Κριτική στο προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2027 ασκεί ο Τομεάρχης Οικονομικών της ΕΛΑΣ, Φραγκίσκος Κουτεντάκης, υποστηρίζοντας ότι βασίζεται σε αισιόδοξες προβλέψεις για την ανάπτυξη και παρουσιάζει υπερβολικά θετική εικόνα για τις παροχές και τη μείωση του χρέους.
Σύμφωνα με τον κ. Κουτεντάκη, η προβλεπόμενη ανάπτυξη 2,3% στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση των επενδύσεων, ενώ επισημαίνει ότι οι προηγούμενες κυβερνητικές προβλέψεις για την ανάπτυξη έχουν επανειλημμένα αναθεωρηθεί προς τα κάτω. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι οι αυξήσεις εισοδημάτων περιορίζονται από τον πληθωρισμό και ότι, παρά τις εξαγγελίες για φοροελαφρύνσεις, τα συνολικά φορολογικά έσοδα αναμένεται να αυξηθούν.
Ο κ. Κουτεντάκης χαρακτηρίζει επίσης περιορισμένη την πραγματική έκταση ορισμένων μέτρων, επισημαίνοντας ότι ο κατώτατος μισθός των 1.000 ευρώ μετατίθεται για το 2028, ενώ αρκετά από τα προγράμματα στήριξης βασίζονται σε δανειακά εργαλεία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τέλος, θέτει στο επίκεντρο το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δημοσίου και την αύξηση των δαπανών για τόκους, υποστηρίζοντας ότι ο Προϋπολογισμός χρειάζεται πιο ρεαλιστικές προβλέψεις, παραγωγικές επενδύσεις και ουσιαστική ενίσχυση του πραγματικού εισοδήματος.
Αναλυτικά η ανακοίνωση του Φραγκίσκου Κουτεντάκη
Το προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2027 επιχειρεί να παρουσιάσει μια εικόνα ισχυρής ανάπτυξης, γενναίων παροχών και θεαματικής μείωσης του χρέους. Πίσω, όμως, από τους μεγάλους τίτλους βρίσκονται αισιόδοξες παραδοχές, επιλεκτικές συγκρίσεις, μέτρα που μετατίθενται για αργότερα και χρόνιες αδυναμίες που περνούν στα ψιλά.
Το μοντάζ των προβλέψεων
Η πρώτη λαθροχειρία αφορά τις προβλέψεις. Η κυβέρνηση συγκρίνει τη δική της εκτίμηση για ανάπτυξη 2,3% στην Ελλάδα με την εαρινή πρόβλεψη της Κομισιόν για 1,2% στην Ευρωζώνη. Αποσιωπά ότι στην ίδια ακριβώς έκθεση η Κομισιόν προέβλεπε ανάπτυξη μόλις 1,6% για την Ελλάδα. Έτσι, μια διαφορά 0,4 ποσοστιαίων μονάδων παρουσιάζεται, με το κατάλληλο μοντάζ, ως διαφορά 1,1 μονάδων.
Ανάπτυξη με μία μόνο μηχανή
Και αυτή η αισιόδοξη πρόβλεψη στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην υπόθεση ότι οι επενδύσεις θα αυξηθούν κατά 7,9%. Από τις 2,3 μονάδες ανάπτυξης, περίπου οι 1,5 αναμένεται να προέλθουν από τις επενδύσεις - ακριβώς τη χρονιά που τελειώνει το Ταμείο Ανάκαμψης. Το ίδιο το προσχέδιο παραδέχεται ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση στην υλοποίηση των επενδύσεων μπορεί να ανατρέψει ολόκληρο το σενάριο.
Οι προβλέψεις που διαρκώς μικραίνουν
Η πρόσφατη εμπειρία επιβάλλει ακόμη μεγαλύτερη προσοχή. Η πρόβλεψη για ανάπτυξη 3% το 2024 κατέληξε στο 2,1%. Στο ίδιο ποσοστό περιορίστηκε και η πρόβλεψη 2,3% για το 2025. Και το 2,4% που προβλεπόταν για το 2026 έχει ήδη αναθεωρηθεί στο 2%. Παρ’ όλα αυτά, η κυβέρνηση παρουσιάζει για ακόμη μία φορά το αισιόδοξο σενάριο περίπου ως βεβαιότητα.
Αυξήσεις που τρώει η ακρίβεια
Την ίδια ώρα, η εικόνα για τα εισοδήματα είναι πολύ πιο συγκρατημένη από όσο υποστηρίζει η κυβερνητική διαφήμιση. Οι ονομαστικές αμοιβές προβλέπεται να αυξηθούν κατά 3,9%, αλλά με πληθωρισμό 2,6% η πραγματική αύξηση περιορίζεται περίπου στο 1,4%. Και χαμηλότερος πληθωρισμός δεν σημαίνει χαμηλότερες τιμές. Σημαίνει ότι οι ήδη αυξημένες τιμές θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν, απλώς με λίγο βραδύτερο ρυθμό.
