Όπως περιγράφει η κ. Σταυροπούλου, η Υπηρεσία Ασύλου λειτουργεί σήμερα με 200 άτομα προσωπικό σε όλη την Ελλάδα, την ώρα που λόγω των ολοένα αυξανόμενων αιτήσεων για άσυλο θα έπρεπε να απασχολεί υπερδιπλάσιο προσωπικό. Οι ελλείψεις σε στελεχικό δυναμικό έχουν οδηγήσει σε μείωση του αριθμού των εξυπηρετούμενων κατά 35% στο Περιφερειακό Γραφείο Αττικής, αριθμός που μεταφράζεται σε μόλις 25 αιτήσεις ασύλου ημερησίως.
Η επικεφαλής της Υπηρεσίας αναμένει ότι το πρόβλημα θα περιοριστεί με τη μετάταξη δημοτικών αστυνομικών μόλις ολοκληρωθούν οι γραφειοκρατικές διαδικασίες, ενώ η ίδια προτείνει ως λύση για την αντιμετώπιση του προβλήματος και την ενεργοποίηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο της παροχής προσωρινής προστασίας σε μεγάλο αριθμό αιτούντων.
Τέλος, η Μαρία Σταυροπούλου σχολιάζει θετικά τα μέτρα που εισάγει η Ευρωπαϊκή Ατζέντα για τη Μετανάστευση και εξηγεί γιατί η ενεργοποίηση του συστήματος μετεγκατάστασης προσφύγων θα ελαφρύνει το φόρτο εργασίας της Υπηρεσίας Ασύλου
Ερ.: Βγήκε ανακοίνωση από την Υπηρεσία Ασύλου ότι υπάρχουν ελλείψεις σε προσωπικό και γι' αυτό εξυπηρετείται μειωμένος αριθμός ατόμων. Θα μας περιγράψετε τα προβλήματα που επικρατούν;
Απ.: Το πρόβλημα υποστελέχωσης της Υπηρεσίας είναι γνωστό. Όπως ξέρετε, η Υπηρεσία ξεκίνησε να λειτουργεί πριν από δύο χρόνια και σε αυτά τα δύο χρόνια δεν έχει αυξηθεί το στελεχικό δυναμικό της, αντίθετα έχουν αυξηθεί πολύ οι αιτούντες άσυλο και οι πρόσφυγες που φτάνουν στην πατρίδα μας. Οπότε, όπως είναι αναμενόμενο, επειδή η παρούσα συγκυρία ξεπερνά κατά πολύ τις δυνατότητες της Υπηρεσίας, είναι αναμενόμενο ότι δεν μπορούν όλοι οι άνθρωποι να εξυπηρετηθούν και πολύ περισσότερο όταν κάποιοι υπάλληλοι που βοηθούσαν την Υπηρεσία -ένας σημαντικός αριθμός για τα δεδομένα της Υπηρεσίας- έχουν αναχωρήσει και δεν έχει βρεθεί ακόμα τρόπος είτε να παραμείνουν οι ίδιοι, είτε να αντικατασταθούν. Αυτή ήταν η αφορμή της ανακοίνωσης. Εμείς την ανακοίνωση την κάναμε, διότι πρέπει να ενημερωθεί ο εξυπηρετούμενος πληθυσμός για να μην ταλαιπωρούνται οι άνθρωποι. Είναι αυτονόητο. Την ανακοίνωση τη στέλνουμε -και μάλιστα μεταφρασμένη σε ορισμένες γλώσσες- στις κοινότητες προκειμένου να ενημερωθούν και μέσω αυτού του τρόπου αυτοί που επιθυμούν να υποβάλουν αιτήματα ασύλου, επαναλαμβάνω, να μην ταλαιπωρούνται.
Τώρα, τί σημαίνει αυτό για την Υπηρεσία; Η Υπηρεσία, έτσι όπως είναι σήμερα, θα πρέπει να ενισχυθεί σημαντικά από πλευράς στελεχικού δυναμικού. Η μία συστημική λύση είναι αυτή. Ξέρουμε όμως ότι λόγω και των δημοσιονομικών ζητημάτων που υπάρχουν, αυτό δεν είναι κάτι που είναι άμεσα εφικτό. Οι άλλες δύο λύσεις έχουν να κάνουν με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η μία αφορά την ενεργοποίηση ενός νομικού εργαλείου που ονομάζεται προσωρινή προστασία. Αυτό δεν έχει γίνει ποτέ σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι σήμερα και επιτρέπει τη χορήγηση προστασίας σε πολύ μεγάλους αριθμούς ανθρώπων, όταν συντρέχει μια κατάσταση όπως είναι η τωρινή. Η δεύτερη λύση είναι αυτή που έχει πρόσφατα προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αφορά την επανεγκατάσταση ενός σημαντικού αριθμού αιτούντων άσυλο από την Ιταλία και την Ελλάδα προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Ερ.: Όπως ανακοίνωσε ο αρμόδιος Επίτροπος, Δημήτρης Αβραμόπουλος, ξεκινάει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή η συζήτηση για την ενεργοποίηση του μηχανισμού έκτακτης ανάγκης για τη μετεγκατάσταση των αιτούντων άσυλο.
