Περπατώ περίπου 20 λεπτά από το κέντρο του Όσλο προς τα δυτικά για να βρω το κτίριο της Νορβηγικής Ακαδημίας Επιστημών και Γραμμάτων το απόγευμα του περασμένου Σαββάτου. Βαδίζοντας κατά μήκος της λεωφόρου Drammensveien για να φτάσω στο νούμερο 78, όπου βρίσκεται το αρχοντικό απολαμβάνω τη μεγαλοπρέπεια των κτιρίων και τον πολιτισμό που αποπνέει η περιοχή. Έχει βρέξει και μυρίζει το χώμα και αυτό δίνει μια άλλη ομορφιά στην εικόνες που αιχμαλωτίζω στο κινητό μου αλλά και στο μυαλό μου.
Βρίσκομαι στο Όσλο ως προσκεκλημένη με δημοσιογραφική υποτροφία για να παρακολουθήσω στην υψηλού κύρους απονομή του Βραβείου Kavli 2024 (ισάξια της τελετής απονομής του Νόμπελ) που συνδιοργανώνεται από τη Νορβηγική Ακαδημία Επιστημών και Γραμμάτων, από το Υπουργείο Παιδείας και Έρευνας της Νορβηγίας και από το Ίδρυμα Kavli και πηγαίνω σε μια χαλαρή συνάντηση για να γνωρίσω συναδέλφους δημοσιογράφους από τη Νορβηγία και όχι μόνο.
Πλησιάζοντας στον προορισμό μου εντυπωσιάζομαι από την βίλα που έχει γερμανικό στυλ νεοαναγεννησιακής επιρροής και ανεβαίνοντας στον δεύτερο όροφο ενθουσιάζομαι από τη φοβερή θέα που έχει στη θάλασσα. Μαθαίνω πως χτίστηκε το 1886 από έναν πλούσιο επιχειρηματία, φιλάνθρωπο και μετέπειτα υπουργό Εργασίας, τον Hans Rasmus Astrup (1831-1898) πάνω στα σχέδια του Herman Major Backer (1856-1932), ενός από τους εξέχοντες αρχιτέκτονες στη Νορβηγία.
H λεωφόρος Drammensveien πάνω στην οποία βρίσκεται η βίλα ενώνει το Όσλο με την περιοχή Ντράμεν και θεωρείται ως ο δρόμος με τη μεγαλύτερη κίνηση στη Νορβηγία. «Είναι γεμάτη από πρεσβείες ξένων κρατών και προξενεία για αυτό και η Drammensveien αποκαλείται συχνά και γειτονιά των πρεσβειών», μου λέει η Γενική Γραμματέας του Ιδρύματος, Δρ Gunn Elisabeth Birkelund που με υποδέχεται, η οποία είναι καθηγήτρια κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Όσλο.
Στις βίλες της περιοχής έζησαν κατά καιρούς εφοπλιστές όπως Thomas Fredrik Olsen, χονδρέμποροι όπως ο Peter Arnoldus Petersen, βιομήχανοι όπως ο ζυθοποιός Hugo Wetlesen και ο εργοστασιάρχης Knut K. Heje Jens, αλλά και πολιτικοί και καλλιτέχνες.
Το κτίριο πέρασε στα χέρια της Νορβηγικής Ακαδημίας Επιστημών και Γραμμάτων το 1911. Σήμερα, οι πανέμορφοι χώροι του διατίθενται σε μέλη και σε μη μέλη για την διοργάνωση εκδηλώσεων. Στον δεύτερο όροφο υπάρχει μια τραπεζαρία που υπό κανονικές συνθήκες μπορεί να φιλοξενήσει έως και 86 άτομα, αλλά και πολλά δωμάτια για καφέ και/ή απεριτίφ. Ξεχωρίζει η αίθουσα με τις τέσσερις ταπισερί που συμβολίζουν τις τέσσερις αισθήσεις, οι οποίες είναι δημιουργίες του Mårtens Eskil Winge και της σύζυγου του Hanna Winge. Ένα δωμάτιο ονομάζεται Flower room, λόγω των ζωγραφισμένων ανθοφόρων κλημάτων στους τοίχους και την οροφή, ενώ ένα μικρό δωμάτιο δίπλα στην αίθουσα των ταπισερί χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως αίθουσα αναμονής από εκείνους που επισκέπτονταν τον Astrup, τον άνθρωπο που έχτισε αυτό το όμορφο σπίτι. Υπάρχει επίσης και η αίθουσα διαλέξεων Kavli που είναι τεχνολογικά εξοπλισμένη και που μπορεί να φιλοξενήσει έως και 100 άτομα, η οποία ανακαινίστηκε το 2018.
