Παράνομες έκρινε τις ομαδικές απολύσεις των 2.915 εργαζομένων της ΕΡΤ, που έγιναν τον Ιούνιο του 2013 με το κλείσιμο της κρατικής τηλεόρασης, το Μονομελές Πρωτοδικείο, το οποίο με απόφασή του διατάσσει την άμεση επαναπρόσληψη 198 εργαζομένων στον διάδοχο φορέα.
Το δικαστήριο, κρίνοντας αντίθετα από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας -που αποφάνθηκε ότι οι απολύσεις στην ΕΡΤ δεν υπάγονται στο νόμο για τις ομαδικές απολύσεις-, ορίζει επίσης σε περίπτωση μη συμμόρφωσης στην απόφασή του, πρόστιμο 100 ευρώ ημερησίως για κάθε εργαζόμενο που δεν επαναπροσλαμβάνεται. Αναφέρεται μάλιστα στην απόφαση του Πρωτοδικείου πως η απόφαση του Ακυρωτικού Δικαστηρίου δεν παράγει «δεσμευτικό δεδικασμένο» για τα πολιτικά δικαστήρια.
Προσφυγή στο Πρωτοδικείο είχαν υποβάλει 198 εργαζόμενοι στην ΕΡΤ, με δικηγόρους την λέκτορα της Νομικής Σχολής Αθηνών Φωτεινή Δερμιτζάκη και τον Δημήτριο Βασιλείου, με αιτιολογικό ότι οι απολύσεις στην ΕΡΤ που έγιναν το 2013 είναι παράνομες ως αντίθετες στην ευρωπαϊκή (Οδηγίες 75/129/ΕΟΚ, 92/56/ΕΟΚ και 98/59/ΕΚ) και την ελληνική νομοθεσία (νόμος 1387/1983) για τις ομαδικές απολύσεις.
Σύμφωνα με την απόφαση του πρωτοδίκη Χριστόφορου Λινού (αριθμ. 820/2015), «οι απολύσεις που έγιναν στον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα εμπίπτουν στην νομοθεσία περί ομαδικών απολύσεων και επομένως έπρεπε να έχουν τηρηθεί οι προϋποθέσεις του νόμου 1387/1983, που ορίζουν ότι ο εργοδότης όφειλε, πριν προβεί σε απολύσεις, να προσέλθει σε διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, προς τον σκοπό αποφυγής ή μείωσης των σχεδιαζόμενων απολύσεων, παρέχοντας σε αυτούς κάθε χρήσιμη πληροφορία, αλλά και ανακοινώνοντάς τους τούς λόγους του σχεδίου απολύσεων, τον αριθμό και τις κατηγορίες των υπό απόλυση εργαζομένων και των απασχολούμενων εργαζομένων, το χρονικό διάστημα στο οποίο πρόκειται να γίνουν απολύσεις, καθώς και τα κριτήρια επιλογής των εργαζομένων που πρόκειται να απολυθούν».
Όπως αναφέρεται μάλιστα στην απόφαση, η ΕΡΤ «συνιστούσε πέραν πάσης αμφιβολίας επιχείρηση υπαγόμενη στη νομοθεσία περί ομαδικών απολύσεων, αφού παρείχε μεν δημόσια ραδιοτηλεοπτική υπηρεσία, πλην όμως δεν αποτελούσε οργανισμό δημοσίου δικαίου», αφού «δεν συνδεόταν με την άσκηση δημόσιας εξουσίας, ως τέτοιας προφανώς νοουμένης της αρμοδιότητας εκείνης να θεσπίζει μονομερώς κανόνες δικαίου», έτσι ώστε να εξαιρείται από την νομοθεσία περί ομαδικών απολύσεων.
Επιπρόσθετα ο πρόεδρος πρωτοδικών τονίζει στην απόφαση του ότι η ΕΡΤ «διέθετε και κερδοσκοπικό χαρακτήρα, δοθέντος ότι είχε τη δυνατότητα να εκμεταλλεύεται τις παραγόμενες από την ίδια ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές της και να αναπτύσσει επιχειρηματικές δραστηριότητες μέσω των θυγατρικών της, ενώ εισέπραττε έσοδα από διαφημίσεις και από κάθε άλλη πηγή, και επομένως δρούσε σύμφωνα με τους κανόνες της ελεύθερης οικονομίας, όπως άλλωστε έχει γίνει δεκτό και με την 12/2013 απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου». Επικαλέστηκε μάλιστα το Πρωτοδικείο για ενίσχυση της κρίσης του και σχετική απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βάσει της απόφασης του Πρωτοδικείου, που ορίζεται προσωρινά εκτελεστή για τους προσφεύγοντες, το Δημόσιο οφείλει να προσλάβει και να απασχολεί τα πρόσωπα που προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη «με την ειδικότητα και κατά τους όρους που ίσχυαν πριν την απόλυσή τους, και με την απειλή επιβολής χρηματικής ποινής, ύψους 100 ευρώ, υπέρ καθενός και για κάθε ημέρα παράβασης της υποχρέωσης αυτής».
Σε δηλώσεις τους οι συνήγοροι των 198 εργαζομένων αναφέρουν, μεταξύ άλλων:
«Πριν από σχεδόν ένα έτος το ΣτΕ έκρινε σε Ολομέλεια ότι δήθεν στην περίπτωση της ΕΡΤ Α.Ε. δεν ήταν εφαρμοστέο το ευρωπαϊκό δίκαιο των ομαδικών απολύσεων, με το επιχείρημα ότι η ΕΡΤ Α.Ε. ασκούσε δημόσια εξουσία, και ως εκ τούτου -αν και ανώνυμη εταιρεία- προσιδίαζε σε φορέα δημοσίου δικαίου.
«Η απόφαση αυτή του ΣτΕ προκάλεσε μεγάλη σύγχυση, τόσο ως προς τη δεσμευτικότητά της για τα πολιτικά δικαστήρια που εκλήθησαν να κρίνουν επί υποθέσεων απολυμένων της ΕΡΤ Α.Ε. όσο και ως προς τη νομιμότητα των απολύσεων καθ' εαυτήν.
Με την απόφασή του, το Πρωτοδικείο Αθηνών βάζει τα πράγματα στη θέση τους, ξεκαθαρίζοντας τόσο ότι η ως άνω απόφαση του ΣτΕ δεν είναι δεσμευτική για τα πολιτικά δικαστήρια, όσο και ότι η ΕΡΤ Α.Ε., με βάση τη νομολογία του ίδιου του ΔΕΕ, δεν ασκούσε δημόσια εξουσία, και επομένως οι απολύσεις που έλαβαν χώρα ήταν παράνομες, αφού παραβίασαν το ευρωπαϊκό δίκαιο των ομαδικών απολύσεων».
