Ο καφές είναι ένα από τα πιο αγαπημένα ροφήματα παγκοσμίως και, όταν καταναλώνεται με μέτρο, μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία.
Είναι πλούσιος σε αντιοξειδωτικά που προστατεύουν τα κύτταρα από τη φθορά και ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Η καφεΐνη που περιέχει συμβάλλει στην ενίσχυση της συγκέντρωσης και της εγρήγορσης, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης νευροεκφυλιστικών νοσημάτων όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.
Επίσης, η μέτρια κατανάλωση καφέ έχει συνδεθεί με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 και ορισμένων μορφών καρκίνου, όπως του ήπατος.
Ο καφές βέβαια έχει και κάποια μειονεκτήματα: Είναι σημαντικό, ας πούμε, να αποφεύγεται η υπερβολική κατανάλωση, καθώς μπορεί να προκαλέσει αϋπνία, ταχυπαλμία ή νευρικότητα, ενώ περιέχει φυσικές ενώσεις που μπορούν να αυξήσουν τη χοληστερόλη.
Αυτό που εξηγούν μάλιστα ερευνητές από τη Σουηδία είναι πως ανάλογα με τον τρόπο παρασκευής του, ο καφές θέλει και διαφορετική προσοχή.
«Γνωρίζουμε εδώ και δεκαετίες ότι ορισμένοι τύποι καφέ μπορούν να αυξήσουν τα επίπεδα χοληστερόλης», δήλωσε στο BBC Science Focus ο Dr. David Iggman - ένας από τους συγγραφείς της νέας μελέτης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases.
Συγκεκριμένα, ο αφιλτράριστος ή o καφές που βράζει στο νερό (βλ. ελληνικός καφές) είναι γνωστό ότι περιέχει δύο ενώσεις που αυξάνουν τη χοληστερόλη - την καφεστόλη και την καχβεόλη - οι οποίες ανήκουν σε μια ομάδα φυσικών λιπαρών ουσιών που ονομάζονται διτερπένια.
Αυτές έχουν συσχετιστεί με υψηλότερα επίπεδα LDL (ή «κακής») χοληστερόλης και αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Έχει επίσης αποδειχθεί ότι μειώνουν ελαφρώς την HDL («καλή») χοληστερόλη. Ο φιλτραρισμένος καφές, αντίθετα, τείνει να περιέχει πολύ χαμηλότερα επίπεδα αυτών των ουσιών και θεωρείται ασφαλέστερη επιλογή από αυτή την άποψη.
«Στη δουλειά μας όμως, πίνουμε πολύ καφέ από μηχανές», δήλωσε ο Iggman, εξηγώντας το πού θέλησε να εστιάσει η ομάδα του.
Η ομάδα εξέτασε 14 μηχανές καφέ σε διάφορους χώρους εργασίας. Για τον κάθε καφέ έλαβε δείγμα και μέτρησε τα επίπεδα καφεστόλης και καχουόλης στο τελικό φλιτζάνι.
Για λόγους σύγκρισης, ανέλυσε ακόμη άλλους κοινούς τύπους καφέ - όπως καφέ με την μέθοδο εκχύλισης Chemex (drip coffee, δημοφιλής στην Σκανδιναβία), πρέσα γαλλικού, εσπρέσο κ.α.
Τα αποτελέσματα; Υπήρχε μεγάλη διακύμανση μεταξύ των μηχανών αλλά προέκυψε ένα μοτίβο.
«Από τα δεδομένα μας μπορούμε να πούμε ότι οι μηχανές "υγρής εκχύλισης" είναι σίγουρα η καλύτερη επιλογή», είπε. «Οι περισσότερες από αυτές παρήγαγαν καφέ με πολύ χαμηλά επίπεδα διτερπενίων - παρόμοια με αυτά που θα παίρνατε από έναν καφέ φίλτρου».
Οι μηχανές υγρής εκχύλισης δεν παρασκευάζουν καφέ με την παραδοσιακή έννοια του όρου. Αντιθέτως, συνδυάζουν ένα υγρό συμπύκνωμα καφέ με ζεστό νερό για να γεμίσουν το φλιτζάνι σας.
Αντίθετα, οι μηχανές παρασκευής καφέ χρησιμοποιούν αλεσμένους ή ολόκληρους κόκκους και συνήθως περνούν το ζεστό νερό μέσα από ένα μεταλλικό φίλτρο - με αποτέλεσμα υψηλότερα επίπεδα ενώσεων που αυξάνουν τη χοληστερόλη.
«Ακόμα δεν γνωρίζουμε ακριβώς πόσο αυτά τα μηχανήματα επηρεάζουν τα λιπίδια του αίματος», τονίζει ο Dr. David Iggman. «Πιθανώς εξαρτάται από το πόσο καφέ πίνετε». Σε κάθε περίπτωση όμως η καλύτερη επιλογή είναι ο καφές που περνάει από χάρτινο φίλτρο.
