδιοίκητο. Δηλαδή, το δικαίωμα να καθορίζουν αυτούς τους κανόνες του παιχνιδιού και να μην υπάρχει κανένας να παρεμβαίνει για να αλλάξουν αυτοί οι κανόνες.
Γι' αυτό άλλωστε, στην απόφαση της ΦΙΦΑ, εκτός από την Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία του Βελγίου, αντέδρασε και η Ευρωπαϊκή Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (ΟΥΕΦΑ) , η οποία σε θέματα αυτοδιοίκησης είναι πολύ αυστηρή. Δεν επιτρέπεται σε καμία κυβέρνηση να παρέμβει σε θέματα οργανώσεων και λειτουργίας της ευρωπαϊκής εθνικής ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας και, όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο, απειλεί με αποκλεισμό των ομάδων της συγκεκριμένης χώρας από τις διεθνείς διοργανώσεις.
Και γιατί το κάνει αυτό; Γιατί, θέλει να έχει τον απόλυτο έλεγχο του αθλήματος. Και τον αγωνιστικό και τον οικονομικό. Το ποδόσφαιρο, προκειμένου να παραμείνει το ίδιο επιδραστικό και εμπορικό, πρέπει να διεξάγεται εντός των τεσσάρων γραμμών, χωρίς να επηρεάζονται οι βασικοί πρωταγωνιστές: οι παίκτες και οι ομάδες.
Στην περίπτωση του σκανδάλου Μπάλογκαν, με όλο το θόρυβο που έγινε, ο πρώτος που επηρεάστηκε ήταν ο ίδιος ο ποδοσφαιριστής, αλλά και οι συμπαίκτες του, οι οποίοι τελικά αποκλείστηκαν από το Βέλγιο, χάνοντας με 4-1, «με κάτω τα χέρια».
Ακόμα και τα ανωτέρω χοντροκομμένα σκάνδαλα μοιάζουν μικρά, μπροστά στην επιλογή να υιοθετηθεί η περίφημη τρίλεπτη «διακοπή ενυδάτωσης», δηλαδή το διάλειμμα που επιβάλλεται στο μέσο κάθε ημιχρόνου, δίνεται για να δροσιστούν οι παίκτες. Η αναγκαστική αυτή διακοπή έγινε για να μπορέσουν να παίξουν διαφημίσεις στα τηλεοπτικά κανάλια που έχουν τα δικαιώματα των αγώνων και να κερδίσουν, με αυτόν τον τρόπο δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτή όμως, η διακοπή αποδείχθηκε στην πράξη ότι άλλαξε τη ροή πολλών αγώνων και, στο τέλος της ημέρας, τον χαρακτήρα του αθλήματος.
Αν το 1982, η εισβολή του Σεΐχη από το Κουβέιτ στο γήπεδο, συνιστούσε απλώς μια γραφικότητα, το 2026 η παρέμβαση Τραμπ είναι ένα πλήγμα σχεδόν ανεπανόρθωτο. Διότι, ανοίγει ο δρόμος σε μία λογική που μπορεί να επιτρέψει σε ένα ισχυρό κράτος να απονείμει τον Παγκόσμιο Κύπελλο σε μία εθνική ομάδα της επιλογής του, με προεδρικό διάταγμα.
Υπερβολή; Αναμφισβήτητα ναι! Δείτε, όμως, τί έχει συμβεί μέχρι τώρα…
Ο Ινφαντίνο παρέδωσε το Παγκόσμιο Κύπελλο στον Τραμπ. Του απένειμε ένα βραβείο Ειρήνης που εφηύρε ο ίδιος ο Ινφαντίνο. Επέτρεψε στις ΗΠΑ να συμπεριφερθούν στην αποστολή της Εθνικής Ομάδας του Ιράν σαν να ήταν εγκληματίες του κοινού ποινικού μητρώου και, επί της ουσίας τους απαγόρευσε την είσοδο στις ΗΠΑ. Επέτρεψε να γίνει το Παγκόσμιο κύπελλο με διακρίσεις εις βάρος του Ιράν.
Ο τρόπος με τον οποίο αποκλείστηκαν οι Ιρανοί (με μία απολύτως αμφισβητούμενη παρέμβαση του VAR , που ακύρωσε καθοριστικό τέρμα στις καθυστερήσεις του αγώνα με την Αίγυπτο) δημιουργεί την υποψία για «στήσιμο» εις βάρος των Ιρανών και κατά τη διάρκεια των αγώνων .
Επέτρεψε στις ΗΠΑ να απαγορεύσουν την είσοδο στον Σομαλό διαιτητή Ομάρ Αρτάν.
