Η μάχη κατά του καρκίνου έχει σημειώσει εντυπωσιακή πρόοδο τις τελευταίες δεκαετίες. Θεραπείες που άλλοτε θεωρούνταν αδιανόητες έχουν μετατρέψει πολλές μορφές της νόσου από σχεδόν βέβαιες θανατικές καταδίκες σε νόσους που μπορούν να αντιμετωπιστούν ή να ελεγχθούν για χρόνια.
Ωστόσο, ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί μια εξαιρετικά σύνθετη ομάδα περισσότερων από 200 διαφορετικών παθήσεων, γεγονός που σημαίνει ότι δεν υπάρχει μία ενιαία θεραπεία. Και ακριβώς αυτό το κενό, σε συνδυασμό με την απόγνωση πολλών ασθενών και των οικογενειών τους, δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για την εμφάνιση ψευτογιατρών και ψευτοθεραπειών.
Το πιο πρόσφατο παράδειγμα προέρχεται από μια κλινική στο νότιο Λονδίνο, όπου ασθενείς με καρκίνο τελικού σταδίου υποβάλλονται σε μια διαδικασία που προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην επιστημονική κοινότητα.
Οι ασθενείς τοποθετούνται γυμνοί μέσα σε έναν μεγάλο πλαστικό σάκο, αφήνοντας μόνο το κεφάλι τους εκτός, ενώ το σώμα τους εκτίθεται σε αέριο διοξειδίου του χλωρίου, μιας χημικής ουσίας που χρησιμοποιείται ως ισχυρό οξειδωτικό και βιομηχανικό λευκαντικό.
Οι υποστηρικτές της μεθόδου ισχυρίζονται ότι το διοξείδιο του χλωρίου προκαλεί έντονο οξειδωτικό στρες στα καρκινικά κύτταρα, μεταβάλλει το εσωτερικό τους pH και οδηγεί στην αυτοκαταστροφή των όγκων.
Ωστόσο, όπως αναφέρουν ειδικοί στο WIRED, δεν υπάρχει καμία επιστημονική απόδειξη που να υποστηρίζει αυτούς τους ισχυρισμούς. Η Caroline Geraghty, ανώτερη νοσηλεύτρια του Cancer Research UK, ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να τεκμηριώνουν οποιαδήποτε αντικαρκινική δράση της συγκεκριμένης πρακτικής.
Ακόμη και ο άνθρωπος που εφαρμόζει τη μέθοδο, ο Alastair Jessel, παραδέχεται ότι η διαδικασία είναι επικίνδυνη. Ο Jessel, πρώην χρηματιστής, πρώην πωλητής παγωτών και σήμερα αυτοαποκαλούμενος θεραπευτής ολιστικής ιατρικής, πραγματοποιεί τις συνεδρίες στην Battersea Park Clinic του Λονδίνου. Παρότι αναγνωρίζει τους κινδύνους, συνεχίζει να προσφέρει τη θεραπεία, παρουσιάζοντάς την ως μια καινοτόμο προσέγγιση απέναντι στον καρκίνο.
Η ιδέα δεν είναι δική του. Βασίζεται στις θεωρίες του Γερμανού Andreas Kalcker, ο οποίος παρουσίασε την επονομαζόμενη “Protocol G” θεραπεία στο βιβλίο του με τίτλο: “Forbidden Health: Incurable Was Yesterday”, που εκδόθηκε το 2021.
Ο Kalcker πρότεινε τη χρήση αερίου διοξειδίου του χλωρίου για την αντιμετώπιση διαφόρων ασθενειών, χωρίς όμως να υπάρχουν αξιόπιστες κλινικές αποδείξεις που να επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα ή την ασφάλεια της μεθόδου.
Επιταχυντής των εξελιξεων η πανδημία του κορονοϊού
Η πανδημία της COVID-19 λειτούργησε ως επιταχυντής για την εξάπλωση παρόμοιων θεωριών. Η δυσπιστία απέναντι στην επιστήμη και τους θεσμούς, σε συνδυασμό με το σύνθημα “κάνε τη δική σου έρευνα”, ευνόησε την προβολή προσώπων που προωθούν μη αποδεδειγμένες και επικίνδυνες ενίοτε θεραπείες.
Αν και ο Kalcker δεν ήταν ο εμπνευστής των γνωστών θεωριών περί χρήσης λευκαντικού ως θεραπείας για την COVID-19, το έργο του βρήκε πρόσφορο έδαφος σε αυτό το περιβάλλον. Σήμερα θεωρείται σημείο αναφοράς από μια κοινότητα υποστηρικτών του διοξειδίου του χλωρίου, γνωστή ανεπίσημα ως “bleacher community”.
Η κοινότητα αυτή διατηρεί έντονη διαδικτυακή παρουσία μέσα από ομάδες, φόρουμ και podcasts. Σε μία από αυτές τις εκπομπές, ο Jessel υποστήριξε ότι το διοξείδιο του χλωρίου μπορεί να θεραπεύσει όχι μόνο τον καρκίνο, αλλά και τον HIV και τον αυτισμό, ισχυρισμοί που στερούνται επιστημονικής τεκμηρίωσης.
Στην ίδια συνέντευξη περιέγραψε και τη διαδικασία των θεραπειών, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι δεν φανταζόταν ποτέ πως, ως επιχειρηματίας, θα βρισκόταν μπροστά σε γυμνούς ασθενείς μέσα σε πλαστικούς σάκους, αλλά υποστήριξε ότι τα αποτελέσματα που βλέπει είναι «πραγματικά απίστευτα».
Όταν το WIRED ζήτησε από τον Jessel να απαντήσει σε ερωτήσεις για τη μέθοδο, εκείνος αρνήθηκε να σχολιάσει και παρέπεμψε αποκλειστικά στο βιβλίο του Kalcker. Σε άλλη εμφάνισή του σε podcast υποστήριξε επίσης ότι μία από τις εννέα βασικές αιτίες εμφάνισης του καρκίνου είναι ένας «κακός γάμος», έναν ακόμη ισχυρισμό που δεν στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα.
Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει καμία αξιόπιστη κλινική μελέτη που να αποδεικνύει ότι το “Protocol G” μπορεί να θεραπεύσει τον καρκίνο. Αντίθετα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τέτοιες πρακτικές μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες στην υγεία, να επιβαρύνουν οικονομικά ευάλωτους ασθενείς και, κυρίως, να τους απομακρύνουν από θεραπείες που έχουν αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα.
Πέρα όμως από τον κίνδυνο για τους ίδιους τους ασθενείς, η προώθηση αυτών των θεωριών δημιουργεί και ένα ευρύτερο κοινωνικό πρόβλημα. Οι άνθρωποι που τις προωθούν αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο κοινό, οικονομικά οφέλη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πολιτική επιρροή.
Αν και η συγκεκριμένη πρακτική περιορίζεται σήμερα σε μια κλινική του Λονδίνου, η λεγόμενη “bleacher community” αναπτύσσεται και στις ΗΠΑ, όπου μέλη της έχουν εκφράσει την επιθυμία να συνεργαστούν με τον υπουργό Υγείας των ΗΠΑ, Robert F. Kennedy Jr., προκειμένου να προωθήσουν τη χρήση του διοξειδίου του χλωρίου στο πλαίσιο της ατζέντας “Make America Healthy Again”(MAHA).
Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις ανησυχίες επιστημόνων και ειδικών δημόσιας υγείας, οι οποίοι προειδοποιούν ότι η αποδυνάμωση της επιστημονικής τεκμηρίωσης στη χάραξη πολιτικής μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την προστασία των ασθενών.
