Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (BMI) είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα αλλά και πιο αμφιλεγόμενα εργαλεία στην ιατρική για την εκτίμηση του βάρους και των κινδύνων που μπορεί αυτό να ενέχει για την υγεία.
Τα τελευταία χρόνια, πολλοί ειδικοί έχουν εκφράσει προβληματισμούς για τη χρήση του BMI, καθώς συχνά κατατάσσει ανθρώπους σε ομάδες υψηλού κινδύνου για παθήσεις που σχετίζονται με την παχυσαρκία, χωρίς να λαμβάνει υπόψη σημαντικούς παράγοντες. Για παράδειγμα, δεν εξετάζει αν το βάρος ενός ατόμου οφείλεται σε μυϊκή μάζα ή πού ακριβώς εντοπίζεται το λίπος στο σώμα του. Έτσι, ένας Ολυμπιονίκης μπορεί να χαρακτηριστεί «παχύσαρκος» βάσει του BMI, ενώ κάποιος με μεταβολικό σύνδρομο μπορεί να θεωρηθεί «υγιής» επειδή το βάρος του είναι φυσιολογικό.
Το πλεονέκτημα του BMI είναι η απλότητά του: με έναν γρήγορο μαθηματικό υπολογισμό, προκύπτει ένας αριθμός που χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς για την υγεία. Ωστόσο, πιο προηγμένες μέθοδοι, όπως οι σωματικές απεικονίσεις που υπολογίζουν το ποσοστό λίπους στο σώμα, παρέχουν πληρέστερα δεδομένα αλλά είναι δαπανηρές και δύσκολα προσβάσιμες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μια νέα προσέγγιση, γνωστή ως Δείκτης Στρογγυλότητας Σώματος (BRI), κερδίζει έδαφος ως μια πιο απλή και πιθανόν πιο αξιόπιστη μέθοδος για την εκτίμηση της παχυσαρκίας και των σχετικών κινδύνων για την υγεία. Ο BRI βασίζεται σε μετρήσεις της μέσης και των γοφών και υπολογίζει πόσο στρογγυλό είναι το μέσο του σώματος σε σχέση με το ύψος.
Έρευνες, όπως αναφέρει το healthstat.gr, δείχνουν ότι η σύσταση του σώματος -δηλαδή η κατανομή λίπους, μυών, οστών και άλλων ιστών- είναι πιο σημαντική για την υγεία από το συνολικό βάρος. Ειδικά η συσσώρευση λίπους γύρω από τη μέση συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για προβλήματα, όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, διαβήτη τύπου 2 και καρκίνο.
Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, ο BRI φαίνεται να προβλέπει καλύτερα τον κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών και τη θνησιμότητα σε σχέση με τον BMI, όπως αποκαλύπτει πρόσφατο ρεπορτάζ στο Very Well Health.
Πώς θα υπολογίσετε το BRI και ποια τα όρια
Ο Δείκτης Στρογγυλότητας Σώματος (BRI) προσπαθεί να υπολογίσει τον όγκο του σώματος, αντιμετωπίζοντάς τον ως κύλινδρο. Ωστόσο, η Δρ. Ντιάνα Θόμας, καθηγήτρια μαθηματικών στην Αμερικανική Στρατιωτική Ακαδημία στο West Point, πρότεινε ένα διαφορετικό σχήμα για τον υπολογισμό.
Το 2013, η Θόμας και η ομάδα της παρουσίασαν για πρώτη φορά τον Δείκτη Στρογγυλότητας Σώματος (BRI) σε μια μελέτη. Ο BRI τοποθετεί ένα οβάλ γύρω από το σώμα και υπολογίζει την εκκεντρότητα της μέσης, δηλαδή πόσο στρογγυλό είναι το μέσο του σώματος, από ένα πιο «στενό» σχήμα έως ένα τέλεια κυκλικό.
Η εξίσωση για τον υπολογισμό του BRI είναι η εξής:
BRI = 364.2 - 365.5 × √(1 - (Περιφέρεια Μέσης / (2 × Ύψος))²). Ειδάλλως, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα εργαλείο που θα υπολογίσει το BRI σας για εσάς, κάνοντας κλικ ΕΔΩ.
Ο BRI κυμαίνεται από 1 έως 16, με τους περισσότερους ανθρώπους να βρίσκονται μεταξύ 1 και 10. Ωστόσο, άτομα με BRI από 7 και πάνω – που έχουν πιο πλατιά και στρογγυλά σώματα – φαίνεται να έχουν αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας από οποιαδήποτε αιτία, μέχρι και 49% περισσότερο σε σχέση με εκείνους που έχουν μέσο BRI γύρω από το 5. Οι περισσότεροι επιστήμονες, λοιπόν, συμφωνούν ότι τα φυσιολογικά όρια είναι μεταξύ 3 και 7.
Σε μια ανασκόπηση το 2020, οι υψηλές τιμές BRI συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου και άλλων χρόνιων προβλημάτων υγείας.
Πόσο ακριβής είναι ο δείκτης BRI
Στη δεκαετία που έχει περάσει από την εμφάνιση του BRI, μελέτες από άλλες χώρες έχουν δείξει ότι ο BRI μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πρόβλεψη του κινδύνου εμφάνισης ορισμένων παθήσεων. Ωστόσο, καμία από αυτές τις μελέτες δεν είχε εξετάσει τη χρήση του για την εκτίμηση του κινδύνου θνησιμότητας από οποιαδήποτε αιτία στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τον Οκτώβριο, μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, ανάλυσε δεδομένα από περίπου 33.000 ενήλικες στις ΗΠΑ, τα οποία συλλέχθηκαν από το NHANES μεταξύ 1999 και 2018. Οι ερευνητές χώρισαν τους συμμετέχοντες σε πέντε ομάδες με βάση τον BRI τους.
Όταν έδειξαν τα δεδομένα, τα άτομα με τον υψηλότερο BRI είχαν τον υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία. Ωστόσο, εκείνοι με τους χαμηλότερους δείκτες στρογγυλότητας του σώματος παρουσίασαν επίσης κακά αποτελέσματα.
Οι άνθρωποι στην πρώτη ομάδα ήταν 25% πιο πιθανό να πεθάνουν από οποιαδήποτε αιτία σε σχέση με αυτούς στην τρίτη ομάδα. Ο BRI φάνηκε να εκτιμά τον κίνδυνο ασθένειας με μεγαλύτερη ακρίβεια και λιγότερη αβεβαιότητα σε σχέση με τον δείκτη μάζας σώματος που δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην αναλογία βάρους – ύψους των ασθενών.
Η Δρ. Μπίντλις δήλωσε ότι παρά τα υποσχόμενα αποτελέσματα αυτής της μελέτης και τη «διευρυνόμενη συναίνεση» ότι ο BMI δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως μοναδικός δείκτης για την υγεία, ο BRI δεν είναι ακόμα ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο εργαλείο.
Εξάλλου, όπως ισχύει και με άλλους δείκτες, το BRI δεν πρέπει να αξιολογείται μεμονωμένα. Συνιστάται να συνδυάζεται με άλλες μετρήσεις, όπως το BMI, η περιφέρεια μέσης και η αναλογία μέσης-ισχίου, για μια πλήρη εικόνα της κατάστασης υγείας σας.