Ίδρυση της Νορβηγικής Ακαδημίας Επιστημών και Γραμμάτων
Η Νορβηγική Ακαδημία Επιστημών και Γραμμάτων (Det Norske Videnskaps-Akademi) ιδρύθηκε το 1857. Είναι ένας μη κυβερνητικός, εθνικός φορέας που αγκαλιάζει όλους τους επιστημονικούς κλάδους. Ο κύριος στόχος της είναι «να προάγει την επιστήμη και την πνευματική κατάρτιση» στη Νορβηγία ξεκινώντας και υποστηρίζοντας την έρευνα, προσφέροντας χορηγίες σε συναντήσεις και συνέδρια, δημοσιεύοντας επιστημονικές εργασίες, απονέμοντας επιστημονικά βραβεία, συνεισφέροντας με προτάσεις στην διαμόρφωση πολιτικής και ενεργώντας προς το συμφέρον της επιστήμης.
Η Ακαδημία εκπροσωπεί την νορβηγική επιστήμη σε ξένες ακαδημίες και διεθνείς οργανισμούς συμμετέχοντας και διορίζοντας εκπροσώπους σε διάφορους εθνικούς και διεθνείς επιστημονικούς φορείς.
Το διοικητικό συμβούλιο του Ιδρύματος αποτελείται από τον/την Πρόεδρο, τους δύο Αντιπροέδρους και τον/την Γενικό Γραμματέα ο οποίος/α είναι υπεύθυνος/η για την διοίκηση της Ακαδημίας, αλλά και από 10μελές προσωπικό. Επίτιμος Πρόεδρος της Ακαδημίας είναι η αυτού Μεγαλειότητα Βασιλιάς Χάραλντ της Νορβηγίας. Πρόεδρος επί του παρόντος είναι η καθηγήτρια Γεωμικροβιολογίας στο πανεπιστήμιο του Μπέργκεν, Δρ Lise Øvreås και αντιπρόεδροι ο διευθυντής του Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο Δρ Kjetil Tasken και ο Καθηγητής, Αναπληρωτής Κοσμήτορας, στην Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών του Νορβηγικού Πανεπιστημίου Επιστήμης και Τεχνολογίας, Δρ Terje Lohndal.
Αυτή την στιγμή το Ίδρυμα αριθμεί περισσότερα από 900 μέλη-οι μισοί από τους οποίους είναι Νορβηγοί και οι υπόλοιποι άλλων εθνικοτήτων-μοιρασμένοι σε δυο κλάδους/τμήματα, των Φυσικών Επιστημών και Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών. Κάθε τμήμα έχει το δικό του διοικητικό συμβούλιο το οποίο μαζί με το προεδρείο συνιστούν το συμβούλιο της Ακαδημίας. Αξίζει να σημειωθεί πως για να γίνει κάποιος νέο μέλος πρέπει να τον προτείνει κάποιο από τα τακτικά μέλη της Ακαδημίας.
Η Νορβηγική Ακαδημία Επιστημών και Γραμμάτων έχει συστήσει ένα σύνολο επιτροπών που αποτελούνται από μέλη της. Ξεχωρίζει η Επιτροπή για το κλίμα, το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους, η οποία ιδρύθηκε το 2009 και αριθμεί 12 μέλη, όλοι επαγγελματίες των σχετικών κλάδων. Το κίνητρο για την σύσταση της επιτροπής ήταν η επιθυμία των μελών της Ακαδημίας να αντιμετωπιστούν τεκμηριωμένα, βάσει έρευνας τα ζητήματα που σχετίζονται με το κλίμα και την βιολογική ποικιλότητα.
«Η έρευνα για το κλίμα και την βιοποικιλότητα είναι ένα θέμα που προκαλεί ουσιαστικές διαφορές απόψεων. Ένα από τα βασικά ερωτήματα ήταν πώς να αντιμετωπίσουμε την αβέβαιη γνώση όσον αφορά την λήψη πολιτικών αποφάσεων και την επικοινωνία. Ως εκ τούτου, ο γενικός στόχος της επιτροπής είναι να βελτιώσει την επικοινωνία μεταξύ των διαφόρων ειδικοτήτων και μεταξύ της επιστήμης και του κοινού», λέει η Δρ Gunn Elisabeth Birkelund (fφωτό κάτω).
Διεθνώς γνωστή για τα βραβεία της…
Ακόμη και αν κάποιος δεν γνωρίζει τίποτα από τα παραπάνω που αφορούν την Νορβηγική Ακαδημία Επιστημών και Γραμμάτων, σίγουρα κάτι θα έχει ακούσει για τα διάσημα βραβεία Abel στα μαθηματικά και Kavli στην αστροφυσική, την νανοεπιστήμη και την νευροεπιστήμη (όλα ισάξια του Νόμπελ), που απονέμει.
