Είναι η πρώτη φορά που δημοσιογράφος από ελληνικό μέσο επιλέγεται για να συμμετάσχει με δημοσιογραφική υποτροφία στην υψηλού κύρους αυτή εκδήλωση (ισάξιας της τελετής απονομής του Νόμπελ) που συνδιοργανώνεται από τη Νορβηγική Ακαδημία Επιστημών και Γραμμάτων, από το Υπουργείο Παιδείας και Έρευνας της Νορβηγίας και από το Ίδρυμα Kavli.
Το βραβείο Kavli τιμά γυναίκες και άνδρες επιστήμονες για την εξαιρετική έρευνά τους στην αστροφυσική , τη νανοεπιστήμη και τη νευροεπιστήμη, που διευρύνει την κατανόησή μας για το ‘μεγάλο’, το ‘μικρό’ και το ‘σύνθετο’. Η «Εβδομάδα του Βραβείου Kavli» είναι μια γιορτή της επιστήμης καθώς και μια ευκαιρία για επιστημονικό διάλογο στους παραπάνω ερευνητικούς τομείς.
Το αποκορύφωμα της εβδομάδας είναι η τελετή απονομής του βραβείου υπό την παρουσία της Αυτού Μεγαλειότητας του Βασιλιά Χάραλντ της Νορβηγίας, η οποία λαμβάνει χώρα στο Μέγαρο Μουσικής του Όσλο. Στη μαγευτική Μεγάλη Αίθουσα, η οποία είναι και ο χώρος της τελετής απονομής του Νόμπελ Ειρήνης, παρευρίσκονται μέλη της βασιλικής οικογένειας, επιστήμονες και αξιωματούχοι που παρακολουθούν διαλέξεις των βραβευθέντων, καθώς και ειδικές μουσικές παραστάσεις και παρουσιάσεις.
Kavli Prize Banquet in Oslo City Hall (Photo credit: Thomas Eckhoff)
Μετά την τελετή απονομής παρατίθεται το καθιερωμένο επίσημο δείπνο στο Δημαρχείο του Όσλο, που ένα από τα πιο εμβληματικά κτίρια της Νορβηγίας και το σπίτι καλλιτεχνών όπως οι Per Krohg, Henrik Sørensen, Alf Rolfsen και Edvard Munch. Το δείπνο διοργανώνεται από τη νορβηγική κυβέρνηση και είναι μια εκδήλωση στην οποία συμμετέχει κάποιος/α μόνο με πρόσκληση.
Λίγα λόγια για το Βραβείο Kavli
Το βραβείο Kavli απονέμεται προς τιμήν του Νορβηγοαμερικανού επιχειρηματία και φιλάνθρωπου Fred Kavli (1927-2013). Γεννημένος στο Erejsford της Νορβηγίας, ο Kavli μετανάστευσε στην Καλιφόρνια το 1956 αφού πήρε πτυχίο μηχανικού. Στις ΗΠΑ, άρχισε να εργάζεται για μια εταιρεία που κατασκεύαζε αισθητήρες υψηλής τεχνολογίας για πυραύλους και έγινε ο αρχιμηχανικός της μέσα σε ένα χρόνο.
Το 1958 ξεκίνησε τη δική του επιχείρηση με την επωνυμία Kavlico Corporation. Σήμερα, η εταιρεία είναι κορυφαίος κατασκευαστής και προμηθευτής αισθητήρων πίεσης και συναφών συστημάτων που χρησιμοποιεί κάθε βιομηχανία, από την αεροπορία μέχρι τις οικιακές συσκευές. Οι μετατροπείς πίεσης της Kavlico (συσκευές που μετατρέπουν την πίεση σε ηλεκτρικό σήμα) είναι γνωστές για την υψηλή ακρίβεια, τη σταθερότητα και την αξιοπιστία τους.
Το 2000, ο Kavli πούλησε την εταιρεία του για 340 εκατομμύρια $ και ίδρυσε το Kavli Foundation, με στόχο να υποστηρίξει ευρεία βασική έρευνα για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Το ίδρυμα διευθύνει 20 ινστιτούτα που ειδικεύονται στην αστροφυσική, τη νευροεπιστήμη, τη νανοεπιστήμη και τη θεωρητική φυσική. «Πιστεύω ότι αυτά τα βραβεία δίνονται στα πιο συναρπαστικά πεδία του 21ο αιώνα και μετά», είπε ο Kavli, περιγράφοντας τα βραβεία.
Τα πρώτα βραβείο ανακοινώθηκαν το 2008 και απονεμήθηκαν σε 7 επιστήμονες. Μέχρι σήμερα 73 επιστήμονες από 19 χώρες έχουν τιμηθεί με το βραβείο που απονέμεται ανά διετία. Δέκα από αυτούς κέρδισαν επίσης και το βραβείο Νόμπελ.
