Επώδυνος «επισκέπτης» σε άτομα άνω των 50 ετών, ο έρπης ζωστήρας, αποτελεί ένα τα πιο συχνά εμφανιζόμενα νοσήματα που πλήττει τους ανθρώπους μέσης και τρίτης ηλικίας. Πρόκειται όμως για ένα νόσημα που μπορεί να προληφθεί με εμβολιασμό, προφυλάσσοντας έτσι το συγκεκριμένο ηλιακό κοινό από τον έντονο πόνο και την επιβάρυνση της καθημερινότητας τους που προκαλούνται σε περίπτωση νόσησης. Μάλιστα, οι τελευταίες εξελίξεις παρέχουν τη δυνατότητα στα άτομα άνω των 50, να «θωρακιστούν» με ένα νέο εμβόλιο το οποίο προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα.
Άλλωστε, όπως ανέδειξε η πανδημία, τα εμβόλια δεν αφορούν μόνο τα παιδιά, αλλά μπορούν να επωφεληθούν και οι ενήλικες έναντι άλλων λοιμωδών νοσημάτων όπως ο πνευμονιόκοκκος, η γρίπη και ο έρπης ζωστήρας.
Έρπης ζωστήρας
Ο έρπης ζωστήρας είναι ένα εξαιρετικά επώδυνο λοιμώδες νόσημα που πλήττει συνήθως τους ανθρώπους μέσης και τρίτης ηλικίας, καθώς οι αμυντικοί μηχανισμοί του ανοσοποιητικού συστήματος προοδευτικά εξασθενούν, ειδικά μετά την ηλικία των 50 ετών ή και λόγω ανοσοκαταστολής λόγω νόσου ή θεραπείας.
Εκτιμάται ότι πάνω από το 90% των ενηλίκων ηλικίας 50 ετών και άνω είναι ήδη φορείς του ιού που προκαλεί έρπητα ζωστήρα και σε 1 από τους 3 ο ανενεργός ιός επανενεργοποιείται προκαλώντας το εξαιρετικά επώδυνο νόσημα το οποίο μπορεί να έχει και σοβαρές επιπλοκές για τον ασθενή.
Μεταξύ των σοβαρών επιπλοκών είναι η μεθερπητική νευραλγία (PHN), που εμφανίζεται σε περίπου 30% των ασθενών που νοσούν από έρπητα ζωστήρα αλλά ο οφθαλμικός έρπης ζωστήρας, που εμφανίζεται σε περίπου 25% των ασθενών που νοσούν από έρπητα ζωστήρα
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η επιβάρυνση στην ποιότητα ζωής των ασθενών είναι σημαντική, καθώς ο έρπης ζωστήρας συνοδεύεται από πόνο, ο οποίος μπορεί να γίνει αφόρητος. Όταν αυτός ο πόνος εξελίσσεται σε μακροχρόνιο νευροπαθητικό, οδηγεί στη «μεθερπητική νευραλγία». Στην περίπτωση αυτή, ο πόνος διαρκεί από μερικούς μήνες έως και χρόνια, επηρεάζοντας καταλυτικά την καθημερινότητα των πασχόντων.
Το εμβόλιο «ασπίδα»
Η αξία του εμβολιασμού και στην περίπτωση του έρπητα ζωστήρα είναι σημαντική, λόγω της υψηλής συχνότητάς του, αλλά και επειδή ο έρπης ζωστήρας δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά με φαρμακευτική αγωγή, ενώ η αποτελεσματικότητα των θεραπειών για την αντιμετώπιση του πόνου είναι περιορισμένη.
Στην παρούσα χρονική στιγμή το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών ενηλίκων συστήνει τον εμβολιασμό όλων των ενηλίκων ηλικίας 60-75 ετών ανεξάρτητα από προηγούμενο ιστορικό νόσησης. Ήδη από το 2014 διαθέτουμε δυνατότητα πρόληψης με το εμβόλιο που ήδη κυκλοφορεί.
Ωστόσο, θετικές εξελίξεις επιτεύχθηκαν στην πρόληψη έναντι του έρπητα ζωστήρα και της μεθερπητικής νευραλγίας, με ένα νέο εμβόλιο που ήδη κυκλοφορεί στις Η.Π.Α από το 2018 και προσφάτως τιμολογήθηκε στη χώρα μας, το οποίο διαθέτει πολύ υψηλή και με μεγάλη διάρκεια αποτελεσματικότητα σε όλες τις ηλικιακές ομάδες από 50 ετών, καθώς και σε ασθενείς ηλικίας από 18 ετών και άνω που βρίσκονται σε ανοσοκαταστολή λόγω νόσου ή θεραπείας και για τους οποίους μέχρι πρότινος δεν υπήρχε δυνατότητα προστασίας έναντι του έρπητα ζωστήρα. Ως αποτέλεσμα έχει το νέο εμβόλιο να καλύπτει μια μεγάλη και ανεκπλήρωτη μέχρι σήμερα ιατρική ανάγκη.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το νέο εμβόλιο πρόκειται άμεσα να συμπεριληφθεί στη λίστα των συνταγογραφούμενων/ αποζημιούμενων σκευασμάτων, ικανοποιώντας την ανάγκη για περισσότερη προστασία από την επώδυνη νόσο.
