Υποτίθεται ότι το καλοκαίρι η πολιτική ζωή κατεβάζει ρυθμούς και οι δημοσιογράφοι ψάχνουν θέματα για να γράψουν. Ωστόσο, το φετινό καλοκαίρι (όπως έχει συμβεί αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια) έχει τόσο πλούσια ειδησεογραφία που ενδεχομένως θα χρειαστεί οι πολιτικοί συντάκτες να τρενάρουν τις άδειες τους. Το μέγα σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν δίνει απλώς τον τόνο στην πολιτική ζωή. Η δυναμική που εμφανίζει, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο εντυπωσιακών ανατροπών.
Αυτή τη στιγμή τέσσερα είναι τα μεγάλα ερωτήματα που προκύπτουν για τον ΟΠΕΚΕΠΕ:
1. Τι άλλο θα προκύψει από την έρευνα της ευρωπαϊκής εισαγγελίας; Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο ερώτημα για να απαντηθεί. Το γεγονός ότι η έρευνα δεν διεξάγεται από το ελληνικό δικαστικό σύστημα, σημαίνει ότι πλέουμε σε αχαρτογράφητα νερά. Στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν μπορούν να γίνουν ούτε οι γνωστοί χειρισμοί στη διαχείριση της έρευνας ούτε να παιχτεί το παιχνίδι των επιλεκτικών διαρροών για τη δημιουργία εντυπώσεων. Επομένως, κανείς δεν μπορεί να προδικάσει το πώς θα εκτυλιχτεί η έρευνα, πέραν του ότι η δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ θα έχει συνέχεια. Είναι όμως σαφές το μήνυμα της Ευρωπαίας εισαγγελέως Λάουρα Κοβέσι ότι η έρευνα θα φτάσει μέχρι το τέλος και θα διωχθούν όλοι οι υπεύθυνοι, όσο ψηλά και αν βρίσκονται.
2. Θα αρχίσουν να μιλάνε οι εμπλεκόμενοι στις παράνομες ευρωπαϊκές ενισχύσεις; Η διεθνής εμπειρία από τα σκάνδαλα δείχνει ότι το κουβάρι ξετυλίγεται ταχύτερα όταν οι κατηγορούμενοι συνεργάζονται με τους δικαστές για να ελαφρύνουν τη θέση της. Στην προκειμένη περίπτωση, η υποχρέωση να επιστραφούν οι παράνομες επιδοτήσεις μπορεί να αποδειχτεί κίνητρο συνεργασίας. Από όσα έχουν έρθει στη δημοσιότητα, φαίνεται ότι μεγάλο μέρος από τα ευρωπαϊκά χρήματα για τα fake γιδοπρόβατα πήγαινε στις τσέπες διαφόρων μεσαζόντων και «προστατών». Είναι ενδεικτικός ο διάλογος που παραθέτει σήμερα η Καθημερινή: «Ρε Λευτέρη, άµα τυχόν αυτός είναι σε µια δουλειά που κάνει πεντακόσια χιλιάρικα και τα τριακόσια τα παίρνει στον χαρτοφύλακα και τα πάει κάπου, προφανώς και κάποιος του βάζει πλάτη». Είναι άλλο να σου ζητάει το κράτος να επιστρέψεις χρήματα που έχεις πάρει και άλλο να κληθείς να επιστρέψεις και τις μίζες που έδωσες για να γίνει η «δουλειά».
3. Θα αποδειχτεί αποτελεσματικό το τείχος προστασία για τον Μητσοτάκη; Ο πυρήνας της στρατηγικής του Μαξίμου για την αντιμετώπιση του σκανδάλου, είναι να προστατευτεί με κάθε τρόπο ο πρωθυπουργός, ακόμα και αν χρειαστεί να γίνει «σφαγή» γαλάζιων στελεχών. Ωστόσο, το κυβερνητικό αφήγημα υπέστη σοβαρή ρωγμή από την αποκάλυψη της επιστολής που απέστειλε ο πρώην διοικητής του ΟΠΕΚΕΠΕ Βαγγέλης Σημανδράκος προς την ευρωπαϊκή εισαγγελία. Σύμφωνα με την επιστολή, ο Σημανδράκος είχε ενημερώσει το Μαξίμου το Νοέμβριοι του 2023 για 9.000 ΑΦΜ που είχαν αποκλειστεί από τις επιδοτήσεις για παρατυπίες. Το θέμα είχε συζητηθεί σε συσκέψεις του Σημανδράκου με τους Βορίδη, Μπρατάκο και Πασταύρου, δηλαδή τους «υπουργούς του Μαξίμου». Οι πληρωμές όντως πάγωσαν, αλλά τον Δεκέμβριο ο Σημανδράκος εξαναγκάζεται σε παραίτηση. Οι παγωμένες πληρωμές… ξεπάγωσαν τον Απρίλιο του 2024, δύο μήνες πριν τις ευρωεκλογές.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι πριν τις πληρωμές έγιναν οι απαραίτητοι έλεγχοι, αλλά εύλογα διερωτάται κανείς γιατί έχουμε θέμα σήμερα αφού οι έλεγχοι ήταν σωστοί. Σε κάθε περίπτωση, η αλληλουχία των γεγονότων έτσι όπως την περιγράφει ο Σημανδράκος, καθιστά μη πειστικό τον ισχυρισμό ότι ο πρωθυπουργός δεν ήξερε τίποτα, Μάλιστα, ήταν ο ίδιος ο Μητσοτάκης που απαντώντας σε ερώτηση του Αλέξη Χαρίτση τον Φλεβάρη του 2024, είχε ανακοινώσει ότι θα πληρώνονταν οι εκκρεμείς επιδοτήσει του ΟΠΕΚΕΠΕ.
4. Το πολιτικό κόστος του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ θα τον πληρώσει μόνο η ΝΔ ή όλο το πολιτικό σύστημα; Εκτός από την προστασία του πρωθυπουργού, το Μαξίμου επιδιώκει να πείσει ότι για τις ρεμούλες ευθύνεται συνολικά το πολιτικό σύστημα και όχι μόνο η κυβέρνηση, κατά το πρότυπο του «μαζί τα φάγαμε» του Πάγκαλου. Ως γνωστό, αν φταίνε όλοι, δεν φταίει κανείς, και σίγουρα δεν φταίει η κυβέρνηση. H δημοσκόπηση της Pulse που παρουσίασε χτες ο Σκάι, έδειξε ότι η κυβερνητική στρατηγική έχε ερείσματα στην κοινωνία. Σύμφωνα με την έρευνα, το 33% δηλώνει ότι το σκάνδαλο αφορά κυρίως την κυβέρνηση, το 33% όλα τα κόμματα που έχουν κυβερνήσει και το 23% όλο το πολιτικό σύστημα. Βεβαίως, το σκάνδαλο τώρα έχει αρχίσει να αποκαλύπτεται και έχουμε ακόμα πολύ δρόμο μπροστά. Αλλά η αντιπολίτευση πλανάται αν νομίζει ότι η Κοβέσι θα της κάνει τη δουλειά.
