Υπάρχει κάτι που ίσως δεν έχετε σκεφτεί: για ορισμένα τρόφιμα –στη συγκεκριμένη περίπτωση, τις μπανάνες–, οι διατροφικές επιπτώσεις στην υγεία σας μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το σε τι φάση ωρίμανσης βρίσκονται.
Καθώς η μπανάνα ωριμάζει, αλλάζει η διατροφική της σύνθεση: η ποσότητα ζάχαρης, αμύλου και βιταμινών.
Αυτό σημαίνει ότι, αν χρειάζεστε περισσότερη ζάχαρη πριν από μια προπόνηση ή λιγότερη λόγω διαβήτη, πρέπει να φάτε την μπανάνα σε συγκεκριμένο επίπεδο ωρίμανσης.
Διατροφολόγοι εξηγούν στη Huffington Post τα διάφορα επίπεδα ωρίμανσης της μπανάνας και ποιες ανάγκες υγείας ή στόχοι εξυπηρετούνται καλύτερα σε καθένα από αυτά.
Άγουρη μπανάνα
«Σε αυτό το στάδιο, η μπανάνα έχει το υψηλότερο ποσοστό ανθεκτικού αμύλου και χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη», λέει η Έιβερι Ζένκερ, διατροφολόγος στο MyCrohnsAndColitisTeam.
Τα οφέλη του ανθεκτικού αμύλου είναι πολλά – μεταξύ των οποίων η υποστήριξη των καλών βακτηρίων του εντέρου που μειώνουν τη φλεγμονή και η διατήρηση σταθερών επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Επίσης, η πέψη του είναι πιο αργή, βοηθώντας να νιώθετε χορτάτοι για μεγαλύτερο διάστημα.
«Το ανθεκτικό άμυλο λειτουργεί παρόμοια με τις ίνες, καθώς ζυμώνεται στο έντερο (τροφοδοτώντας τα καλά βακτήρια) και μπορεί να είναι χρήσιμο για τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα», προσθέτει η διατροφολόγος Αμάντα Σαουσέντα, καθηγήτρια διατροφής στο California State University, Long Beach.
Αυτό το επίπεδο ωρίμανσης είναι ιδανικό για όσους προσπαθούν να ελέγξουν τα επίπεδα γλυκόζης, όπως άτομα με προδιαβήτη, διαβήτη τύπου 2 ή άλλες μεταβολικές διαταραχές.
Οι άγουρες μπανάνες μπορούν επίσης να ωφελήσουν όσους θέλουν να βελτιώσουν την υγεία του εντέρου και την ισορροπία του μικροβιώματος, κάτι που είναι σημαντικό για άτομα με προβλήματα πέψης, όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
Μπορείτε να αυξήσετε τα οφέλη της πράσινης μπανάνας τρώγοντάς την με φυστικοβούτυρο για λίγη πρωτεΐνη και υγιή λιπαρά, που βοηθούν στην καλύτερη ανταπόκριση του σακχάρου και την υγεία του εντέρου.
Αυτοί που είναι καλό να την αποφεύγουν είναι οι αθλητές, καθώς η αργή πέψη μπορεί να προκαλέσει αίσθημα βάρους στο στομάχι, αλλά κι όσοι είναι ευαίσθητοι στο ανθεκτικό άμυλο και εμφανίζουν δυσφορία.
Σχεδόν ώριμη μπανάνα
Σε αυτό το στάδιο, «το ανθεκτικό άμυλο έχει αρχίσει να μετατρέπεται σε απλό σάκχαρο», λέει η Ζένκερ.
Τα μέταλλα παραμένουν σταθερά, ιδιαίτερα το κάλιο και το μαγνήσιο.
Αυτή η μπανάνα συνιστάται σε όσους θέλουν τα πεπτικά οφέλη μιας άγουρης μπανάνας, αλλά και όσους χρειάζονται σταθερή ενέργεια όλη μέρα, χωρίς μεγάλες αυξήσεις σακχάρου.
Είναι ιδανική για άτομα με αντίσταση στην ινσουλίνη, προδιαβήτη, διαβήτη, μεταβολικό σύνδρομο ή πεπτικά προβλήματα. Είναι ακόμη ωφέλιμη για γυναίκες γύρω ή μετά την εμμηνόπαυση λόγω του ανθεκτικού αμύλου, που βοηθά στον έλεγχο της ινσουλίνης και στην υγεία του εντέρου.
Ώριμη μπανάνα
Οι μπανάνες σε αυτό το στάδιο είναι τελείως κίτρινες και μαλακές αλλά όχι πολτώδεις.
Σε αυτό το στάδιο, το άμυλο έχει μετατραπεί κυρίως σε φυσικά σάκχαρα, οι ίνες μειώνονται και η περιεκτικότητα σε σάκχαρα και αντιοξειδωτικά αυξάνεται. Οι βιταμίνες και τα μέταλλα φτάνουν στο μέγιστο.
Καλή επιλογή για πριν την προπόνηση, για γρήγορη ενέργεια ή για αύξηση πρόσληψης καλίου (π.χ., για έλεγχο υψηλής αρτηριακής πίεσης ή άλλων καρδιαγγειακών θεμάτων), καθώς και για παιδιά που χρειάζονται ένα εύκολο, υγιεινό και γλυκό σνακ.
Πολύ ώριμη μπανάνα και... μαύρη μπανάνα
Στην επόμενη φάση, οι μπανάνες είναι μαλακές, με καφέ στίγματα και έντονο άρωμα.
Η περιεκτικότητα σε ζάχαρη είναι σχεδόν στο μέγιστο, ενώ οι ίνες συνεχίζουν να μειώνονται. Μια πολύ ώριμη μπανάνα είναι καλή για γρήγορη ενέργεια, για άτομα με ευαίσθητο πεπτικό σύστημα, για όσους έχουν χαμηλή όρεξη και θέλουν ένα γλυκό σνακ. Αυτοί που θέλουν να ελέγξουν το σάκχαρό τους, πάλι, καλό θα ήταν να την αποφύγουν.
Όταν πλέον η μπανάνα γίνει καφέ ή μαύρη, έχει τη μέγιστη περιεκτικότητα σε ζάχαρη και αντιοξειδωτικά, ελάχιστες φυτικές ίνες, ενώ χάνει βιταμίνη C, αλλά διατηρεί το κάλιο. Κάποιες βιταμίνες αυξάνονται, άλλες μειώνονται — για παράδειγμα, η βιταμίνη C μειώνεται από 14 mg σε 10 mg, ενώ το φυλλικό οξύ αυξάνεται λίγο.
Κατάλληλη κυρίως για ψήσιμο και κατεψυγμένες συνταγές (ψωμί μπανάνας, μπισκότα, smoothies) παρά ως ωμό σνακ. Είναι εύπεπτη και κατάλληλη για όσους χρειάζονται γρήγορες θερμίδες, όπως οι αθλητές, αλλά όχι ιδανική για διαβητικούς ή όσους θέλουν ίνες ή υψηλή θρεπτική αξία.
Σε αυτή τη φάση προτιμάται η χρήση της σε smoothies, καθώς χρειάζεται λιγότερη ποσότητα, κάτι που μειώνει τα πρόσθετα σάκχαρα.