Απ.: Αυτό θα είναι πάρα πολύ σημαντικό. Αποτελεί πάγια θέση της χώρας μας. Την έχουν στηρίξει και η προηγούμενη κυβέρνηση και η τωρινή. Είναι πάρα πολύ σημαντικό ότι κινείται και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς αυτή την κατεύθυνση. Πραγματικά εύχομαι να γίνουν γοργά βήματα για την υλοποίησή της και εύχομαι και τα υπόλοιπα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να τη στηρίξουν, γιατί το πρόβλημα -όπως λέμε πάντα - είναι ευρωπαϊκό. Δηλαδή καλείται η χώρα μας, η Ιταλία και εν μέρει η Κύπρος, η Μάλτα και η Βουλγαρία να διαχειριστούν ένα πρόβλημα που δεν είναι μόνο ελληνικό, είναι ευρωπαϊκό.
Ερ.: Με πόσα άτομα λειτουργεί αυτή τη στιγμή η Υπηρεσία Ασύλου;
Απ.: Είμαστε περίπου 200 άτομα.
Ερ.: Μαζί με τα περιφερειακά γραφεία;
Απ.: Ναι
Ερ.: Και πόσους εκτιμάτε ότι θα χρειαζόσασταν για την εύρυθμη λειτουργία;
Απ.: Οπωσδήποτε θα πρέπει να υπερδιπλασιαστούμε τους ερχόμενους μήνες. Δεν νομίζω ότι και τότε θα είμαστε αρκετοί, γιατί επαναλαμβάνω ότι το πρόβλημα μάς ξεπερνά κατά πάρα πολύ. Αλλά μια υπηρεσία που τώρα έχει 200 υπαλλήλους δεν μπορεί ξαφνικά να αποκτήσει 2.000 υπαλλήλους επιπλέον, δεν το αντέχει δηλαδή. Αλλά πρέπει σταδιακά και με γοργούς ρυθμούς να προχωρήσουμε σε μια πληρέστερη στελέχωση.
Ερ.: Το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή γίνεται μειωμένη εξυπηρέτηση ατόμων, πρακτικά τι σημαίνει για τον αριθμό των εξυπηρετούμενων;
Απ.: Στο περιφερειακό γραφείο Αττικής είναι κατά 35% μειωμένος (σ.σ. ο αριθμός των εξυπηρετούμενων).
Ερ.: Και γίνεται μόνο μέσω skype;
Απ.: Ναι, αυτό που γίνεται είναι ότι μέσω skype παίρνουν ένα τηλεφωνικό ραντεβού για να έρθουν να υποβάλλουν τα αιτήματά τους. Αυτό είναι κάτι που είχαμε συζητήσει με τις κοινότητες των προσφύγων και των μεταναστών και είχε γίνει δεκτό. Θα έλεγα και με μεγάλη ανακούφιση, γιατί οπωσδήποτε το να έρχονται οι άνθρωποι εδώ και να περιμένουν στην ουρά είναι κάτι που κυρίως για τους ίδιους είναι πολύ κουραστικό. Η μέθοδος του ραντεβού το οποίο δίνεται μέσω τηλεφώνου είναι καλύτερη και γι' αυτούς και φυσικά και πιο διαχειρίσιμη και για εμάς.
Ερ.: Τι έχει γίνει με τη μετάταξη των δημοτικών αστυνομικών που είχε ανακοινωθεί;
Απ.: Αναμένουμε να διεκπεραιωθούν οι διαδικασίες - είναι μια κάπως πολύπλοκη διαδικασία - για να δούμε πόσοι θα έρθουν τελικά στην υπηρεσία. Δεν νομίζω ότι είναι κάτι το οποίο μπορεί να γίνει για όλους από τη μία μέρα στην άλλη, αλλά ελπίζω ότι για τους δημοτικούς αστυνομικούς που θέλουν να έρθουν στη δική μας υπηρεσία θα δοθεί προτεραιότητα και θα έρθουν γρήγορα.
Ερ.: Πρόσφατα υπογράψατε συμφωνία συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO). Πρακτικά πώς θα υποστηρίξει η EASO την Υπηρεσία Ασύλου; Τι σημαίνει αυτή η συμφωνία;
Απ.: Αυτή η συμφωνία σημαίνει ότι αριθμός εμπειρογνωμόνων, μικρός σχετικά, θα έρθει να μας βοηθήσει σε ορισμένες τεχνικές πτυχές της δουλειάς μας. Δεν είναι όμως κάτι που θα αυξήσει τη δυνατότητα της υπηρεσίας να διεκπεραιώνει περισσότερα αιτήματα ασύλου.
