Τα υψηλότερα ποσοστά λοιμώξεων σε νοσοκομεία και ΜΕΘ καταγράφει η Ελλάδα σύμφωνα με νέα στοιχεία της SENTRY, που ανέλυσαν το χρονικό διάστημα από το 2020 έως το 2024.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το σύμπλεγμα Acinetobacter baumannii-calcoaceticus (CRAB) αποτελεί μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας στην Ελλάδα, καθώς παρουσιάζει σταθερά εξαιρετικά υψηλά ποσοστά αντοχής στις καρβαπενέμες (συχνά υπερβαίνοντας το 85-90%) σε νοσοκομεία και μονάδες εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ).
Αυτά τα πολυανθεκτικά στελέχη αποτελούν σοβαρή πρόκληση για τη διαχείριση των λοιμώξεων που σχετίζονται με την υγειονομική περίθαλψη. Τα στοιχεία προκύπτουν μετά από έρευνες που έγιναν σε 32 χώρες παγκοσμίως και 5.326 απομονωμένα στελέχη για την αντοχή τους στην ιμιπενέμη και/ή τη μεροπενέμη χρησιμοποιώντας όρια ευαισθησίας CLSI (MIC ≥8 µg/mL), όπως παραθέτει η επιστήμονας και επικεφαλής των ερευνών στο JMI Labs.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το εύρος των λοιμώξεων κυμαίνεται σύμφωνα με τα τα στοιχεία ως εξής:
- Το υψηλότερο καταγράφεται στην Ελλάδα με ποσοστό της τάξης του 98,4%, ακολουθεί η Αργεντινή με 95,8%, η Πολωνία με 93,4% και το Μεξικό με 90,5%.
- Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσοστά στην παγκόσμια κατάταξη καταγράφουν η Νέα Ζηλανδία με το απόλυτο 0%, η Αυστραλία με 1,7%, η Ιρλανδία με 3,7% και το Ηνωμένο Βασίλειο με 4,9%.
Τι είναι το CRAB
Το CRAB είναι ένα παθογόνο κρίσιμης προτεραιότητας και σημασίας για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Οι αριθμοί που αναφέρονται στην έρευνα δείχνουν την ανάγκη για νέες θεραπείες, δραστικές έναντι των απομονωμένων στελεχών CRAB στις χαμηλές και μεσαίες χώρες - με κορυφαία την Ελλάδα-, όπου αυτοί οι παράγοντες συχνά αντιμετωπίζουν σημαντικές καθυστερήσεις στην έγκριση και τη διαθεσιμότητα.
Η μικροβιακή αντοχή (AMR) αναγνωρίζεται ως μία από τις σημαντικότερες απειλές για την παγκόσμια υγεία, τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και την κοινωνικοποικονομική ανάπτυξη, σημειώνουν οι ειδικοί.
Σύμφωνα με παγκόσμιες εκτιμήσεις, οι λοιμώξεις που προκαλούνται από ανθεκτικά παθογόνα ευθύνονται για περισσότερους από 1,27 εκατομμύρια θανάτους ετησίως, με έως και 4,95 εκατομμύρια θανάτους να σχετίζονται με την μικροβιακή αντοχή παγκοσμίως. Οι προβλέψεις υποδηλώνουν ότι, εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες τάσεις, η θνησιμότητα που σχετίζεται με την μικροβιακή αντοχή μπορεί να φτάσει τα 10 εκατομμύρια θανάτους ετησίως έως το 2050, υπερβαίνοντας τα ποσοστά θνησιμότητας από καρκίνο. Εκτός από το κλινικό βάρος, η μικροβιακή αντοχή αυξάνει σημαντικά το κόστος υγειονομικής περίθαλψης λόγω της παρατεταμένης νοσηλείας, της ανάγκης για αντιβιοτικά έσχατης ανάγκης και της μειωμένης αποτελεσματικότητας των χειρουργικών επεμβάσεων και της χημειοθεραπείας.
