Μπορεί να μην έχουν κάνει ακόμη τα πρώτα τους βήματα ή να μην έχουν πει την πρώτη τους λέξη, ωστόσο ορισμένα μωρά έχουν κατανοήσει τα βασικά της εξαπάτησης πριν καν συμπληρώσουν τον πρώτο χρόνο ζωής τους, σύμφωνα με έρευνα.
Η μελέτη, που βασίστηκε σε συνεντεύξεις με 750 γονείς, έδειξε ότι ένα στα τέσσερα μωρά ηλικίας 10 μηνών εξασκείται σε κάποιες στοιχειώδεις μορφές εξαπάτησης: προσποιούνται ότι δεν ακούν τους γονείς τους, κρύβουν παιχνίδια, τρώνε κρυφά απαγορευμένες τροφές. Μέχρι την ηλικία των τριών ετών, τα παιδιά γίνονται πιο... επιδέξια, κατασκευάζοντας ιστορίες.
«Ήταν συναρπαστικό να διαπιστώσουμε πώς τα παιδιά εξαπατούν από τόσο μικρή ηλικία», δήλωσε η Έλενα Χόικα, καθηγήτρια Παιδαγωγικής στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ και επικεφαλής της έρευνας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μέχρι τώρα, ανέφερε η ίδια, υπήρχε ελάχιστη έρευνα σχετικά με τις πρώιμες μορφές παραπλανητικής συμπεριφοράς. «Η προηγούμενη έρευνα επικεντρωνόταν συχνά στην εξαπάτηση ως κάτι πολύ σύνθετο, που απαιτεί ισχυρές γλωσσικές δεξιότητες και ανεπτυγμένη κατανόηση του τρόπου σκέψης των άλλων», τόνισε.
Η νέα έρευνα άντλησε στοιχεία και από μελέτες συμπεριφοράς ζώων, οι οποίες έχουν καταγράψει μορφές εξαπάτησης χωρίς την ανάγκη λεκτικής επικοινωνίας. Για παράδειγμα, οι χιμπατζήδες συχνά κρύβονται για να φάνε τροφή μακριά από πιο κυρίαρχα μέλη της ομάδας, ενώ έχει παρατηρηθεί ότι ορισμένα πουλιά κάνουν ψεύτικα σήματα κινδύνου για να κλέψουν τροφή.
«Δεν είναι ότι η ικανότητα εξαπάτησης εμφανίζεται ξαφνικά στα τρία ή τέσσερα χρόνια», είπε η Χόικα. «Οι πρώιμες μορφές δεν είναι απαραίτητα πλήρης εξαπάτηση· μάλλον έχουν να κάνουν με το να "τη γλιτώνουν" ή να κερδίζουν κάτι επιπλέον».
«Ως μητέρα τριών παιδιών, μπορώ να επιβεβαιώσω πόσο επινοητικά και πονηρά μπορούν να γίνουν», πρόσθεσε. «Το να κρύβονται κάτω από το τραπέζι ή στο μπάνιο για να φάνε γλυκά ή σοκολάτα είναι μια συνηθισμένη τακτική τους».
Οι ερευνητές έθεσαν σε γονείς περισσότερων από 750 παιδιών ηλικίας από 0 έως 47 μηνών στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ, την Αυστραλία και τον Καναδά μια σειρά ερωτήσεων σχετικά με την ανάπτυξη της παραπλανητικής συμπεριφοράς των παιδιών τους.
Από την ηλικία των δύο ετών, μπορεί να προσποιηθούν ότι δεν ακούν όταν ο γονέας λέει «ώρα να μαζέψουμε», να κρύβουν πράγματα από άλλους ή να αρνούνται κάτι – για παράδειγμα να έχουν φάει σοκολάτα και όταν ρωτηθούν να κουνάνε το κεφάλι αρνητικά.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι μέχρι τα τρία τους χρόνια τα παιδιά αρχίζουν να κατανοούν και να χρησιμοποιούν περισσότερες μορφές εξαπάτησης, που συχνά απαιτούν βαθύτερη κατανόηση της γλώσσας και του τρόπου σκέψης των άλλων.
Όπως είπε η Χόικα: «Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει υπερβολές, υποτιμήσεις ή ακόμη και πλήρη επινόηση, όπως να πουν ένα ψέμα του τύπου "ένα φάντασμα έφαγε τη σοκολάτα".
Επίσης αρχίζουν να αποκρύπτουν πληροφορίες, για παράδειγμα να λένε με ακρίβεια στους γονείς ότι το αδερφάκι τους τα χτύπησε, αλλά να παραλείπουν το γεγονός ότι πρώτα εκείνα χτύπησαν το αδερφάκι τους».
Η μελέτη καθησυχάζει γονείς και εκπαιδευτικούς, καθώς η εξαπάτηση αποτελεί φυσιολογικό μέρος της ανάπτυξης των νηπίων και τους δίνει τη δυνατότητα «να είναι ένα βήμα μπροστά από τις μικρές τους πονηριές».
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Cognitive Development.
Με πληροφορίες από Guardian
