Κριτική στη δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης ασκεί ο Τομεάρχης Οικονομικών της ΕΛΑΣ, Φραγκίσκος Κουτεντάκης, με αφορμή την πορεία των καθαρών πρωτογενών δαπανών και τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιήθηκε ο δημοσιονομικός χώρος που δημιουργήθηκε τα προηγούμενα χρόνια.
Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά «εξάντλησαν την εφεδρεία πριν τη χρειαστούν» και τονίζει ότι «πίσω από τη ρητορική της δημοσιονομικής σύνεσης, τα επίσημα στοιχεία αποκαλύπτουν μια διαφορετική πραγματικότητα. Το 2024 και το 2025 οι καθαρές πρωτογενείς δαπάνες έμειναν αισθητά χαμηλότερα από τις ίδιες τις κυβερνητικές προβλέψεις. Ο απρόβλεπτος χώρος που δημιουργήθηκε, όμως, δεν φυλάχθηκε ως ασφάλεια απέναντι σε μια νέα κρίση. Μεταφέρθηκε και δεσμεύτηκε αμέσως στους προϋπολογισμούς των επόμενων ετών.»
Έτος Όριο μεταβολής καθαρών πρωτογενών δαπανών Κυβερνητική πρόβλεψη Πραγματική μεταβολή
2024 2,6% 2,6% -0,1%
2025 3,7% 4,4% 2,8%
2026 3,6% 8,0%* —
2027 3,1% 3,6%* —
* Προβλέψεις του Προϋπολογισμού 2027. Για το 2026 και το 2027 δεν υπάρχουν ακόμη οριστικά στοιχεία.
Συμφωνα με τον κ. Κουτεντάκη «Οι αποκλίσεις του 2024 και του 2025 δεν ήταν αποτέλεσμα κάποιου διορατικού σχεδιασμού. Προέκυψαν επειδή οι κυβερνητικές προβλέψεις έπεσαν έξω, αφήνοντας κάθε φορά μεγαλύτερο περιθώριο από το αναμενόμενο. Και κάθε φορά η κυβέρνηση αντιμετώπισε αυτή τη θετική έκπληξη όχι ως εφεδρεία, αλλά ως χώρο διαθέσιμο για επιλεκτικές παροχές. Το αποτέλεσμα φαίνεται σήμερα: μετά τις νέες δεσμεύσεις και τη χρήση των ειδικών εξαιρέσεων για την άμυνα και την ενέργεια, το διαθέσιμο υπόλοιπο έχει σχεδόν μηδενιστεί. Η πολυδιαφημισμένη σύνεση δεν άφησε δίχτυ ασφαλείας και εξάντλησε κάθε περιθώριο πριν αυτό χρειαστεί πραγματικά. Υπάρχει, βέβαια, και ένα ακόμη ενδεχόμενο. Αν κρίνουμε από το παρελθόν, είναι πιθανό και η φετινή πρόβλεψη να πέσει ξανά έξω, να εμφανιστεί τον Απρίλιο νέος δημοσιονομικός χώρος και η κυβέρνηση να τον παρουσιάσει ως νέο πακέτο «παροχών» λίγο πριν από τις εκλογές. Δεν πρόκειται για εφεδρεία απέναντι στις ανάγκες της κοινωνίας. Πρόκειται για διαρκή υποεκτίμηση του διαθέσιμου χώρου, ώστε κάθε νέα απόκλιση να μπορεί να επιστρέφει επιλεκτικά και στον κατάλληλο πολιτικό χρόνο ως προεκλογικό δώρο.»