Οι ειδικοί επισημαίνουν πως ένα σημαντικό ποσοστό αυτού του βάρους σχετίζεται με λοιμώξεις που αφορούν στην υγειονομική περίθαλψη, οι οποίες προκαλούνται κυρίως από παθογόνα που είναι ανθεκτικά σε πολλαπλά φάρμακα και τα οποία είναι ικανά να επιμένουν σε νοσοκομειακά περιβάλλοντα. Ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί στην ομάδα παθογόνων ESKAPE—Enterococcus faecium, Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae, Acinetobacter baumannii, Pseudomonas aeruginosa και Enterobacter spp. Όλα χαρακτηρίζονται από την ικανότητά τους να «διαφεύγουν» από την αντιμικροβιακή δράση μέσω ποικίλων μηχανισμών αντοχής.
Αυτοί οι οργανισμοί ευθύνονται για ένα μεγάλο ποσοστό σοβαρών νοσοκομειακών λοιμώξεων, συμπεριλαμβανομένης της πνευμονίας, της βακτηριαιμίας και των λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος.
Στον ενημερωμένο Κατάλογο Βακτηριακών Παθογόνων Προτεραιότητας (BPPL 2024), ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ταξινόμησε το ανθεκτικό στις καρβαπενέμες A. baumannii ως κρίσιμο παθογόνο προτεραιότητας, την υψηλότερη δηλαδή βαθμίδα μεταξύ 15 ανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών ομάδων, λόγω της επείγουσας ανάγκης για νέες θεραπευτικές και διαγνωστικές στρατηγικές.
Το A. baumannii έχει αναδειχθεί ως ένα από τα πιο κλινικά σημαντικά και προβληματικά παθογόνα, ιδιαίτερα στις ΜΕΘ. Εκτός από τη θνησιμότητα, οι λοιμώξεις από CRAB επιβάλλουν σημαντικό οικονομικό βάρος. Σε σύγκριση με τις ευαίσθητες στις καρβαπενέμες λοιμώξεις, το CRAB σχετίζεται με υπερβολική διάρκεια νοσηλείας έως και 15,8 ημέρες και σημαντικά υψηλότερο συνολικό κόστος νοσηλείας, ασκώντας πρόσθετη πίεση στα ήδη περιορισμένα σε πόρους συστήματα υγειονομικής περίθαλψης.
Τι καταγράφει ο ΕΟΔΥ
Σε έκθεση του ΕΟΔΥ τον Αύγουστο του 2023 αναφέρεται χαρακτηριστικά πως τα ποσοστά ΜΑ (Μικροβιακής Αντοχής) στην Ελλάδα παρουσιάζουν αύξηση σε σχέση με τα χρόνια πριν την πανδημία του κορωνοϊού.
«Σε πρόσφατη έκθεση του ECDC η Ελλάδα έχει πάρει την αρνητική πρωτιά της χώρας με τα περισσότερα έτη ζωής που χάνονται λόγω ΜΑ. Σε μελέτη καταγραφής του σημειακού επιπολασμού των λοιμώξεων που συνδέονται με χώρους παροχής υγείας και της χρήσης αντιβιοτικών το διάστημα 2022-2023 ο επιπολασμός ανήλθε σε 12,1%, ενώ σε αντίστοιχη μελέτη το 2016-2017 ήταν 10,0%» αναφέρει ο ΕΟΔΥ.
Σημειώνει ακόμα πως η κατανάλωση αντιβιοτικών το 2022-2023 κυμάνθηκε σε παρόμοια επίπεδα με το 2016-2017 (55,4%) ήταν, όμως, σημαντικά μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο ενώ προσθέτει πως «έλλειψη δεδομένων καταγράφεται σε σχέση με την εμφάνιση χειρουργικών λοιμώξεων στη χώρα μας, η καταγραφή των οποίων αποτελεί στόχο του ΕΟΔΥ για τους επόμενους μήνες.
Η έκθεση του ΕΟΔΥ
