Κατά της πρότασης Κανονισμού για τα φυτά που παράγονται με ορισμένες Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές, καθώς και για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές που προέρχονται από αυτά, ψήφισε στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και μέλος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Σάκης Αρναούτογλου, καθώς και οι υπόλοιποι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ.
Σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, η ψήφος του δεν αποτελεί άρνηση της επιστημονικής προόδου ούτε της καινοτομίας στη γεωργία. Αποτελεί, όμως, σαφή πολιτική τοποθέτηση υπέρ της αρχής της προφύλαξης, της προστασίας του καταναλωτή, της βιολογικής και συμβατικής γεωργίας, της Ελληνικής αγροτικής παραγωγής και της ανάγκης να υπάρχουν σαφείς κανόνες για τη σήμανση, την ιχνηλασιμότητα και την αξιολόγηση κινδύνου.
Το ζήτημα δεν είναι αν η Ευρώπη θα επενδύσει στην καινοτομία. Το ζήτημα είναι αν η καινοτομία θα εφαρμοστεί με διαφάνεια, επιστημονική τεκμηρίωση και σεβασμό στον αγρότη και τον καταναλωτή ή αν θα οδηγήσει σε μια βιαστική απορρύθμιση, χωρίς επαρκείς εγγυήσεις.
Σύμφωνα με τις θέσεις που έχουν διατυπώσει Ελληνικοί επιστημονικοί και κοινωνικοί φορείς, η προτεινόμενη ρύθμιση για τα φυτά ΝΓΤ1 αποδυναμώνει κρίσιμες δικλείδες ασφαλείας, καθώς οδηγεί σε κατάργηση ή σοβαρό περιορισμό της υποχρεωτικής αξιολόγησης κινδύνου, της σήμανσης και της ιχνηλασιμότητας, ενώ περιορίζει και το δικαίωμα των κρατών μελών να απαγορεύουν την καλλιέργεια τέτοιων φυτών στο έδαφός τους. Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. έχει επισημάνει ότι μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τον καταναλωτή, τον παραγωγό, τη βιολογική γεωργία, τη βιοποικιλότητα και την εθνική αγροδιατροφική οικονομία.
Ιδιαίτερα για την Ελλάδα, η συζήτηση αυτή έχει ξεχωριστή σημασία. Η χώρα μας διαθέτει γεωργία μικρής κλίμακας, πλούσιο φυτικό κεφάλαιο, παραδοσιακές ποικιλίες, προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ, βιολογικές καλλιέργειες και μια αγροδιατροφική ταυτότητα που βασίζεται στην ποιότητα, την αυθεντικότητα και την εμπιστοσύνη. Αυτά δεν μπορούν να τεθούν σε κίνδυνο χωρίς σαφείς κανόνες, χωρίς ενημέρωση των πολιτών και χωρίς προστασία των παραγωγών από ενδεχόμενη επιμόλυνση και νομικές ή οικονομικές συνέπειες που συνδέονται με πατέντες και δικαιώματα επί γενετικού υλικού.
Ο Σάκης Αρναούτογλου τόνισε ότι οι αγρότες πρέπει να έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν τι καλλιεργούν και οι καταναλωτές το δικαίωμα να γνωρίζουν τι καταναλώνουν. Η σήμανση και η ιχνηλασιμότητα δεν είναι γραφειοκρατικό βάρος. Είναι βασικές προϋποθέσεις διαφάνειας, εμπιστοσύνης και δημοκρατικής επιλογής.
Όπως υπογραμμίζουν και 38 ελληνικοί φορείς και οργανώσεις που απευθύνθηκαν στους Έλληνες ευρωβουλευτές, η εξαίρεση των ΝΓΤ από το ισχύον πλαίσιο μπορεί να στερήσει από τους αγρότες και τους καταναλωτές κρίσιμες δικλείδες προστασίας, όπως η υποχρεωτική ανάλυση κινδύνου, η παρακολούθηση μετά την απελευθέρωση στο περιβάλλον, η ιχνηλασιμότητα, η σήμανση έως τον τελικό καταναλωτή και το δικαίωμα των κρατών μελών να περιορίζουν ή να απαγορεύουν την καλλιέργεια ΝΓΤ φυτών.
Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ υπογράμμισε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να ζητά από τους παραγωγούς υψηλά περιβαλλοντικά και ποιοτικά πρότυπα και την ίδια στιγμή να ανοίγει τον δρόμο σε ένα πλαίσιο όπου οι ίδιοι οι παραγωγοί κινδυνεύουν να βρεθούν εκτεθειμένοι απέναντι σε ασαφείς κανόνες, πιθανές επιμολύνσεις και συγκέντρωση ελέγχου στα χέρια μεγάλων εταιρειών σπόρων.
Σε δήλωσή του ο Σάκης Αρναούτογλου ανέφερε:
«Ψήφισα κατά γιατί η Ευρώπη δεν μπορεί να νομοθετεί υπέρ των συμφερόντων για ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα που αφορά την τροφή μας, το περιβάλλον, τους αγρότες και το μέλλον της γεωργίας. Η καινοτομία είναι απαραίτητη, αλλά δεν μπορεί να σημαίνει λιγότερη διαφάνεια, λιγότερη προστασία και λιγότερα δικαιώματα για τους πολίτες. Ο καταναλωτής έχει δικαίωμα να γνωρίζει τι τρώει. Ο αγρότης έχει δικαίωμα να γνωρίζει τι σπόρο χρησιμοποιεί και να προστατεύεται από επιμολύνσεις και πατέντες. Η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να υπερασπιστεί τη βιολογική γεωργία, τις παραδοσιακές ποικιλίες, τα προϊόντα ποιότητας και την αγροδιατροφική της ταυτότητα. Δεν λέμε όχι στην επιστήμη. Λέμε όχι στην απορρύθμιση χωρίς εγγυήσεις».
Ο Σάκης Αρναούτογλου σημείωσε ότι η Ευρώπη οφείλει να στηρίξει την έρευνα, την αγροτική ανθεκτικότητα και την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, αλλά με κανόνες που προστατεύουν το δημόσιο συμφέρον. Η τεχνολογική πρόοδος πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο, τη βιώσιμη παραγωγή και την ασφάλεια της διατροφικής αλυσίδας — όχι να υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Για τον λόγο αυτό, ζητά:
- να διατηρηθεί η υποχρεωτική αξιολόγηση κινδύνου για όλες τις κατηγορίες Νέων Γονιδιωματικών Τεχνικών,
- να εξασφαλιστεί πλήρης σήμανση και ιχνηλασιμότητα μέχρι τον τελικό καταναλωτή,
- να προστατευθεί το δικαίωμα των κρατών μελών να λαμβάνουν περιοριστικά μέτρα όταν διακυβεύονται η βιοποικιλότητα, οι τοπικές ποικιλίες, η βιολογική παραγωγή και το δημόσιο συμφέρον,
- να υπάρξει σαφές πλαίσιο ευθύνης σε περίπτωση επιμόλυνσης, με βάση την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»,
- και να προστατευθούν οι Έλληνες παραγωγοί, οι καταναλωτές, οι παραδοσιακές ποικιλίες και τα προϊόντα υψηλής ποιότητας που αποτελούν συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας.
Η ψήφος κατά του Σάκη Αρναούτογλου είναι ψήφος υπέρ της διαφάνειας, της ασφάλειας, της υπεύθυνης επιστήμης και της ελληνικής αγροτικής παραγωγής. Είναι ψήφος υπέρ μιας Ευρώπης που καινοτομεί, αλλά δεν παραδίδει την τροφή, τη γη και τους σπόρους της χωρίς κανόνες και χωρίς λογοδοσία.