Στην πραγματικότητα, το βραβείο Kavli σχεδιάστηκε ως το Νόμπελ της αστροφυσικής, της νευροεπιστήμης και της νανοεπιστήμης, αλλά είναι πιο μακρόπνοο στην προοπτική του. Σύμφωνα με τη διαθήκη του Άλφρεντ Νόμπελ, το βραβείο Νόμπελ απονέμεται μόνο για επιτεύγματα που έγιναν «κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους». Όμως το Βραβείο Kavli δεν λειτουργεί κάτω από τέτοιο περιορισμό.
Το βραβείο περιλαμβάνει ένα χρηματικό έπαθλο 1 εκατομμυρίου $ (ανά πεδίο), έναν κύλινδρο και ένα μετάλλιο διαμέτρου 7 cm. Η τελετή απονομής είναι πιο φανταχτερή από αυτή του Νόμπελ, με ένα κόκκινο χαλί να απλώνεται για να πατήσουν οι προσκεκλημένοι.
Και ένας κορυφαίος Έλληνας επιστήμονας ανάμεσα στους βραβευθέντες
Τρεις ανεξάρτητες επιτροπές εξετάζουν τις συμμετοχές για να υποβάλουν μια ομόφωνη σύσταση στη Νορβηγική Ακαδημία Επιστημών και Γραμμάτων. Κάθε επιτροπή αποτελείται από πέντε μέλη, τα οποία ορίζονται από επιστημονικά ινστιτούτα σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών, της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών, της Εταιρείας Max Planck της Γερμανίας, της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών στις ΗΠΑ και της Βασιλικής Εταιρείας στο Ηνωμένο Βασίλειο .
Η τελετή απονομής φέτος έχει προγραμματιστεί να γίνει στις 3 Σεπτεμβρίου, στο Μέγαρο Μουσικής του Όσλο, όπου η Νορβηγική Βασιλική Οικογένεια θα μοιράσει τα βραβεία.
Και οι 8 επιστήμονες που βραβεύτηκαν φέτος με το βραβείο Kavli είναι καθηγητές σε κορυφαία αμερικανικά πανεπιστήμια. Τα βραβεία Kavli 2024 αναγνωρίζουν την πρωτοποριακή επιστήμη για την ανακάλυψη και τον χαρακτηρισμό εξωπλανητών και της ατμόσφαιράς τους, τη θεμελιώδη έρευνα που ενσωματώνει συνθετικά υλικά νανοκλίμακας για βιοϊατρική χρήση και τον εντοπισμό περιοχών στον εγκέφαλο που είναι εξειδικευμένες για αναγνώριση και επεξεργασία του προσώπου.
Πιο συγκεκριμένα, το Βραβείο Kavli 2024 στην Αστροφυσική τιμά τη Sara Seager και τον David Charbonneau για τις ανακαλύψεις εξωπλανητών και τον χαρακτηρισμό της ατμόσφαιράς τους. Το βραβείο Kavli 2024 στη Νανοεπιστήμη τιμά τους Robert S. Langer και Chad A. Mirkin αλλά και τον κορυφαίο Έλληνα Armand Paul Alivisatos που έφεραν ‘επανάσταση’ στον τομέα της νανοϊατρικής επιδεικνύοντας πώς τα υλικά μηχανικής νανοκλίμακας μπορούν να προωθήσουν τη βιοϊατρική έρευνα και εφαρμογή. Οι ανακαλύψεις τους συνέβαλαν θεμελιωδώς στην ανάπτυξη θεραπειών, εμβολίων, βιοαπεικόνισης και διαγνωστικών συστημάτων. Ο Πωλ Αλιβιζάτος έχει χαρακτηρισθεί πρωτοπόρος στην ανάπτυξη των νανοϋλικών και είναι διεθνώς αναγνωρισμένη αυθεντία στην κατασκευή νανοκρυστάλλων και στη χρήση τους σε βιοϊατρικές και ενεργειακές εφαρμογές (ανανεώσιμης ενέργειας). Για την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα κατατάχθηκε 5ος στον κατάλογο του Thomson Reuters με τους 100 κορυφαίους χημικούς του κόσμου, με κριτήριο τον αριθμό και τη σημαντικότητα των ερευνητικών του δημοσιεύσεων.
