Η διεθνώς αναγνωρισμένη Ελληνίδα ογκολόγος και ερευνήτρια Δρ. Βαλσάμω (Έλσα) Αναγνωστού συγκαταλέγεται στους φετινούς τιμώμενους επιστήμονες του ECOG-ACRIN Cancer Research Group, λαμβάνοντας το Βραβείο Νέου Ερευνητή της Χρονιάς (Young Investigator of the Year Award) για το 2026.
Μαζί με τους Δρ. Jordan D. Berlin και Δρ. Olisaemeka Ogbue, η Δρ. Αναγνωστού διακρίθηκε για την εξαιρετική συνεισφορά της στην ογκολογική έρευνα, την επιστημονική ηγεσία και τη βελτίωση της φροντίδας των ασθενών με καρκίνο μέσω κλινικών δοκιμών.
Το ECOG-ACRIN Cancer Research Group, ένας από τους κορυφαίους οργανισμούς κλινικής έρευνας στον κόσμο, απονέμει από το 1992 ετήσια βραβεία σε ερευνητές που έχουν επιδείξει σημαντικά επιστημονικά και διοικητικά επιτεύγματα στα πρώτα στάδια της καριέρας τους. Παράλληλα, μέσω του προγράμματος Mentoring Program και της πρωτοβουλίας Remarkable Mentor in Oncology Award, αναγνωρίζει τη σημασία της καθοδήγησης και της ανάπτυξης της επόμενης γενιάς επιστημόνων.
Η Δρ. Αναγνωστού τιμήθηκε για την πρωτοποριακή της συμβολή στη μεταφραστική έρευνα του καρκίνου του πνεύμονα. Σήμερα κατέχει τη θέση της Καθηγήτριας Ογκολογίας Alex Grass στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Johns Hopkins στη Βαλτιμόρη των Ηνωμένων Πολιτειών. Παράλληλα, είναι συνδιευθύντρια του Προγράμματος Κακοηθειών του Ανώτερου Πεπτικού Συστήματος και διευθύντρια της Βιοτράπεζας Θωρακικής Ογκολογίας στο Sidney Kimmel Comprehensive Cancer Center.
Στο ίδιο κέντρο ηγείται των αναλύσεων Ακριβείας στην Ογκολογία, ενώ συμμετέχει ως συνεπικεφαλής στο Molecular Tumor Board και στο Thoracic Oncology Precision Medicine Center of Excellence. Επιπλέον, διευθύνει το ερευνητικό εργαστήριο Anagnostou Lab στο Johns Hopkins, το οποίο μελετά το γονιδιωματικό υπόβαθρο της ανταπόκρισης και της ανθεκτικότητας στις αντικαρκινικές θεραπείες, με ιδιαίτερη έμφαση στις ανοσοθεραπείες.
Η ερευνητική της δραστηριότητα έχει συμβάλει καθοριστικά στην ανάπτυξη και εφαρμογή του κυκλοφορούντος καρκινικού DNA (circulating tumor DNA – ctDNA) ως εργαλείου παρακολούθησης της ανταπόκρισης των ασθενών στις ανοσοθεραπείες.
Ανάμεσα στα σημαντικότερα επιτεύγματά της συγκαταλέγεται η μελέτη BR.36, η πρώτη κλινική δοκιμή που βασίζεται στο ctDNA για ασθενείς με προχωρημένο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, στην οποία ηγείται διεθνώς.
Τα αποτελέσματα της πρώτης φάσης της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο Nature Medicine, αποτέλεσαν σημαντικό ορόσημο για την ογκολογία ακριβείας. Η μελέτη πέτυχε τον πρωταρχικό της στόχο, προσδιορίζοντας με ακρίβεια τη μοριακή ανταπόκριση των ασθενών, τον χρόνο εμφάνισης της νόσου και τη συσχέτισή της με τα απεικονιστικά ευρήματα. Η επιτυχία αυτή οδήγησε στην έναρξη της δεύτερης φάσης της BR.36, μιας διεθνούς πολυκεντρικής μελέτης φάσης 2/3 που βρίσκεται σε εξέλιξη και θα μπορούσε να μεταμορφώσει τη θεραπευτική προσέγγιση ασθενών με μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα.
Η Δρ. Αναγνωστού διαδραματίζει επίσης ηγετικό ρόλο σε ερευνητικές πρωτοβουλίες που αφορούν τον καρκίνο θώρακος και την επιστήμη των δεδομένων, τόσο στο ECOG-ACRIN όσο και στην PrECOG LLC. Οι πρωτοποριακές της εργασίες και οι σημαντικές επιστημονικές της συνεισφορές την έχουν καθιερώσει ως μία από τις πλέον αναγνωρισμένες προσωπικότητες παγκοσμίως στον τομέα της ογκολογίας ακριβείας.