Ερ.: Τεχνικές πτυχές, όπως; Σε τι χρειάζεστε συνδρομή εμπειρογνωμόνων;
Απ.: Σε ορισμένα θέματα εφαρμογής για παράδειγμα του κανονισμού «Δουβλίνο ΙΙΙ» ή σε ορισμένα θέματα για πληροφορίες για τις χώρες καταγωγής, σε κάποια επιμέρους θέματα εκπαίδευσης πιο εξειδικευμένα που θέλουμε να δούμε άλλες χώρες πώς τα αντιμετωπίζουν.
Ερ.: Είναι συχνό το φαινόμενο συγκεντρώσεων αιτούντων άσυλο και διαμαρτυριών έξω από το Περιφερειακό Γραφείο Ασύλου Αττικής. Θα ήθελα ένα σχόλιό σας.
Απ.: Προσπαθούμε να ενημερώσουμε τους ανθρώπους που έρχονται σε εμάς για το τι ρεαλιστικά μπορούν να περιμένουν, ποιες ρεαλιστικές προσδοκίες μπορούν να έχουν και υποχρεωτικά τους στεναχωρούμε καμια φορά, γιατί τα πράγματα δεν γίνονται όσο γρήγορα θα θέλαμε να γίνονται. Τις δύο μέρες που είχαμε διαμαρτυρίες αυτό που έγινε και δημιούργησε πολύ μεγάλα προβλήματα κυκλοφοριακά είναι ότι λιγότερα από 20 άτομα κατέλαβαν και τις τρεις λωρίδες του οδοστρώματος της λεωφόρου Κανελλοπούλου. Στην ουσία η άνοδος της λεωφόρου Κανελλοπούλου έκλεισε. Το οποίο ήταν μία κίνηση, η οποία, όσο δικαιολογημένα και να ήταν τα κίνητρά της, δεν είχε κανένα νόημα. Γιατί ό,τι μπορούμε να κάνουμε, το κάνουμε. Δεν μπορούσαμε να ικανοποιήσουμε τίποτα περισσότερο. Τελικά οι άνθρωποι αποχώρησαν και τη μία ημέρα και την άλλη χωρίς περαιτέρω προβλήματα γενικότερα. Απλά τις ώρες που είχαν κάνει αυτή την κίνηση και η υπηρεσία δεν μπορούσε να δουλέψει κανονικά και βέβαια δημιουργήθηκε σοβαρότατο πρόβλημα στην κυκλοφορία.
Ερ.: Αυτή τη στιγμή πόσες αιτήσεις δέχεται την ημέρα το Περιφερειακό Γραφείο Αττικής;
Απ.: Περίπου 40, σε κανονικές συνθήκες.
Ερ.: Και αυτές τις ημέρες που είναι μειωμένος ο αριθμός των εξυπηρετούμενων;
Απ.: Είναι 25.
Ερ.: Από την Ευρωπαϊκή Ατζέντα για τη Μετανάστευση ποια πιστεύετε ότι θα είναι τα οφέλη για τη χορήγηση ασύλου στη χώρα μας;
Απ.: Από πλευρά της δικής μας Υπηρεσίας το θετικό στοιχείο, το οποίο περιέχει η Ατζέντα για τη Μετανάστευση, είναι αυτό που αφορά την επανεγκατάσταση, δηλαδή το relocation, οπότε οι άνθρωποι ζητούν άσυλο στην Ελλάδα αλλά η διεκπεραίωση της αίτησής τους γίνεται σε άλλα κράτη-μέλη, μεταφέρεται δηλαδή και ολοκληρώνεται η διαδικασία σε άλλα κράτη-μέλη. Τώρα, γιατί είμαστε τόσο θετικά διακείμενοι σε αυτό: Η παραλαβή ενός αιτήματος ασύλου συνεπάγεται και μία σειρά ενεργειών -πολλών, πολύπλοκων και χρονοβόρων- διότι αυτές προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Πολύ πρόχειρα να σας πω, ότι μια δική μας εκτίμηση είναι πως η παραλαβή ενός αιτήματος ασύλου αποτελεί το 1/15 της όλης διαδικασίας. Τι σημαίνει αυτό; Αυτό σημαίνει ότι εάν έρθουν δέκα αιτούντες άσυλο και ζητήσουν άσυλο στην Ελλάδα, εμείς με τα τωρινά δεδομένα, με τα τωρινά νομικά κείμενα, πρέπει να διεκπεραιώσουμε τη διαδικασία ασύλου και για τους δέκα αυτούς αιτούντες. Άρα αυτό σημαίνει ότι δεν θα μπορούμε να εξυπηρετήσουμε τους επόμενους 90 αιτούντες. Για τέτοια μεγέθη μιλάμε δηλαδή. Αν όμως έρθει η Ευρωπαϊκή Ένωση και πει καταγράψτε τους 100 και οι 90 θα φύγουν από την Ελλάδα αμέσως μετά την καταγραφή και θα πάνε σε κάποια άλλη χώρα, τότε αλλάζει δραματικά το σκηνικό. Με αυτή, λοιπόν, την έννοια θεωρούμε ότι αυτή είναι η κατεύθυνση, στην οποία πρέπει να κινηθούμε.
