Πριν από λίγους μήνες, ένας 44χρονος μηχανολόγος μηχανικός περπατούσε στους δρόμους της Αθήνας και κανείς δεν τον αναγνώριζε. Τώρα είναι δήμαρχος, τονίζει το Politico, σε αφιέρωμά του στον δήμαρχο Αθηναίων, Χάρη Δούκα.
Πρόκειται για ένα αξιοσημείωτο επίτευγμα για κάποιον που είχε ελάχιστη πολιτική εμπειρία, λίγους δεσμούς με το κεντροαριστερό κόμμα ΠΑΣΟΚ και με έναν κεντροδεξιό αντίπαλο που κυριαρχούσε από το 2019 - τον οποίο ακόμη και ο ίδιος ο Χ. Δούκας αποκάλεσε «γεννημένο νικητή».
«Όταν το ΠΑΣΟΚ έκανε την πρόταση να κατέβω υποψήφιος, μου φάνηκε τρελό σενάριο», δήλωσε ο Δούκας. «Αλλά δεν μπορούσα να πω όχι».
Ακόμη και πριν αναλάβει τα καθήκοντά του την 1η Ιανουαρίου 20224 δέχθηκε πυρά από τους πολιτικούς του αντιπάλους και τους υποστηρικτές του προκατόχου, Κώστα Μπακογιάννη, ο οποίος τυχαίνει να είναι ανιψιός του πρωθυπουργού της Ελλάδας, σχολιάζει το Politico, επισημαίνοντας ότι η κεντρική κυβέρνηση τον δυσφήμισε και του αφαίρεσε εξουσίες.
Ωστόσο, η πορεία τού Χάρη Δούκα προς την εξουσία θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για άλλους αουτσάιντερ πολιτικούς, που θέλουν να αλλάξουν το status quo.
Κρυφή δυσαρέσκεια
Από την αρχή ο Χάρης Δούκας είχε να αντιμετωπίσει μια δύσκολη κατάσταση. Εκτός του ότι ήταν άγνωστος στο ευρύ κοινό και είχε περιορισμένο χρόνο για να «συστηθεί» στους ψηφοφόρους, έπρεπε να διεξάγει την προεκλογική εκστρατεία του στην «καρδιά» του καλοκαιριού, όταν οι περισσότεροι Αθηναίοι λείπουν από την πόλη και συνήθως βρίσκονται σε κάποιο μακρινό ελληνικό νησί. Επρεπε, λοιπόν, να τους πείσει να επιστρέψουν στο κλεινόν άστυ και να τον ψηφίσουν.
«Ήμουν σίγουρος από την αρχή ότι ήμουν ο μόνος που μπορούσε να νικήσει τον Μπακογιάννη», είπε ο ίδιος. «Είδα ότι στην Αθήνα επικρατούσε μια κρυφή δυσαρέσκεια και ότι υπήρχε ένας γεννημένος νικητής. Αλλά η Ιστορία είναι γεμάτη από γεννημένους νικητές που τελικά ηττήθηκαν».
Ο Χάρης Δούκας, καθηγητής ενεργειακής πολιτικής, κατέβηκε υποψήψιος με την υποστήριξη του ΠΑΣΟΚ, αλλά στον δεύτερο γύρο των εκλογών έλαβε τη στήριξη όλων των αριστερών κομμάτων. Τον στήριξαν επιφανή άτομα από τομείς όπως οι επιστήμες, οι τέχνες και η οικολογία και δημιούργησε ένα πολιτικό πρόγραμμα που, όπως είπε, ήταν «πέρα από πολιτικά κόμματα και χρώματα». Ο Δούκας εξελέγη κυρίως με μια οικολογική ατζέντα, με την υπόσχεση να μειώσει τη θερμοκρασία της Αθήνας, αυξάνοντας τον όγκο των χώρων πρασίνου και μειώνοντας την ενεργειακή φτώχεια.
Εχθρική δράση
Από την ανάληψη των καθηκόντων του, η σχέση του με την κυβέρνηση της νδ, ήταν έντονη. Οι υποστηρικτές του είνα ηδη ανήσυχοι πως δεν θα μπορέσει να υλοποιήσει τις ιδέες του. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν επανειλημμένα περιγράψει ως «εκδικητικό» τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει η κυβέρνηση όχι μόνο τον Χ. Δούκα αλλά και τους πολίτες της Αθήνας που τον ψήφισαν. Λίγες ημέρες πριν αναλάβει επίσημα την εξουσία, η κυβέρνηση αφαίρεσε από το δημαρχείο εξουσίες και κονδύλια για αστικά έργα και μετέφερε την εποπτεία στην κεντρική κυβέρνηση.