Το βραβείο Abel στα Μαθηματικά πήρε το όνομά του από τον Νορβηγό μαθηματικό Niels Henrik Abel και θεσπίστηκε από την κυβέρνηση της Νορβηγίας, εν μέρει για να αντισταθμίσει την έλλειψη βραβείου Νόμπελ για τα μαθηματικά. Απονέμεται από την Ακαδημία ετησίως από το 2003 και συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 7,5 εκατομμυρίων NOK (περίπου 600.000 ευρώ). Η επιλογή του αποδέκτη βασίζεται στην σύσταση διεθνούς επιτροπής επιφανών μαθηματικών. Στο βραβείο και στο ετήσιο συμπόσιο Abel συμμετέχουν εξέχοντες μαθηματικοί από όλο τον κόσμο. Το βραβείο συνεισφέρει επίσης στην ανύψωση της θέσης των μαθηματικών στην κοινωνία και στην τόνωση του ενδιαφέροντος των παιδιών και των νέων για τα μαθηματικά.
Η Νορβηγική Ακαδημία Επιστημών και Γραμμάτων έχει επίσης την ευθύνη για το Βραβείο Kavli - τρία βραβεία για πρωτοποριακή εργασία στους τομείς της αστροφυσικής, της νανοεπιστήμης και της νευροεπιστήμης και απονέμεται προς τιμήν του Νορβηγοαμερικανού επιχειρηματία και φιλάνθρωπου Fred Kavli (1927-2013). Για την επιλογή των νικητών, η Ακαδημία έχει συστήσει διεθνείς επιτροπές από κορυφαίους ακαδημαϊκούς φορείς παγκοσμίως. Το διοικητικό συμβούλιο της Ακαδημίας επιλέγει τους βραβευθέντες βάσει των εισηγήσεων αυτών των επιτροπών. Το βραβείο Kavli ανέρχεται σε 1 εκατομμύριο USD (περίπου 900.000 €) σε καθένα από τα πεδία, απονέμεται κάθε δύο χρόνια και είναι μια συνεργασία μεταξύ του Ιδρύματος Kavli στις ΗΠΑ, του Νορβηγικού Υπουργείου Παιδείας και Έρευνας και της Νορβηγικής Ακαδημίας Επιστημών και Γραμμάτων.
Η «Εβδομάδα του Βραβείου Kavli» είναι μια γιορτή της επιστήμης καθώς και μια ευκαιρία για επιστημονικό διάλογο στους παραπάνω ερευνητικούς τομείς, η οποία κορυφώνεται με την τελετή απονομής υπό την παρουσία της Αυτού Μεγαλειότητας του Βασιλιά Χάραλντ της Νορβηγίας, η οποία λαμβάνει χώρα στο Μέγαρο Μουσικής του Όσλο. Στη μαγευτική Μεγάλη Αίθουσα, η οποία είναι και ο χώρος της τελετής απονομής του Νόμπελ Ειρήνης, παρευρίσκονται μέλη της βασιλικής οικογένειας, επιστήμονες και αξιωματούχοι που παρακολουθούν διαλέξεις των βραβευθέντων, καθώς και ειδικές μουσικές παραστάσεις και παρουσιάσεις.
«Τα πρώτα βραβείο Kavli ανακοινώθηκαν το 2008 και απονεμήθηκαν σε 7 επιστήμονες. Μέχρι σήμερα 73 επιστήμονες από 19 χώρες έχουν τιμηθεί με το βραβείο που απονέμεται ανά διετία. Δέκα από αυτούς κέρδισαν επίσης και το βραβείο Νόμπελ», συμπληρώνει η Gunn Elisabeth Birkelund.
Επιπλέον, η Ακαδημία είναι υπεύθυνη και για τις οργανωτικές επιτροπές που επιλέγουν νικητές για τα βραβεία: Fridtjof Nansen για την αριστεία στην επιστήμη (χρονολογείται από το 1903), Fridtjof Nansen για νέους επιστήμονες (χρονολογείται από το 1963) και το Βραβείο Καθηγητή της Νορβηγικής Ακαδημίας Επιστημών και Γραμμάτων.
Το Ίδρυμα λαμβάνει ετήσια επιχορήγηση από τη νορβηγική κυβέρνηση και πρόσθετη χρηματοδότηση μέσω συμφωνιών συνεργασίας με τη νορβηγική βιομηχανία, αλλά και δωρεές ιδιωτών.
Περισσότερες πληροφορίες εδώ