Φοροελαφρύνσεις με περισσότερους φόρους
Η κυβέρνηση μιλά για φοροελαφρύνσεις, αλλά τα συνολικά φορολογικά έσοδα προβλέπεται να αυξηθούν κατά 2,15 δισ. ευρώ. Σχεδόν ολόκληρη αυτή η αύξηση προέρχεται από τον φόρο εισοδήματος, τα έσοδα του οποίου αυξάνονται κατά 2 δισ. ευρώ. Συγκεκριμένα, ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων αποδίδει επιπλέον 620 εκατ. ευρώ και ο φόρος των επιχειρήσεων επιπλέον 1,3 δισ. ευρώ. Οι επιμέρους ελαφρύνσεις, επομένως, δεν αλλάζουν το βασικό γεγονός: το κράτος θα εισπράξει περισσότερα από εργαζομένους, νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Οι παροχές και τα ψιλά γράμματα
Ακόμη και τα πιο προβεβλημένα μέτρα συνοδεύονται από σημαντικά «ψιλά γράμματα». Ο κατώτατος μισθός των 1.000 ευρώ δεν έρχεται το 2027, αλλά τον Ιανουάριο του 2028. Το επίδομα Χριστουγέννων των δημοσίων υπαλλήλων είναι 500 ευρώ μικτά, δηλαδή 257 έως 389 ευρώ καθαρά, και θα καταβληθεί μία φορά τον Δεκέμβριο του 2027. Η ενίσχυση των 400 ευρώ στους συνταξιούχους είναι ετήσια, όχι μηνιαία. Πρόκειται για πολύ μικρότερες παρεμβάσεις από την εντύπωση που καλλιεργούν οι τίτλοι.
Δάνεια που βαφτίζονται παροχές
Το ίδιο συμβαίνει με τα προγράμματα χρηματοδότησης. Τα 2 δισ. ευρώ του «Σπίτι μου ΙΙΙ» και τα 1,5 δισ. ευρώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις παρουσιάζονται περίπου ως παροχές, ενώ είναι κατά κύριο λόγο δανειακά εργαλεία που θα πρέπει να αποπληρωθούν. Ειδικά στο στεγαστικό, η ενίσχυση της ζήτησης μέσω νέων δανείων, χωρίς αντίστοιχο και μετρήσιμο σχέδιο αύξησης της προσφοράς κατοικιών, κινδυνεύει να τροφοδοτήσει ακόμη περισσότερο τις τιμές.
Το χρέος πίσω από το ποσοστό
Αντίστοιχα επιλεκτική είναι η παρουσίαση του δημόσιου χρέους. Η πτώση από το 136,7% στο 128,8% του ΑΕΠ είναι θετική. Σε απόλυτα ποσά, όμως, το χρέος προβλέπεται να μειωθεί κατά μόλις 4,4 δισ. ευρώ. Μεγάλο μέρος της αποκλιμάκωσης του ποσοστού προκύπτει επειδή αυξάνεται το ονομαστικό ΑΕΠ. Παράλληλα, οι δαπάνες για τόκους αυξάνονται κατά περίπου μισό δισ. ευρώ.
Όσα κρύβονται πίσω από τη βιτρίνα
Και ενώ προβάλλεται η βιτρίνα, κρίσιμα προβλήματα μένουν στο περιθώριο. Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών έφτασε τα 9,5 δισ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο του 2026. Οι εισαγωγές προβλέπεται να αυξηθούν ταχύτερα από τις εξαγωγές. Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δημοσίου προς ιδιώτες παραμένουν στα 2,65 δισ. ευρώ. Αυτά δεν αποτελούν λεπτομέρειες, αλλά σοβαρές ενδείξεις των παραγωγικών και λειτουργικών αδυναμιών της οικονομίας και του κράτους.
Η αόριστη υπόσχεση για το ρεύμα
Τέλος, η υπόσχεση για μείωση της λιανικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος «έως 30%» μέχρι το 2029 εμφανίζεται χωρίς αναλυτικό υπολογισμό και συγκεκριμένη διαδρομή τιμών. Το «έως» μπορεί να σημαίνει οτιδήποτε - και συνήθως χρησιμοποιείται όταν κανείς δεν θέλει να δεσμευτεί για κάτι συγκεκριμένο.
Από την επικοινωνία στην πραγματική οικονομία
Η οικονομία δεν χρειάζεται άλλον έναν προϋπολογισμό επικοινωνιακού εντυπωσιασμού. Χρειάζεται ρεαλιστικές προβλέψεις, δίκαιη κατανομή των βαρών, παραγωγικές επενδύσεις και ουσιαστική βελτίωση του πραγματικού εισοδήματος. Ο κρατικός προϋπολογισμός δεν είναι διαφημιστικό φυλλάδιο. Και οι πολίτες δεν είναι κοινό για κυβερνητικό μοντάζ.
