Αμέσως μετά την επιστροφή τους από τη Λέσβο, όπου μετέβησαν προκειμένου να επιβλέψουν την πιλοτική λειτουργία του πρώτου hot spot στην Ελλάδα, οι τρεις άνδρες επεσήμαναν από κοινού το πρόβλημα ότι πολλοί πρόσφυγες αρνούνται να ζητήσουν άσυλο και να περάσουν από τις διαδικασίες ταυτοποίησης και δακτυλοσκόπησης που προβλέπονται στο hot spot, έχοντας σχετική καθοδήγηση από τους διακινητές. «Η συμμετοχή στις διαδικασίες αυτές ωστόσο, είναι υποχρεωτική προκειμένου να λειτουργήσει ο μηχανισμός της μετεγκατάστασης, διαφορετικά όλο το οικοδόμημα που προσπαθούμε να στήσουμε στην Ευρώπη θα καταρρεύσει» ανέφεραν οι ομιλητές. «Αυτό είναι το μήνυμα που στέλνουμε. Οι πρόσφυγες έχουν δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις, προκειμένου να ζήσουν νόμιμα στην Ευρώπη, διαφορετικά θα κινούνται παράνομα».
Ο κ. Μουζάλας είπε στο ίδιο πνεύμα, ότι τα hot spot είναι σημαντικό μέρος της λύσης του προβλήματος, ότι μετά την επίσκεψη στη Λέσβο «έχουμε δικαιωθεί και είμαστε σε καλό δρόμο παρά τις ελλείψεις που υπάρχουν στο πρώτο hot spot». Η επανεγκατάσταση, τόνισε, είναι ένα δυναμικό σύστημα - και από την επιτυχία των hot spots θα εξαρτηθεί αν θα υπάρξει επιτυχής συνέχεια, αν δηλαδή θα πεισθούν και οι πρόσφυγες και η Ευρώπη να συνεχίσουν την κοινή ατζέντα για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Ο κ. Αβραμόπουλος διευκρίνισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει να κάνει ένα βήμα πιο μπροστά, και σύντομα θα καταθέσει πρόταση για τη δημιουργία μόνιμου μηχανισμού μετεγκατάστασης, γι αυτό και πρέπει αυτά τα πρώτα βήματα των hot spot να πετύχουν.
«Η παρουσία του εκπροσώπου του Συμβουλίου και της Επιτροπής σήμερα εδώ για δεύτερη φορά μέσα σε μια εβδομάδα δείχνει ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνη», είπε ο Επίτροπος και ζήτησε την επιτάχυνση των διαδικασιών και την αποστολή προσωπικού και υλικοτεχνικών μέσων από την ΕΕ. «Έχουμε ζητήσει 700 στελέχη για την ενίσχυση της FRONTEX» ανέφερε.
Από πλευράς του, ο κ. Άσελμπορν διαπίστωσε πως στη Λέσβο ταυτοποιούνται και δακτυλοσκοπούνται καθημερινά 1200 άτομα. Σημείωσε ωστόσο ότι χτες έφτασαν στο νησί 4.000 μετανάστες, ενώ παραμένουν στην περιοχή Μόρια γύρω στους 10.000. Πρόσθεσε πάντως, ότι εντυπωσιάστηκε από την τάξη και την πειθαρχία που επικρατεί - και με την ευκαιρία ο κ. Αβραμόπουλος ευχαρίστησε της ΕΛΑΣ, το Λιμενικό και τις ελληνικές και ευρωπαϊκές αρχές για το μεγάλο έργο που προσφέρουν.
Ο προεδρεύων του Συμβουλίου Υπουργών, ανέφερε εξάλλου τα κύρια στάδια screening που περνούν οι πρόσφυγες, ξεκινώντας από την ταυτοποίηση της εθνικότητας, τη συνέντευξη και ανάλυση της διαδρομής, τη δακτυλοσκόπηση και τέλος την παροχή ελληνικού εγγράφου στους αιτούμενους και δικαιούμενους άσυλο, με δυνατότητα παραμονής στη χώρα 6 μηνών - ενώ για τους μη δικαιούμενους χορηγείται άδεια παραμονής 30 ημερών ως την αποχώρησή τους.
Στην ερώτηση, αν συμφωνήθηκε με την Τουρκία έναντι ανταλλαγμάτων να κρατάει τους πρόσφυγες στο έδαφός της και να μην περνάνε στην Ευρώπη, ο κ. Αβραμόπουλος απάντησε ότι συζητήσαμε το θέμα της μετεγκατάστασης στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης και πως οι συζητήσεις συνεχίζονται. Στο ίδιο θέμα, ο κ. Μουζάλας απάντησε ότι βγαίνουν στη δημοσιότητα πράγματα που δεν ισχύουν και ότι θα μιλήσει ο πρωθυπουργός για το θέμα, προσθέτοντας παράλληλα ότι έγιναν χτες μεγάλες συζητήσεις, αλλά τέτοια απόφαση δεν υπήρξε στο Συμβούλιο Κορυφής. Η πρόθεση είναι να συνεργαστούμε με την Τουρκία, ώστε να γίνει μια προσπάθεια μέσω κινήτρων, να μην περνάνε οι πρόσφυγες απέναντι στο Αιγαίο, είπε ο υπουργός.
Ο κ. Άσελμπορν ευχαρίστησε την Ελλάδα για τις σημαντικές προσπάθειες που έκανε στη Λέσβο και ανέφερε πως είναι τιμή του που σε τόσο σύντομο διάστημα βρίσκεται δύο φορές στην Ελλάδα.
