Στην εκπνοή του 2025 το πολιτικό σκηνικό εμφανίζεται πιο κατακερματισμένο και χαοτικό από ποτέ. Αρκετοί αναλυτές κάνουν λόγο για ένα τοπίο που μοιάζει με τον «εκλογικό σεισμό» του 2012, τότε που κατέρρευσε το σύστημα ΝΔ - ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ σημείωσε ιλιγγιώδη άνοδο. Ωστόσο, από ορισμένες πλευρές η σημερινή εικόνα είναι ακόμα πιο περίπλοκη γιατί προσπαθούμε να εκτιμήσουμε την επιρροή κομμάτων που δεν έχουν συγκροτηθεί ακόμα και να ανιχνεύσουμε συμμαχίες που δημιουργούνται αυτή τη στιγμή.
Το (φαινομενικά) παράδοξο είναι ότι το κομματικό σύστημα κατακερματίζεται σε μια συγκυρία σχετική σταθεροποίησης της οικονομίας. Το «παράδοξο» εξηγείται αν αναλογιστούμε ότι παρά την ανάπτυξη που σημειώνεται, αυξάνονται οι ανισότητες και η φτώχεια.
Τα δεδομένα
Σε ένα τόσο χαοτικό σκηνικό όπως το σημερινό, δεν έχουν χώρο οι βεβαιότητες. Από τη φύση των πραγμάτων, κάθε παρατήρηση έχει στοιχεία αβεβαιότητας και μπορεί να αναιρεθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα. Επιπλέον, είναι αδύνατον να προβλεφθεί η συμπεριφορά των ψηφοφόρων σε μια κάλπη από την οποία προεξοφλείται ότι δεν θα προκύψει κυβερνητική πλειοψηφία. Δεν είμαστε σίγουροι αν η εκλογική συμπεριφορά θα είναι η συνήθης για βουλευτικές εκλογές ή θα είναι πιο κοντά σε εκείνη των ευρωεκλογών.
Με κάθε επιφύλαξη λοιπόν, μπορούμε να κάνουμε τις εξής παρατηρήσεις με βάση τα ευρήματα των ερευνών:
1. Είναι πρωτοφανής ο κατακερματισμός του πολιτικού συστήματος, με τα ποσοστά όλων των κομμάτων να κινούνται σε πολύ χαμηλά επίπεδα και την αδιευκρίνιστη ψήφο να εμφανίζεται διευρυμένη.
2. Η Νέα Δημοκρατία είναι το αδιαφιλονίκητο πρώτο κόμμα - ακόμα και με διπλό σκορ από τον δεύτερο. Ωστόσο, είναι πολύ μακριά από την αυτοδυναμία. Το πιο πιθανό σενάριο αυτή τη στιγμή είναι ότι η επόμενη κυβέρνηση θα είναι συμμαχική.
3. Το ΠΑΣΟΚ πήρε τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης λόγω της κατάρρευσης του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά δεν μπορεί να απειλήσει τη Νέα Δημοκρατία. Αυτή τη στιγμή δεν έχει καν διασφαλισμένη τη δεύτερη θέση.
4. Πλεύση Ελευθερίας και Ελληνική Λύση παραμένουν σταθερά πολύ πιο πάνω από τα ποσοστά που πήραν στις εκλογές του Ιουνίου του 2023.
5. Ένα κόμμα που δεν υπάρχει, δεν μπορεί να μετρηθεί με επιστημονικά ακριβή τρόπο. Αλλά οι μέχρι οι μέχρι τώρα ενδείξεις συντείνουν στην πεποίθηση ότι η είσοδος της Μαρίας Καρυστιανού έχει τη δυναμική να ανατρέψει άρδην το πολιτικό σκηνικό. Δεν είναι μόνο το ότι ένα «κόμμα Καρυστιανού» θα διεκδικήσει αξιοσημείωτο ποσοστό, αλλά θα διαταράξει πλήρως τις υφιστάμενες ισορροπίες με απρόβλεπτη κατάληξη.
6. Ομοίως δεν μπορεί να γίνει ασφαλής εκτίμηση για το «κόμμα Τσίπρα», αφού αυτό δεν υπάρχει ακόμα. Οι μέχρι τώρα ενδείξεις συντείνουν στην εκτίμηση ότι η δυναμική Τσίπρα υπερβαίνει το άθροισμα των τριών κομμάτων του «χώρου ΣΥΡΙΖΑ» (ΣΥΡΙΖΑ, ΝΕΑΡ, Κίνημα Δημοκρατίας) και του επιτρέπει να διεκδικήσει την πρωτοκαθεδρία στην Κεντροαριστερά.
Τα σενάρια
Το χαοτικό πολιτικό σκηνικό σε συνδυασμό με την αδυναμία (προς το παρόν) διαμόρφωσης κυβερνητικής πλειοψηφίας συνιστούν τη βάση της κεντρικής στρατηγικής της Νέας Δημοκρατίας, οποία δεν είναι άλλη από την καλλιέργεια ηθικού πανικού για την κίνδυνο της «ακυβερνησίας». Στρατηγική που συνοψίζεται στο σύνθημα «Μητσοτάκης ή χάος». Μάλιστα, για πρώτη φορά διακινείται το σενάριο να πάμε μέχρι και σε τρεις συνεχείς εκλογικές αναμετρήσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί η τρίτη θητεία , είτε σε αυτοδύναμη κυβέρνηση είτε με κάποιον πρόθυμο σύμμαχο, όπως το κόμμα της Λατινοπούλου.
Το δεύτερο σενάριο που διακινείται, είναι αυτό ενός συνασπισμού ΝΔ - ΠΑΣΟΚ. Μια τέτοια συμμαχία προσκρούει στις επιθυμίες και τις διακηρύξεις των ηγεσιών των δύο κομμάτων. Έχει όμως τα πλεονεκτήματα ότι μπορεί να «βγαίνει» αριθμητικά στη Βουλή καθώς και ότι μπορεί να οδηγήσει σε σταθερή κυβέρνηση, ιδιαίτερα αποδεκτή από την αγορά.
Πρέπει να σημειωθεί ότι και στα δύο σενάρια, η Νέα Δημοκρατία αποτελεί το βασικό κορμό της κυβερνητικής πλειοψηφίας, κάτι που δείχνει ότι η κεντροαριστερή αντιπολίτευση παραμένει αδύναμη, παρόλο που η κυβέρνηση χάνει διαρκώς έδαφος στην κοινωνία.