Γιατί λοιπόν, όταν συμβαίνουν όλα αυτά, κάποιος καχύποπτος ή υπερβολικός να μην πιστεύει ότι υπάρχει σκανδαλώδης εύνοια της ΦΙΦΑ υπέρ μίας εθνικής ομάδας σε βάρος μιας άλλης, για πολιτικούς ή οικονομικούς λόγους (βλ. μάρκετινγκ);
Είναι αυτό ποδόσφαιρο;
Το Μουντιάλ του 2026 θα μπορούσε να είναι το Παγκόσμιο Κύπελλο των ανατροπών και των εκπλήξεων. Το Παγκόσμιο Κύπελλο των Αφρικανικών ομάδων, κυρίως του Μαρόκου και της Αιγύπτου. Το Μουντιάλ του Κάπο Βέρντε και του Μποζίνια (που αρχικά, δεν είχε επιτραπεί στη μητέρα του να πάρει βίζα, για να παρακολουθήσει το γιο της από κοντά). Της στρατοσφαιρικής Γαλλίας του Εμπαπέ και του Ντεμπελέ και της προσηλωμένης στον στόχο Αγγλίας του Χάρι Κέιν και του Τζουντ Μπέλινγκχαμ. Του Χάλαντ … Φυσικά, το Μουντιάλ της Αργεντινής του Μέσι…
Θα μπορούσε να είναι το Παγκόσμιο Κύπελλο των λαθών των τερματοφυλάκων του Βελγίου και της Νορβηγίας. Το Μουντιάλ της πολύχρωμης κερκίδας με τους κωπηλάτες νορβηγούς Βίκινγκ, τους πολύχρωμους Αφρικανούς και τους χορευτές λατινοαμερικάνους.
Όλοι θα το θέλαμε αυτό… Φίλαθλοι, οπαδοί και προπονητές. Σε αυτό το Μουντιάλ θα ήθελαν να λάβουν μέρος, πρώτοι απ' όλους τους ίδιους οι παίκτες. Γι' αυτό αποδέχθηκαν να παίξουν τους αγώνες στο καταμεσήμερο και γι' αυτό, ακόμα και παίχτες με τεράστια εμπειρία ξεσπούν σε κλάματα χαράς για τις νίκες και λύπες για τους αποκλεισμούς.
Οι παίκτες είναι οι πρώτοι που επηρεάζονται από τα σκάνδαλα, ακόμα και όταν τους ευνοούν. Στον Μπάλογκαν και τους συμπαίκτες του έπεσε το βάρος να αποδείξουν ότι είναι καλύτεροι ούτως ή άλλως. Αυτοί βρέθηκαν στη συνθήκη, την ώρα του αγώνα, να αντικρίσουν τους ποδοσφαιριστές – συναθλητές της ομάδας αντίπαλης και να αποβάλουν την ενοχή ότι τα ματς δεν παίζονται επί ίσοις όροις και ότι αυτοί αγωνίζονται με την υποστήριξη της ΦΙΦΑ και του Πλανητάρχη. Προφανώς, τέτοιο βάρος είναι ασήκωτο…
Αν ο Μέσι οδηγεί την Αργεντινή στην κατάκτηση ενός δεύτερου συνεχόμενου Παγκόσμιου Κυπέλλου το κατόρθωμα του που ήταν ανεπανάληπτο και ο ίδιος θα περάσει στην Ιστορία ως ο μεγαλύτερος ποδοσφαιριστής όλων των εποχών.
Υπό τις συνθήκες που έγινε το Μουντιάλ, αυτό το μοναδικό κατόρθωμα που έχει ούτως ή άλλως σκιές ότι «σπρώχθηκε», για λόγους μάρκετινγκ. Προφανώς, ούτε ο ίδιος θα ήθελε μία τέτοια φήμη. Εξάλλου, με όλα όσα ήδη έχει κάνει μέσα στα γήπεδα όλα αυτά τα χρόνια, ακόμα και αν, τελικά, η Αργεντινή δεν κατακτήσει τον Παγκόσμιο Κύπελλο, ο ίδιος που θεωρείται ούτως ή άλλως ως ένας από τους μεγαλύτερους όλων των εποχών. Σε τελική ανάλυση, δεν έχει ανάγκη κανέναν Ινφαντίνο, για να αποδείξει την αξία του, διότι ο Μέσι έφτιαξε το όνομά του (και την περιουσία του) υπηρετώντας το ποδόσφαιρο και όχι εκμεταλλευόμενο αυτό.
Είναι προφανές ότι ο Ινφαντίνο και η ΦΙΦΑ επέλεξαν ότι το συγκεκριμένο Παγκόσμιο Κύπελλο θα είναι το Μουντιάλ του Τραμπ, των διακρίσεων και των σκανδάλων. Ας ελπίσουμε ότι το ποδόσφαιρο θα ξαναβρεί το δρόμο του και ότι σε τέσσερα χρόνια θα απολαύσουμε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο χωρίς σκιές.
(Ο Κώστας Καρβουναρίδης είναι Δικηγόρος – Διεθνές Μάστερ Αθλητικού Δικαίου και Μάνατζμεντ / Διεθνές Κέντρο Αθλητικών Σπουδών – CIES – FIFA )
