Η αναρρίχηση στο Έβερεστ παραμένει ένα σπουδαίο κατόρθωμα αλλά αυτό φαίνεται πως θα γίνει ακόμα πιο δύσκολο καθώς το Έβερεστ ψήλωσε.
Τα Ιμαλάια σχηματίστηκαν πριν από περίπου 50 εκατ. χρόνια, όταν η ινδική υποήπειρος συνέτριψε την ευρασιατική τεκτονική πλάκα. Πρόσφατη έρευνα έχει δείξει ότι τα άκρα αυτών των πλακών ήταν ήδη πολύ ψηλά πριν από τη σύγκρουσή τους. Το σπουδαίο είναι ότι η διαδικασία αυτή συνεχίζεται ακόμη και η οροσειρά διαρκώς ψηλώνει, αν και οι κατολισθήσεις και άλλα γεγονότα σημαίνει ότι παράλληλα χάνονται και βράχοι.
Αλλά πλέον οι ειδικοί λένε ότι το Έβερεστ, με 8.849 μέτρα ύψος, έχει πλέον ψηλώσει ως αποτέλεσμα της διάβρωσης από τα γειτονικά του ποτάμια. Οι ειδικοί ισχυρίζονται πως η διαδικασία είχε ως αποτέλεσμα το ύψος του Έβερεστ να έχει αυξηθεί 15 έως 50 μέτρα τα τελευταία 89.000 χρόνια. Και αυτό συνεχίζεται.
«Η μελέτη μας δείχνει ότι ακόμη και η υψηλότερη κορυφή του κόσμου υπόκειται σε συνεχείς γεωλογικές διεργασίες που μπορούν να επηρεάσουν μετρήσιμα το ύψος της σε σχετικά σύντομες γεωλογικές κλίμακες», δήλωσε ο καθηγητής Jingen Dai, συν-συγγραφέας της μελέτης από το China University of Geosciences στο Πεκίνο.
Ο καθηγητής σημείωσε ότι το Έβερεστ είναι περίπου 250 μέτρα ψηλότερο από τις άλλες κορυφές των Ιμαλαΐων. Επιπλέον, τα δεδομένα υποδηλώνουν μια απόκλιση μεταξύ των μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων ρυθμών αύξησης του ύψους του Έβερεστ. «Αυτό έθεσε το ερώτημα εάν υπήρχε κάποιος μηχανισμός που κάνει το υψόμετρο του Έβερεστ ακόμα υψηλότερο», είπε ο Dai.
Γράφοντας στο περιοδικό Nature Geoscience, ο Dai και οι συνεργάτες του αναφέρουν πώς δημιούργησαν μοντέλα υπολογιστών για να εξερευνήσουν την εξέλιξη των δικτύων ποταμών στα Ιμαλάια.
Τα αποτελέσματά τους υποδηλώνουν ότι πριν από περίπου 89.000 χρόνια η άνω ακτίνα του ποταμού Arun που βρίσκεται βόρεια του Έβερεστ, και που θα έρεε ανατολικά στο θιβετιανό οροπέδιο, συγχωνεύτηκε με την κάτω ακτίνα του, ως αποτέλεσμα της διάβρωσης του τελευταίου προς τα βόρεια. Το αποτέλεσμα ήταν ότι όλο το μήκος του ποταμού Arun έγινε μέρος του συστήματος του ποταμού Kosi.
Η ομάδα προτείνει ότι η αλλαγή της διαδρομής που προέκυψε από αυτή τη διαδικασία είχε ως αποτέλεσμα την ένταση της διάβρωσης του ποταμού κοντά στο Έβερεστ και το σχηματισμό του φαραγγιού του ποταμού Aroun.
«Εκείνη την εποχή, θα υπήρχε τεράστια ποσότητα νερού που θα έρεε μέσω του ποταμού Arun, και αυτό θα μπορούσε να μεταφέρει περισσότερα ιζήματα, να διαβρώσει περισσότερους βράχους και να φέρει αλλαγές στον πυθμένα της κοιλάδας», δήλωσε ο dr. Matthew Fox, συγγραφέας της έρευνας, από το University College του Λονδίνου. Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι η διαδικασία ωθεί το Έβερεστ προς τα πάνω κατά περίπου 0,16 mm έως 0,53 mm ετησίως, με τις γειτονικές κορυφές Lhotse και Makalu, την τέταρτη και πέμπτη υψηλότερη κορυφή του κόσμου αντίστοιχα, να βιώνουν παρόμοια αύξηση.
«Αυτό το φαινόμενο δεν θα συνεχιστεί επ' αόριστον», διευκρίνισε ο Dai. «Η διαδικασία θα συνεχιστεί έως ότου το σύστημα του ποταμού φτάσει σε μια νέα κατάσταση ισορροπίας».
Ο καθηγητής Mikaël Attal του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, ο οποίος δεν συμμετείχε στις εργασίες, είπε ότι ενώ το φαινόμενο ήταν γνωστό, ήταν σχετικά σπάνιο.
Ωστόσο, ο Attal σημειώνει ότι αυτή η ανάκαμψη εξηγεί μόνο ένα ποσοστό του ασυνήθιστου ύψους των υψηλότερων κορυφών των Ιμαλαΐων. Πράγματι, ο Fox σημείωσε ότι άλλοι μηχανισμοί, όπως οι τεκτονικές τάσεις που σχετίζονται με τους σεισμικούς κύκλους και η απώλεια των παγετώνων των βουνών, θα μπορούσαν επίσης να προκαλέσουν αύξηση στο ύψος του Έβερεστ.
Η dr Elizabeth Dingle του Πανεπιστημίου Durham είπε ότι τα ευρήματα της μελέτης θα μπορούσαν να είναι σημαντικά και εκτός της περίπτωσης του Έβερεστ.