Το 2024 Kavli Prize στη Νευροεπιστήμη τιμά τη Nancy Kanwisher, την Doris Tsao και τον Winrich Freiwald για την ανακάλυψη ενός εξειδικευμένου συστήματος στον εγκέφαλο για την αναγνώριση προσώπων. Οι ανακαλύψεις τους παρείχαν βασικές γνώσεις για τις αρχές νευρωνικής οργάνωσης και αποτέλεσαν το σημείο εκκίνησης για περαιτέρω έρευνα σχετικά με το πώς η επεξεργασία των οπτικών πληροφοριών ενσωματώνεται σε άλλες γνωστικές λειτουργίες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι εκτός από την Ελληνίδα βιολόγο-δημοσιογράφο του Dnews, δημοσιογραφική υποτροφία έλαβαν επίσης η Μεξικανή δημοσιογράφος και αρχισυντάκτρια της έκδοσης του WIRED στα Ισπανικά, Anna Lagos και ο Αμερικανός Rod McCullom, δημοσιογραφική δουλειά του οποίου εμφανίζεται στα περιοδικά The Atlantic, Nature, Scientific American, MIT Technology Review και The Nation, μεταξύ άλλων.
Λίγα λόγια για τη Δρα Βασιλική Μιχοπούλου
Γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Σπούδασε Βιολογία στο ΕΚΠΑ και έκανε μάστερ στις Πολιτικές Επιστήμες & Διεθνείς Σχέσεις στο Παν. Πελοποννήσου. Εκπόνησε τη διδακτορική της διατριβή στο πεδίο των Διεθνών Σχέσεων στο ίδιο πανεπιστήμιο, με υποτροφία από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Παράλληλα μετεκπαιδεύτηκε στη Δημοσιογραφία της Επιστήμης με υποτροφίες σε ευρωπαϊκά schools of science journalism και κατέχει module certification σε Video/Multimedia, σε Data journalism και σε Investigation journalism από το School of Journalism-Columbia University με υποτροφία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.
Είναι δημοσιογράφος με 30ετή επαγγελματική εμπειρία σε εφημερίδες, περιοδικά, on-line έντυπα και τηλεόραση. Αρθρογραφεί στον ελληνικό και ξένο Τύπο, σημειώνοντας αρκετές δημοσιογραφικές επιτυχίες με αποκλειστικές και μοναδικές μέχρι σήμερα συνεντεύξεις στην Ελλάδα.
Εκπαιδεύει νέους δημοσιογράφους στην δημοσιογραφία επιστήμης καθώς και νέους ερευνητές στην επικοινωνία της επιστήμης. Συνεργάζεται με ελληνικά πανεπιστημιακά ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα ως σύμβουλος επικοινωνίας, ενώ συμμετέχει στην οργανωτική επιτροπή επιστημονικών συνεδρίων, ημερίδων και άλλων δράσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Έχει παρουσιάσει επιστημονικές ανακοινώσεις και εισηγήσεις σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά και δημοσιογραφικά συνέδρια και έχει λάβει μέρος με υποτροφία σε πολλά διεθνή επιμορφωτικά σεμινάρια και εργαστήρια (workshops). Έχει εκπροσωπήσει οκτώ φορές τη χώρα μας ως η μοναδική Ελληνίδα δημοσιογράφος Επιστήμης σε διεθνή study press trips και εκδηλώσεις, ενώ έχει προσκληθεί από αρκετές επιστημονικές εταιρείες στο εξωτερικό ως σύμβουλος επικοινωνίας στον τομέα της Επιστήμης και ειδικότερα της υγείας.
Το 2017 απέσπασε το βραβείο “Greek Science Writer of the Year” από την Association of British Science Writers (ABSW), ενώ ήταν ανάμεσα στους φιναλίστ για το βραβείο “European Science Writer of the Year 2017”, που απονέμεται κάθε χρόνο από την ABSW. Τον Μάρτιο του 2018 ανακηρύχθηκε «Γυναίκα της χρονιάς» στην κατηγορία «Δημοσιογράφος» από τον ετήσιο θεσμό του περιοδικού Votre Beaute, που επιβραβεύει Ελληνίδες που πρωτοπορούν σε 20 κατηγορίες.
Πρόσφατα δημιούργησε τη shareyouresearch https://www.shareyouresearch.eu/gr/, η οποία είναι η μοναδική ελληνική πλατφόρμα που προσφέρει μια ενιαία λύση για τη δημιουργία περιεχομένου και τον σχεδιασμό στρατηγικής επικοινωνίας περιεχομένου με εξειδίκευση στη διάχυση της Επιστημονικής Έρευνας και της Καινοτομίας για εκπαιδευτικούς, ενημερωτικούς, ψυχαγωγικούς σκοπούς ή σκοπούς μάρκετινγκ, ακολουθώντας τη διεθνή εμπειρία.
Έχει συγγράψει τρία βιβλία με τελευταίο το μοναδικό εγχειρίδιο στα ελληνικά με τίτλο: «Δημοσιογραφία της Επιστήμης».
Τον Φεβρουάριο του 2022 συμπεριλήφθηκε στη λίστα με τους εξπέρ στην Επικοινωνία της Επιστήμης & Τεχνολογίας του Ευρωκοινοβουλίου.