Το ECOG-ACRIN Cancer Research Group θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους οργανισμούς κλινικής έρευνας για τον καρκίνο διεθνώς. Μέσα από πολυκεντρικές κλινικές δοκιμές, όπως οι TAILORx, TMIST, NCI-MATCH και ComboMATCH, αξιοποιεί προηγμένες γονιδιωματικές τεχνολογίες με στόχο τη βελτίωση της διάγνωσης και της θεραπείας του καρκίνου. Το δίκτυό του περιλαμβάνει περισσότερα από 1.400 νοσοκομεία και ογκολογικά κέντρα στις Ηνωμένες Πολιτείες και διεθνώς, καθώς και σχεδόν 21.000 ερευνητές και υποστηρικτές της ογκολογικής έρευνας.
Η πορεία της πρωτοπόρου στην ογκολογία ακριβείας
Η Δρ. Έλσα Αναγνωστού αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου απέκτησε τόσο το πτυχίο Ιατρικής όσο και διδακτορικό δίπλωμα στη Βιολογία του Καρκίνου. Στη συνέχεια μετέβη στις ΗΠΑ, ολοκληρώνοντας την ειδικότητά της στην Εσωτερική Παθολογία στο Yale New Haven Hospital και ακολούθως εξειδίκευση στην Ιατρική Ογκολογία στο Sidney Kimmel Comprehensive Cancer Center του Πανεπιστημίου Johns Hopkins.
Κατά τη διάρκεια της μεταδιδακτορικής της έρευνας πραγματοποίησε μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στον τομέα της ανοσογονιδιωματικής του καρκίνου. Η ερευνητική της ομάδα απέδειξε ότι τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να διαφεύγουν από την ανοσολογική επιτήρηση εξαλείφοντας ανοσογόνες μεταλλάξεις και τα αντίστοιχα νεοαντιγόνα μέσω χρωμοσωμικών διαγραφών.
Η εργασία αυτή, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cancer Discovery, θεωρείται ορόσημο για τον κλάδο και έχει συγκεντρώσει περισσότερες από 700 επιστημονικές αναφορές.
Η δυναμική της πορεία αναγνωρίστηκε από πολύ νωρίς. Μεταξύ άλλων τιμήθηκε με το ECOG-ACRIN Paul Carbone Fellowship Award, το Next Generation Star Award της American Association for Cancer Research (AACR) και το Richard C. Devereaux Outstanding Young Investigator Award in Lung Cancer Prevention από τη Διεθνή Ένωση για τη Μελέτη του Καρκίνου του Πνεύμονα (IASLC) και το Prevent Cancer Foundation. Το 2016 επιλέχθηκε ως MacMillan Pathway to Independence Scholar, ενώ λίγο αργότερα έλαβε το LUNGevity Career Development Award.
Την ίδια χρονιά εντάχθηκε στο διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό του Johns Hopkins. Μέσα σε λιγότερο από μία δεκαετία εξελίχθηκε σε μία από τις κορυφαίες προσωπικότητες της ογκολογικής έρευνας, αποκτώντας το 2025 τον βαθμό της καθηγήτριας και μία χρηματοδοτούμενη έδρα (endowed professorship).
Σήμερα ηγείται των μεταφραστικών ερευνητικών δραστηριοτήτων του Προγράμματος Θωρακικής Ογκολογίας του Johns Hopkins, συνδέοντας τα ευρήματα του εργαστηρίου με κλινικές μελέτες ανοσοθεραπείας. Το διεθνώς αναγνωρισμένο έργο της στη γονιδιωματική του καρκίνου και την ανοσοθεραπεία συμβάλλει στη διαμόρφωση κλινικών δοκιμών που έχουν τη δυναμική να αλλάξουν τα θεραπευτικά πρότυπα.
Παράλληλα, πρωτοστατεί στην ενσωμάτωση κλινικών και γονιδιωματικών δεδομένων στην καθημερινή ογκολογική πρακτική, επιτρέποντας πιο τεκμηριωμένες αποφάσεις για τις εξατομικευμένες θεραπείες και ανοίγοντας νέους δρόμους στην αξιοποίηση δεδομένων πραγματικού κόσμου.
Υπό την καθοδήγησή της αναπτύσσονται προηγμένες βάσεις δεδομένων που συνδυάζουν κλινικές πληροφορίες, ψηφιακή παθολογία, απεικονιστικά δεδομένα και γονιδιωματικές αναλύσεις από κλινικές δοκιμές που χρηματοδοτούνται από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ (NCI).
Παράλληλα συμμετέχει σε κορυφαίες διεθνείς επιστημονικές πρωτοβουλίες, ενώ η εξειδίκευσή της στις υγρές βιοψίες και τη γονιδιωματική του καρκίνου την έχει καταστήσει περιζήτητη σύμβουλο σε διεθνείς ερευνητικές ομάδες και επιτροπές.
Έχει συμμετάσχει ενεργά σε συνέδρια και επιστημονικές επιτροπές των ASCO, ESMO, AACR και IASLC, ενώ διαθέτει περισσότερες από 100 δημοσιεύσεις σε κορυφαία επιστημονικά περιοδικά.
