Κάθε χρόνο η βιομηχανία πατάτας στη Σκωτία παράγει πάνω από 51 000 τόνους «potato shaws», δηλαδή φυτικά υπολείμματα (τα υπέργεια τμήματα των φυτών) που έως τώρα θεωρούνταν άχρηστα και απορρίπτονταν.
Τώρα επιστήμονες στο πλαίσιο ενός νέου ερευνητικού προγράμματος του University of Aberdeen σε συνεργασία με τους παραγωγούς της γεωργικής ομάδας Grampian Growers θέλουν να εκμεταλλευτούν αυτά τα υπολείμματα, εξάγοντας από αυτά χρήσιμα μόρια για καλλυντικά και φαρμακευτικά προϊόντα. Στα φύλλα και τα κοτσάνια της πατάτας, σύμφωνα με τους ερευνητές, υπάρχει η ουσία Solanesol, ένα μόριο που χρησιμοποιείται για να παραχθούν σημαντικές ουσίες όπως το συνένζυμο Coenzyme Q10 και η Vitamin K2. Το Q10 είναι ένα αντιοξειδωτικό που παίζει κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση ενός υγιούς και νεανικού δέρματος, το οποίο χρησιμοποιείται συχνά σε ορούς και ενυδατικές κρέμες, ενώ η βιταμίνη Κ2 έχει συνδεθεί με τον μεταβολισμό του κολλαγόνου και του ασβεστίου και συνήθως πωλείται σε μορφή δισκίου.
Οι εταιρείες καλλυντικών προμηθεύονται επί του παρόντος σολανεσόλη κυρίως από φυτά καπνού. Ωστόσο, η ζήτηση για αυτό το συστατικό έχει αυξηθεί εκθετικά τις τελευταίες δεκαετίες. Την ίδια ώρα, εκχυλίσματα πατάτας – κυρίως από τον κύριο βολβό – έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί σε προϊόντα περιποίησης για να διατηρούν την επιδερμίδα σε καλή κατάσταση. Προηγούμενες μελέτες έχουν ήδη δείξει τις δυνατότητες της ταπεινής πατάτας για την περιποίηση του δέρματος.
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2019, διαπίστωσε ότι η περιποίηση του δέρματος με εκχύλισμα φλούδας πατάτας αύξησε σημαντικά την έκφραση του κολλαγόνου, μιας πρωτεΐνης που προκαλεί ρυτίδες και χαλάρωση όταν εξαντλείται.
«Αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι το εκχύλισμα φλούδας πατάτας θα μπορούσε να αποτελέσει ένα νέο και αποτελεσματικό αντιγηραντικό υλικό», λένε οι ερευνητές.Οι πατάτες είναι επίσης ένα δημοφιλές συστατικό περιποίησης δέρματος που μπορεί κάποιος/α να παρασκευάσει μόνος/η του/της για προβλήματα όπως η υπερμελάγχρωση, οι μαύροι κύκλοι και η ακμή. Λέγεται μάλιστα ότι η ταπεινή πατάτα βοηθά στην λείανση του «ποδιού της χήνας» όταν εφαρμόζεται λιωμένη και αναμεμειγμένη με χυμό λεμονιού.Η πρωτοβουλία των επιστημόνων δεν αφορά μόνο την καλλυντική και φαρμακευτική αξιοποίηση του δημοφιλούς αυτού προϊόντος, αλλά έχει και περιβαλλοντικό αντίκτυπο, καθώς μειώνει τα αγροτικά απόβλητα και μετατρέπει κάτι που θεωρούνταν άχρηστο σε μια πολύτιμη πρώτη ύλη. Επιπλέον, η αύξηση της ζήτησης για solanesol καθιστά την προσπάθεια όχι μόνο βιώσιμη αλλά και εμπορικά ενδιαφέρουσα.
Οι ερευνητές λένε ότι η πρωτοβουλία τους θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες ροές εισοδήματος για τους Σκωτσέζους αγρότες, μειώνοντας παράλληλα τα γεωργικά απόβλητα. Με 12.800 εκτάρια σπόρων πατάτας που καλλιεργούνται στη Σκωτία, η βιομηχανία θα μπορούσε να αποδώσει έως και 120 τόνους σολανεσόλης ετησίως.Αν όσα υπόσχονται οι επιστήμονες πάνε καλά, τα επόμενα καλλυντικά που θα βάλουμε στο μπάνιο μας μπορεί να έχουν… πατατάκια στη σύνθεσή τους.
Όμως, όπως πάντα με καινοτομίες αυτού του είδους, απομένουν να γίνουν κρίσιμα βήματα, όπως να διασφαλισθεί ότι τα εκχυλίσματα είναι ασφαλή και σταθερά, να γίνουν κλινικές ή δερματολογικές δοκιμές ώστε να αποδειχθεί ότι όντως προσφέρουν τα επιθυμητά οφέλη στην επιδερμίδα και να αξιολογηθεί αν η παραγωγή μπορεί να κλιμακωθεί ώστε να καλύψει μεγάλης κλίμακας ανάγκες καλλυντικών.Η πατάτα, φαγητό καθημερινό, αλλά συχνά υποτιμημένο, ίσως έχει ακόμη έναν ρόλο να παίξει ως πηγή φυσικών, βιώσιμων καλλυντικών. Αυτό το εγχείρημα της επιστήμης δείχνει ότι ακόμα και στα «άχρηστα» φυτικά υπολείμματα μπορεί να κρύβονται λύσεις που συνδέουν το περιβάλλον και ειδικότερα τη γεωργία με την ομορφιά
