«Δεν καταλαβαίνουν ότι με την απαγόρευση στο Άγνωστο Στρατιώτη θα πυροδοτήσουν την ένταση σε κάθε διαδήλωση, αφού οι διαδηλωτές θα επιχειρούν να ανέβουν πάνω στο πεζοδρόμιο για να συντηρήσουν το μνημείο των Τεμπών;», αναρωτιόταν χτες έμπειρος πολιτικός συντάκτης.
Η εύλογη απορία μπορεί να έχει τρεις απαντήσεις. Η πρώτη είναι ότι το καταλαβαίνουν και το επιδιώκουν. Η δεύτερη είναι ότι το κυβερνητικό επιτελείο έχει απωλέσει τη νηφαλιότητά του και έχει απομακρυνθεί τόσο πολύ από την κοινωνία που δεν αντιλαμβάνεται τις συνέπειες των κινήσεών του. Η τρίτη (και πιο πιθανή) εκδοχή αποτελεί συνδυασμό των δύο: Το Μαξίμου έχει κάνει την επιλογή του αυταρχισμού, θεωρώντας (εσφαλμένα) ότι μπορεί να ελέγξει τις συνέπειές της.
Η απαγόρευση μέρος ευρύτερου σχεδιασμού
Χτες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επιχείρησε να «χρυσώσει το χάπι» της απαγόρευσης των διαμαρτυριών μπροστά στη Βουλή, δηλώνοντας ότι δεν πρόκειται να ξηλωθεί το αυτοσχέδιο μνημείο για τους νεκρούς των Τεμπών. Φοβούμενη την κατακραυγή, η κυβέρνηση έκανε μισό βήμα πίσω. Ωστόσο, κυβερνητικοί κύκλοι έσπευσαν να διευκρινίσουν ότι από τη στιγμή που δεν θα επιτρέπονται οι πολιτικές διαμαρτυρίες, τα ονόματα των νεκρών θα σβήσουν με την πάροδο του χρόνου.
Ο εμπαιγμός είναι προφανής όπως προφανής είναι και η βούληση της κυβέρνησης να ψηφίσει την απαγόρευση. Αν τώρα συνδέσουμε την απαγόρευση με μια σειρά γεγονότων που έχουν συμβεί τα τελευταία εικοσιτετράωρα, θα διαπιστώσουμε ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένη επιλογή. Συγκεκριμένα:
Η αστυνομία εισέβαλε στο Πολυτεχνείο και συνέλαβε φοιτητές-τριες της Αρχιτεκτονικής που έκαναν κατάληψη, κατόπιν απόφασης του συλλόγου της. Προσέξτε: Μιλάμε για συλλήψεις φοιτητών που καλύπτονταν από την απόφαση του συλλογικού οργάνου τους.
Οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας μαζί με τους ακροδεξιούς σε μια πρωτοφανή κίνηση ψήφισαν την άρση της ασυλίας του βουλευτή του ΚΚΕ Βασίλη Μεταξά ο οποίος κατηγορείται για εξύβριση, επίθεση και… κλοπή ασπίδας αστυνομικών των ΜΑΤ σε αγροτική κινητοποίηση. Η συγκεκριμένη δίωξη κατά του βουλευτή του ΚΚΕ και πολύ περισσότερο η άρση της ασυλίας του φέρνουν μια αύρα μετεμφυλιακής εποχής.
Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε επίσης το ξύλο που έπεσε στους νοσοκομειακούς στο Αττικό κατά τη διάρκεια της επίσκεψης Μητσοτάκη, αλλά εδώ και καιρό έχει γίνει κανόνας να καταστέλλονται οι διαμαρτυρίες που χαλάνε την ειδυλλιακή εικόνα των πρωθυπουργικών εξορμήσεων.
Το πλαίσιο…
Βλέπουμε λοιπόν ότι η κυβέρνηση κάνει μια σειρά από κινήσεις με αυταρχικό χαρακτήρα που δείχνουν να εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σχεδιασμό. Αυτός ο σχεδιασμός έρχεται ως απάντηση στις μεγάλες πολιτικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει το Μαξίμου. Παρά τη συνεχιζόμενη αδυναμία της προοδευτικής αντιπολίτευσης, η Νέα Δημοκρατία δεν μπορεί να ανακάμψει δημοσκοπικά και παλεύει να κρατηθεί στο πολύ χαμηλό επίπεδο των ευρωεκλογών. Σε κρίσιμα ζητήματα όπως τα Τέμπη, το κυβερνητικό στρατόπεδο έχει υποστεί σημαντικές ήττες ενώ το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ εμπέδωσε τη σύνδεσή του με τη διαφθορά. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα από τις ανακατατάξεις εντός της Δεξιάς. Το νέο κόμμα Σαμαρά είναι προ των πυλών, ο Δένδιας διαφοροποιείται δημόσια από το Μαξίμου και η χτεσινή παρέμβαση Καραμανλή ήταν πιο οξεία από ποτέ απέναντι στην κυβέρνηση.
…και ο στόχος
Είναι σύνηθες οι κυβερνήσεις να παίζουν το χαρτί του αυταρχισμού όταν είναι στριμωγμένες. Όταν δεν μπορείς να πείσεις, καταστέλλεις για να φοβίσεις. Εν προκειμένω, αφού η κυβέρνηση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει πολιτικά τις διαμαρτυρίες των οικογενειών των Τεμπών, προσπαθήσει να περιορίσει την ορατότητά τους στο δημόσιο χώρο. Θα ήταν όμως λάθος να σταθούμε αποκλειστικά στην «πρακτική» πλευρά του αυταρχισμού. Γιατί η «αυταρχική επιλογή» της κυβέρνησης έχει επίσης επικοινωνιακή διάσταση. Μια επικοινωνιακή διάσταση με τρεις παραμέτρους:
- Στέλνει σήματα φιλικότητας στα ακροατήρια της σκληρής Δεξιάς.
- Προσπαθεί να δώσει ξανά στην κυβέρνηση την πρωτοβουλία στη διαμόρφωση της ατζέντας.
- Φιλοδοξεί να δημιουργήσει διλήμματα μέσω των οποίων θα επανασυσπειρωθούν στη ΝΔ οι (ακρο)δεξιοί ψηφοφόροι ή τουλάχιστον μεγάλο τμήμα τους.
Ο αυταρχισμός είναι λοιπόν η επιλογή μιας κυβέρνησης που έχει πια στραμμένο το βλέμμα στη Δεξιά, έχοντας συνειδητοποιήσει ότι η πολυσυλλεκτική στρατηγική που τόσα απέφερε στο παρελθόν, σήμερα δεν μπορεί να λειτουργήσει. Αυτό που δεν συνειδητοποιεί το Μαξίμου είναι ότι η ένταση φέρνει ακόμα μεγαλύτερη ένταση, κάτι που μπορεί να καταστήσει την κατάσταση ακόμα πιο δύσκολη για την κυβέρνηση. Μια εξουσία που έχει απομακρυνθεί από την κοινωνία, δεν μπορεί να πιάσει το σφυγμό των πολιτών.
