Το ανοσοποιητικό σύστημα έχει έναν βασικό ρόλο: να σας προστατεύει. Και τις περισσότερες φορές το κάνει εξαιρετικά καλά. Ωστόσο, κάποιες φορές υπερβάλλει. Μπορεί να χαρακτηρίσει ακίνδυνες ή και απαραίτητες ουσίες –όπως γύρη, ξηροί καρποί ή τρίχωμα ζώων– ως «απειλές» και να αντιδράσει εναντίον τους, προκαλώντας αλλεργικές αντιδράσεις.
Για τους περισσότερους ανθρώπους με αλλεργίες, αυτό σημαίνει αποφυγή ορισμένων τροφών, περιορισμό της έκθεσης σε γύρη ή ακόμη και απομάκρυνση κατοικιδίων. Όμως, για μια εξαιρετικά μικρή ομάδα ανθρώπων, το ανοσοποιητικό στοχοποιεί κάτι θεμελιώδες για τη ζωή: το νερό.
Ναι, είναι δυνατόν να είναι κάποιος «αλλεργικός στο νερό».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Φανταστείτε να μην μπορείτε να μπείτε σε πισίνα, λίμνη ή θάλασσα», λέει ο δερματολόγος δρ Amir Bajoghli, που έχει αντιμετωπίσει τέτοιο περιστατικό. «Ο ασθενής μου πρέπει επίσης να κάνει πολύ γρήγορα ντους. Αυτό επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής».
Η ιατρική ονομασία της κατάστασης είναι aquagenic urticaria (υδατογενής κνίδωση), μια εξαιρετικά σπάνια μορφή αλλεργικής αντίδρασης. Έχουν καταγραφεί περίπου 100–150 περιστατικά παγκοσμίως, αν και οι ειδικοί πιστεύουν ότι μπορεί να υπάρχουν περισσότερα που δεν έχουν διαγνωστεί.
«Ειλικρινά, πολλοί γιατροί δεν την γνωρίζουν καν», λέει ο Amir Bajoghli. «Είναι τόσο σπάνια που δεν την έχουν στο μυαλό τους».
Παρότι οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν πλήρως τον μηχανισμό της, φαίνεται ότι δεν είναι το ίδιο το νερό το πρόβλημα, αλλά η αντίδραση του δέρματος στην επαφή μαζί του.
Φαίνεται πως σε ορισμένα άτομα το δέρμα αντιδρά διαφορετικά όταν έρχεται σε επαφή με το νερό, προκαλώντας μια αντίδραση στο ανώτερο στρώμα του δέρματος.
Αυτό ενεργοποιεί τα μαστοκύτταρα του οργανισμού (ανοσοκύτταρα που λειτουργούν σαν «συναγερμός» στις αλλεργικές αντιδράσεις), τα οποία απελευθερώνουν ισταμίνη – τη χημική ουσία που ευθύνεται για τα συμπτώματα της αλλεργίας.
Μέσα σε λίγα λεπτά από την επαφή με το νερό, εμφανίζονται στο δέρμα έντονα, κνησμώδη εξανθήματα. Η αντίδραση διαρκεί συνήθως από 30 λεπτά έως μία ώρα, ενώ όσο μεγαλύτερη είναι η έκθεση στο νερό, τόσο πιο έντονα γίνονται τα συμπτώματα.
Μπορείς να πίνεις νερό, ωστόσο ο ιδρώτας μπορεί να αποτελεί πρόβλημα
Ενδιαφέρον είναι ότι, ευτυχώς, η υδατογενής κνίδωση δεν επηρεάζει την ανάγκη του οργανισμού για ζωτική ενυδάτωση. Με άλλα λόγια, η κατανάλωση νερού είναι απολύτως ασφαλής. Όταν το νερό καταπίνεται και τυγχάνει επεξεργασίας από το πεπτικό σύστημα, αντί να έρχεται σε επαφή με το δέρμα, δεν προκαλεί την ίδια ανοσολογική αντίδραση, εξηγεί ο Bajoghli.
«Το έντερο, όπως και το δέρμα και οι πνεύμονες, είναι μια από τις πρώτες γραμμές άμυνας», λέει, «αλλά σε αυτή την περίπτωση, για κάποιο λόγο, δεν προκαλεί την ίδια αντίδραση στο έντερο όπως στο δέρμα».
Ο Bajoghli σημειώνει ότι ορισμένοι ασθενείς με την πάθηση αντιδρούν και στον ίδιο τους τον ιδρώτα, αν και ο δικός του ασθενής δεν παρουσιάζει τέτοια αντίδραση. Ο ιδρώτας, όπως εξηγεί, σχετίζεται με μια εντελώς διαφορετική βιολογική διαδικασία από την εξωτερική επαφή του νερού με το δέρμα.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι μια άγνωστη ουσία στο δέρμα μπορεί να πυροδοτεί αυτή την αντίδραση, αλλά πολλά παραμένουν ακόμη άγνωστα.
«Ακόμα παραμένει, ιατρικά, για εμάς ένα μυστήριο», τονίζει.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Μόλις υποψιαστούν ο ασθενής και ο γιατρός ότι το νερό μπορεί να είναι η αιτία, η διαγνωστική διαδικασία είναι σχετικά απλή. Συνήθως περιλαμβάνει την τοποθέτηση επιθεμάτων εμποτισμένων με νερό στο δέρμα και την αναμονή για αντίδραση.
Στις περισσότερες θετικές περιπτώσεις, τα συμπτώματα εμφανίζονται μέσα σε πέντε λεπτά, αν και η δοκιμή μπορεί να διαρκέσει έως και 30 λεπτά.
Πώς είναι η καθημερινότητα
Για όσους πάσχουν, ακόμη και ένα απλό ντους είναι εφιάλτης. Όταν είναι σύντομο, μειώνονται τα συμπτώματα, ενώ ο περισσότερος χρόνος τα επιδεινώνει.
Υπάρχουν θεραπείες, όπως αντιισταμινικά ή νεότερα φάρμακα (π.χ. ομαλιζουμάμπη), που βοηθούν στη μείωση των συμπτωμάτων, χωρίς όμως να θεραπεύουν πλήρως την πάθηση.
Οι επιστήμονες εξακολουθούν να προσπαθούν να καταλάβουν τον ακριβή μηχανισμό της, ώστε κάποια μέρα να υπάρξει πιο στοχευμένη θεραπεία.
Με πληροφορίες από Popular Science