Ο Χ. Δούκας χαρακτήρισε την κίνηση αυτή «απαξιωτική, σχεδόν εχθρική ενέργεια προς τις δημοτικές αρχές» και δεσμεύτηκε να αντιμετωπίσει νομικά την υπόθεση. «Αυτό είναι ένα μεγάλο πλήγμα για τον δήμο», είπε. «Θυμάμαι τους διεθνείς πιστωτές της χώρας κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, να υποστηρίζουν ότι πάρα πολλά χρήματα συγκεντρώνονται σε πολύ λίγα άτομα, ενώ η αποκέντρωση θα δημιουργούσε μεγαλύτερη λογοδοσία και έλεγχο.Αντ' αυτού, κάνουμε βήματα όλο και πιο πίσω».
«Δούκας της Παλαιστίνης»
Υπήρξαν και άλλα πισωγυρίσματα. Η δέσμευση να δοθεί ξανά στην κυκλοφορία μια κεντρική λεωφόρο που έκλεισε κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid μπλοκαρίστηκε από την κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να είναι χώρος αρχαιοτήτων.
Εγινε χαμός στα social media όταν κατά τη διάρκεια συναυλίας στο Σύνταγμα, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, κάποιοι από το κοινό κρατούσαν παλαιστινιακές σημαίες. Η φράση «Δούκας της Παλαιστίνης» έγινε trend στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Οι συνεργάτες του δημάρχου αναγκάστηκαν να διευκρινίσουν ότι το κοριτσάκι που τον συνόδευσε στη σκηνή ήταν απλώς... μελαχρινή και όχι Παλαιστίνια. «Φαίνεται πως ό,τι κάνω διαστρεβλώνεται αμέσως», δήλωσε ο ίδιος. «Σαν να υπάρχει μια (ανεπίσημη) γραμμή που έπειτα μετά από κάθε παρέμβασή μου, δημιουργεί μια διαστρεβλωμένη είδηση. Θα συγκρουστούμε αν νιώσουμε ότι βάζουν εμπόδια στον δρόμο μας».
«Είμαι ο δήμαρχος τώρα»
Ο ίδιος έχει μια μακρά λίστα με τις εργασίες που πρέπει να κάνει για να μεταμορφώσει την ελληνική πρωτεύουσα. Σύμφωνα με έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε 84 πόλεις, οι κάτοικοι της Αθήνας είναι από τους λιγότερο ικανοποιημένους. Ψηφίστηκε ως η χειρότερη πόλη για τους ψηφιακούς νομάδες.
«Η Αθήνα δεν μπορεί να είναι μια πόλη μόνο για τουρίστες, δεν μπορεί να είναι ένα ατελείωτο εμπορικό κέντρο», είπε ο νέος δήμαρχος. «Ξέρω ότι αυτά είναι (απλώς) συνθήματα και ότι τώρα είμαι δήμαρχος». Ξεκίνησε μελέτη για να βρεθεί το μείγμα τουριστών και κατοίκων που είναι βιώσιμο για κάθε γειτονιά, υποσχόμενος έναν νέο δημοτικό φόρο, με βάση τα αποτελέσματα. Κάλεσε επίσης την κυβέρνηση να καταργήσει το πρόγραμμα της χρυσής βίζας, που χορηγεί άδειες παραμονής σε επενδυτές ακινήτων.
Ιδρυσε Γραφείο Αντιμετώπισης Ενεργειακής φτώχειας, με στόχο τον εντοπισμό των ευάλωτων νοικοκυριών και τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα.
Το «μοντέλο Δούκα»
Στελέχη της αριστεράς και της κεντροαριστεράς αναρωτιούνται τώρα πώς να μεταφέρουν το «μοντέλο Δούκα» στην ευρύτερη πολιτική σκηνή. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εξασφάλισε τον Ιούλιο τη δεύτερη θητεία του ως πρωθυπουργός, ενώ η αντιπολίτευση έχει αποδυναμωθεί περισσότερο από τότε. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η συνδυασμένη υποστήριξη των τριών μεγαλύτερων αντίπαλων κομμάτων δεν αθροίζει το ποσοστό της ΝΔ, σχολιάζει το Politico.
«Η νίκη μου δείχνει ότι μπορείς, χωρίς να έχεις συστήματα πίσω σου και βαριά όπλα της πολιτικής, να δημιουργήσεις ρήγματα και τελικά νίκες. Να αλλάξεις το status quo», δήλωσε ο δήμαρχος Αθηναίων. Δικαίως κάποιοι αναλογίζονται αν ο Χ. Δούκας είναι το πρόσωπο που χρειάζεται η κεντροαριστερά, ενώ επισημαίνουν το παράδειγμα του Αντόνιο Κόστα, ο οποίος εξελέγη πρωθυπουργός της Πορτογαλίας αφού διετέλεσε δήμαρχος της Λισαβόνας.
«Πριν από λίγους μήνες δεν ήξερα ότι θα ήμουν υποψήφιος», δήλωσε ο Δούκας. «Δεν φανταζόμουν ότι θα γινόμουν δήμαρχος. Έτσι, κανείς δεν ξέρει τι επιφυλάσσει το μέλλον».
